HỌP MẶT HD XUÂN ĐINH DẬU NK 68-75 NGÀY 04/02/2017

BIẾT LÀM GÌ


                                                                                             

         
              Một người bạn gái vui mừng báo tin được sắp sang Mỹ không phải theo diện HO hay theo diện đoàn tụ gia đình mà lập gia đình với người Việt ở Mỹ. Thoạt tiên tôi cũng lây cái hạnh phúc của bạn, hy vọng tìm đúng con đường thoát khỏi nghèo túng, một tương lai tốt đẹp hơn, giúp đỡ rỡ mặt gia đình.

            Nhưng rồi trong thâm tâm, thành thật mà nói, dựa qua bao kinh nghiệm sống một phần tư thế kỷ ở nước ngoài, bao câu hỏi được đưa ra thật đa dạng khó khăn và nhiều vấn đề không giải đáp. Chị lại xin ý kiến nhưng chị đã quyết định rồi thì bàn ra bàn vô còn có ích lợi gì ? Vả lại, hoàn cảnh khác nhau, xứ định cư không giống nhau, lời khuyên bây giờ chẳng giúp ích chị nhiều hay chỉ  như ‘nước đổ  lá môn’.

            Nhớ lại trước kia, sinh viên du học tự túc thường là con nhà giàu có, học sinh xuất sắc tuyển chọn được học bổng quốc gia, quân nhân công chức đi quan sát tu nghiệp nước ngoài nên thường được người bản xứ trọng nể. Sau 75 ai cũng được xem là dân tị nạn cần giúp. Những quốc gia rộng lớn giàu có và nhất là có liên quan trực tiếp với chiến tranh Việt nam, những nước đồng minh của Việt nam Cộng hòa thì có dự trù phương án đặc biệt giúp đỡ người tị nạn, các nước nhỏ ít tài nguyên cũng không quá thờ ơ trong việc nhân đạo nầy. Tuy nhiên, cái nhìn của các nước ngoài càng ngày càng thay đổi vì tình hình chính trị và kinh tế thế giới.

            Khí hậu của Âu Mỹ càng ở lâu càng thấm thía tính thong dong của dân Việt ta. Ở đây, mỗi mùa mỗi loại y phục cần thiết thích nghi. Phương tiện di chuyển như ô tô cũng điều hòa không khí mùa hè, mùa lạnh có máy sưởi ấm. Nhà cửa tất nhiên phải trang bị cho thời tiết nầy. Do đó tổn phí nhu cầu đó cần được dự trù và điều nghiên luôn. Không trả tiền điện nước ga điện thoại quá thời hạn qui định thì bị cúp ngay. Người ta thường kháo nhau là điện ga cúp thì không chết đói thì cũng bị chết teo.

            Có dịp sang một lần ở các nước của lục địa già cổ Âu châu chẳng hạn, bạn sẽ nghiệm ra câu « Đông Tây khó gặp nhau » không phải hoàn toàn vô lý nhất là đối với những người lớn tuổi mà cuộc đời đã hằn sâu phong tục truyền thống, kinh nghiệm và kỷ niệm hơn phân nữa cuộc đời. Nhìn chung từ hình thể, cách sống suy tư, đến cách làm việc, tất cả như đều khác nhau. Không dễ gì trong một vài tuần vài tháng cả vài năm mà quên cái quá khứ của mình được, chỉ cố gắng thực hiện «  nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc » vì tương lai con em.

            Hơn thế nữa, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cũng gây bao xáo trộn trong cuộc sống hiện nay. Phải an cư rồi mới lạc nghiệp. Thế mà tiền mướn nhà cũng leo thang và giá cả cũng thừa thắng bay cao. Tiền vay ngân hàng theo lãi xuất di động làm cho người vay nghèo bất thần không kịp trở tay có khi buộc lòng dời chỗ ở hoặc bán nhà đi tìm nơi nào khác sống dễ hơn.

            - Chị biết không, nhiều lời khuyên trái ngược nhau lắm, chị tâm sự qua điện thoại. Người thì nhất định là nước ngoài bây giờ dù sao cũng là thiên đàng hạ giới, đại hay tiểu thôi. Bà bạn nầy kể vanh vách tiểu sử của một đứa cháu gái nghèo ‘rớt mồng tơi’ sau vài năm lấy chồng Việt kiều ở Mỹ,  trời đất ơi giàu lắm, gửi tiền về nhà xây cất cho cha mẹ nhà lầu mấy tầng, đầy đủ tiện nghi hiện đại. Về xứ, nữ trang vòng vàng y phục sang trọng ai cũng trầm trồ ngợi khen. Nghe bán tin bán nghi mình cũng lựa lời hỏi thêm về  nếp sinh sống bên ấy

          Người ta cho biết rằng nghe đâu ông chồng vượt biên sang đó trên 20 năm, học thêm có bằng cấp cao thạc sĩ tiến sĩ gì lận, giám đốc hảng điện tử ở Thung lũng Xi li côn (Silicon Valley) nổi tiếng nhất của Mỹ đó, giỏi lắm. Chị biết đó chứ, người Việt mình thông minh, chịu gian chịu khó, giỏi đánh Mỹ, Tây, …gì gì còn thắng thì việc đánh giặc nghèo đâu phải là chuyện mò kim đáy bể, làm giàu chắc dễ như trở bàn tay. Con cái lớn lên rồi cũng có địa vị ông nầy bà nọ cả, cho nên cô gái nầy may mắn như ‘ chuột sa hũ nếp’.
             - Còn tuổi tác, vợ con ?
             - Chuyện đó ăn thua gì, ông nầy lại góa vợ nữa. Thông thường điều kiện ‘đầu tiên’ là ‘tiền đâu’ để giải quyết mọi việc, đấy mới là tiên quyết. Người Việt ta lại chẳng bảo :
                  « Áo dài chẳng nệ quần thưa,
               Tám mươi có của cũng vừa mười lăm. » ( ca dao ) 

      Có lần một anh bà con khá lớn tuổi góp ý :’’ Tôi cũng biết một gia đình khác cũng có con ở nước ngoài, thực tế hơn cho rằng ở đâu cũng phải làm mới có ăn. Không có nước định cư nào trợ cấp mãi vô điều kiện người tị nạn. Mà nếu chỉ trông cậy vào tiền xã hội, trợ cấp gia đình làm sao có tiền dư được ? Trước kia trong những năm đầu, nhiều người tị nạn cũng hưởng trợ cấp nhưng còn có dịp ở nhà lãnh lương rồi tìm cách làm việc đen nghĩa là không khai, nên tích trữ lâu dài, có tiền. Bây giờ, Nhà nước kiểm tra chặt chẽ hơn, việc qua mặt đó khó áp dụng nữa.

    - Cũng có nhiều người muốn giàu nhanh, đốt giai đoạn lao thân vào casino, vé số, lô tô.
 Thường chỉ thua cháy túi hơn nhưng còn bám hy vọng, biết đâu « nếu có một ngày » Thần tài gõ cửa. Liều hơn nữa như « điếc không sợ súng » thì nhập vào thế giới bất hợp pháp, buôn lậu, hàng giả, trồng cây cấm như cây canabis ma túy. Bị phanh phui thì bị kết án nặng nề, phất nhanh mà phá sản cũng nhanh. Vậy đừng tin ai nói rằng ra nước ngoài là tự nhiên trở thành giàu liền, nói dóc tổ ».

             - Chị thấy không, bao ý kiến trái ngược nhau, người nào cũng có lý, phản ảnh phần nào sự thật, tôi cũng biết thế, nhưng bây giờ đã đâm lao rồi chắc phải theo lao thôi. Ở nhà hoài cứ bán tín bán nghi, chi bằng mình quyết định một lần, sau nầy cũng không phải hối tiếc gì cả, vậy một ăn một thua. Vả lại hiện có một vài cái phao đang nhấp nhấp, cố tính sao cho đúng lúc giật mạnh cái cần câu vì bây giờ « Một con cá lội, mấy người buông câu ». Việt kiều Mỹ cho đến thế kỷ thứ 21 rồi vẫn còn có giá hơn nhiều đám cưới với dân Nam Hàn, Đài loan, Trung quốc.

             - Chị nói đúng thôi. Ở đâu cũng phải làm để sống, nhưng ở các nước giàu có văn minh thì tùy sức và may mắn của mình, hy vọng vươn lên được. Nhìn người Việt tị nạn, ít có gia đình nào mà không phất được đâu, ít nhiều nếu chịu khó làm thôi. Bằng cớ là số tiền ngoại gửi về hàng năm, hoặc số người về thăm quê hương thì cũng thấy người xa quê giỏi dang như thế nào. Chẳng những thế tính hiếu học của người Việt ta cũng phải làm cho người ngoại quốc nể nang.

              Chị có dọ hỏi hoàn cảnh gia đình của anh bên ấy không ? Con cái thế nào ?
              - Thật ra, theo chị bạn giới thiệu thì thấy không có gì trở ngại cả. Con cái của ông ấy đã lớn hết rồi, có gia đình, có công ăn việc làm khá giả, hai ông bà sống một vợ một chồng từ trước đến nay, bà chẳng may qua đời cũng cả gần mươi năm rồi, nay nghe nói đến mình mà trước kia ông ta cũng có biết nên mới nhờ chị bạn mình dọ hỏi cho ông ta liên lạc. Qua một thời gian điện đàm, ông ấy nhất định xin về cưới rồi bảo lãnh sang Mỹ, vấn đề kinh tế đừng lo.

              -  Cuộc hôn nhân nầy, theo tôi nghĩ, không phải vì tình, tiếng sét ái tình, mà theo chị kể sơ sơ đầu đuôi gốc ngọn cũng không hẳn là do kinh tế. Vậy lý do sâu xa nào chị quyết định lên xa hoa, từ biệt mẹ già, anh chị em vào tuổi hưởng nhàn nầy ?
              - Chị hỏi câu hay quá mà đánh trúng ngay chỗ chấn thương của tôi. Thật sự tôi cũng chẳng bao giờ dám tự hỏi lòng câu đó mà chỉ lo giải đáp vòng vòng vấn đề bên ngoài. Chị biết tôi từ trước đến nay, «  Dù ai nói ngã nói nghiêng,
      Thì ta cũng vững như kiềng ba chân. » (Ca dao )
Không phải có ý xuất gia đi tu vì tôi quan niệm
            « Tu đâu cho bằng tu nhà,
          Thờ cha kính mẹ hơn là đi tu ».

Thật ra đã là con người, ai cũng hy vọng có một gia đình riêng, hạnh phúc, tôi cũng vậy thôi. Và để đạt được mộng ước đó, mỗi người đều có phương cách trang bị cho mình dù vẫn nghĩ rằng cuộc đời luôn bị chi phối bởi bao nguyên nhân, hoàn cảnh không biết căn do người ta đổ cho số mệnh, may mắn, kiếp trước,…
          Có lẽ mình «  số cao » nên độc thân đến ngày nay vậy.

          - Tụi mình hiểu nhau quá mà, tụi nầy cứ kháo nhau bà thờ chủ nghĩa độc thân, bà khép kín lòng mình dù bà có nhiều dạm hỏi cưới xin. Vì vậy quyết định của chị thật bất ngờ.


            - Phần tôi, đây là một bức phá cuối cùng cuộc đời. Như chị biết, từ trước đến nay, tôi luôn cố sống lương thiện bằng sức của mình giúp người thân trong gia đình để rồi mấy lần bị bạn bè lường gạt đến gần phá sản, bị hăm dọa thưa kiện thiếu điều tù tội. Cái họa nghèo thời điểm nầy đã biến tôi thành một người khác hồi nào tôi không biết được, tôi cũng phải sống và bảo vệ tiếng tăm gia đình nữa, tôi phải cứu mình bằng mọi giá trừ bán thân mình là tốt rồi. Chị cũng đã nghe cảnh đáng thương của bao thiếu nữ lao động xứ người.

             Có lần vay tiền ngân hàng làm ăn không gặp thời thua lỗ, cái thiếu nầy chồng chất cái nợ kia, càng cố vùng vẫy thì càng thêm thấm mệt, thôi đành buông tay cho rảnh trí. Tôi e làm khổ không những cho riêng cá nhân mà còn cả gia đình thân quyến mà hối hận hơn là không trả được nợ người đã từng giúp tôi qua truông trong lúc gặp nạn đã hoàn toàn thương tin tôi không một tiếng trách hờn. Đáng buồn hơn là tôi biết rõ hoàn cảnh khó khăn của họ cũng rất chật vật nuôi con cho đến thành người.

            - Lạ thật, chị rất bươn chải, siêng năng, bắt việc nầy sang việc kia, chị lại sống độc thân chị đâu phải có tiền để nuôi ai cũng không cần làm giàu mà chi, tôi không hiểu nổi khi biết chị đã phất lên trở lại được rồi mà bây giờ lại quyết… ra đi ‘có đèn có lộng’ nữa.

            - Nhiều người cũng khuyên bảo người lớn tuổi ở ngoại quốc buồn lắm, con cái đi làm, cháu đi học. Cha mẹ cảm thấy cô đơn hơn có khi còn thấy bơ vơ như bị bỏ rơi vì các con không thường xuyên thăm viếng vì bận rộn hay ở xa nhau quá. Tôi chưa có kinh nghiệm sống như thế đâu mà biết được, chứ tôi thấy nhan nhản các bà về nước người nào cũng sung sức trắng hồng, sang trọng. Họ hàng bà con hãnh diện ra mặt, đúng thôi.

            Đáng chán là những người sợ bà con nghèo xin tiền lẻ mà thích làm việc nào cốt ý như để khoe khoang danh phẩm người từ nước ngoài. Làm việc thiện thì tốt, biết chia xẻ cho người cần người thiếu thật đáng hoan nghênh nhưng ta có câu « của cho không bằng cách cho » mà nhất là thời bây giờ cần phải biết rõ đối tượng cần giúp. Nhiều khi thấy các ông bà kiểu cách, làm bộ làm tịch, chê bai đủ điều đủ loại, thấy ứa gan luôn. Ngược lại ở bên đây, cũng không thiếu gì gia đình có thân nhân ngoại gửi tiền về phủ phê, họ sống phè phỡn làm chơi ăn thật, tiền đẻ ra tiền, thật cũng là cảnh trái tai ngứa mắt quá.

           Nhiều ông về một mình, giả thật không ai biết, mà thôi ông nào ông nấy cũng tuyên bố rêu rao giàu có nứt vách, giám đốc hảng nầy nọ, áo quần bảnh bao, đi đâu cũng kè kè chai nước lọc ngán bị ‘Tào Tháo’ rượt, buồn cười hơn nữa mười ông chín ông tuyên bố không thôi vợ, vợ bỏ, thì sắp ly dị ly thân, mới vừa góa vợ đang đi tìm người an ủi cho đến hết cuộc đời sung túc sung…sức. Có lẽ vì thế các bà, dù là Hoạn thư đi nữa vẫn ngán để các ông về du lịch một mình ênh nên đi kè bên sát nút e các ông mê tơi nét « duyên dáng »  thời mở ngõ lạc vào các động tiên huyền, nâu, thần Bạch mi hay lạc vào ‘vườn khế ngọt’ mất nhẵn túi tiền và quên cả đường về.

          - Thế hệ trẻ nước ngoài về thì thế nào ?
          - Thành phần nầy thì có biết chút ít hay không để ý gì về tình hình đất nước đâu. ‘ Ăn phải chỗ, ở đúng thời’ để dễ bề hội nhập vào cuộc sống mới, chỉ cố gắng học hầu chiếm được mảnh bằng có địa vị trong xã hội, báo hiếu cha mẹ hãnh diện với đời và hưởng thụ theo khuynh hướng thời đại. Du lịch là cốt yếu theo phong cách sống mới các nước văn minh để mở rộng tầm nhìn kiến thức, hòa đồng thân thiện với mọi dân tộc trên quả đất xanh cần bảo vệ cho loài người chúng mình. Thế thôi.

             - Chị nhớ chuyện con sư tử con được sống với bầy dê. Ngày ngày nó cũng gậm cỏ non, uống nước bên giòng suối trong mát, chơi đùa nhảy cỡn kêu be be như các dê nhỏ khác, giống như con em ta sang các nước định cư nói tiếng trôi chảy cư xử như trẻ con bản xứ vậy thôi. Quá khứ của cha mẹ tổ tiên đâu có dịp khơi lại, mà có nhắc đến cũng không thể nào hiểu được vì môi trường sống khác hẳn xa rồi. Ở trường ai đề cập tới đất nước, các em cũng có sinh hoạt riêng bù đầu bù cổ để kịp theo bước văn hóa văn minh hiện đại. Người lớn cũng không dành thì giờ để lo hoàn toàn cho con cái, ai cũng cố làm ra tiền để lo cho gia đình bên nầy bên kia. Rời đất nước, người Việt ta đều có gì để lại và mang theo trong tâm hồn, tình cảm, vật chất, một người thân, một ngôi mộ, một mối tình, một lời thề,….

             Tuy nhiên mặc dầu thanh thiếu niên ngày nay tự do hơn nhưng cũng hiểu rằng muốn hội nhập vào xã hội phải được trang bị bằng tài năng cá nhân và lòng kiên trì quyết vươn lên. Không ỷ lại được như cô nương cậu ấm ngày xưa hay các công tử « con ông bà lớn »ngày nay vung tiền vào các cuộc vui chơi hưởng thụ hay bạch hóa núi « tiền dư » của cha mẹ trùm tư bản đỏ đen. Do đó tất nhiên cán cân lệch một bên, quan niệm về đất nước, tình hình trở nên mơ hồ không quan tâm. Rồi càng ngày mài miệt vào việc hội nhập, vô tình càng ngày càng xa dần văn hóa tập tục nước nhà. Phụ huynh cũng nhận ra điều ấy nên đâu đâu ngày nay cũng cố gắng khuyến khích người trẻ biết cội nguồn.

 Còn các con của anh ấy có ý kiến gì không ?
            -  Mình chỉ biết điều anh ấy kể thôi, tất cả đều có gia đình hết rồi ở riêng, nên cho rằng việc anh ấy lập gia đình trong lúc nầy rất cần thiết và nhất là tìm được người đàng hoàng thì thật là đáng mừng. Chỉ cần mình đồng ý thì anh ấy sẽ về ngay tổ chức đám cưới rồi làm giấy tờ cần thiết để bảo lãnh mình càng sớm càng tốt, chúng mình không còn trẻ gì đâu.

            - Còn bên gia đình chị thì thế nào ?
            - Tôi quyết định một mình rồi mới cho gia đình hay. Chắc chắn là không ai vui lắm đâu vì đến từng tuổi nầy tôi mới « lên xe hoa » và lần đầu tiên tôi lại đi xa biết ngày nào gặp lại. Hôn nhân là chuyện vui thế mà trở thành việc bất thường vừa lo ngại vừa mừng ngầm cho mọi người thân nhưng chuyện đã xảy ra rồi. Không ai nỡ lòng dập tắt mộng ước hạnh phúc cuối đời của một con người dù sợ e rằng đó có thể là mộng tưởng ảo ảnh ?

              Tôi cũng biết hiện giờ chị cũng bó tay không ý kiến, chị có thương tin mình chị cũng chỉ lặng thinh trước cái quyết định bất ngờ bề ngoài có vẻ đầy cân nhắc, nhẫn nại mà chị không cách nào hiểu được. Thôi thì chị chúc cho đứa em gái nhỏ của chị may mắn đi trong cuộc hành trình nầy dung rủi do Bà Nguyệt Ông Tơ ?

            Đúng vậy biết làm gì hơn bây giờ ? Khoảng cách, hai bến bờ, Đông Tây tuy xa mà gần mà cũng gần mà xa tùy cơ may, số phận nhưng căn bản vẫn do chính mình thôi mà thật ra quyết định thế nào là hợp lý ?

            Người xây mộng có thể bị hành quyết bức tử nhưng riêng hồn mộng thì không một ai có thể tước bỏ hủy diệt được và niềm hy vọng có một ngày… mãi mãi trường tồn !

                                                                                      Cô Trần Thành Mỹ


             

NGƯỜI GIÀ LY HÔN



Nhiều phụ nữ tây phương cứ thấy hết hứng thú hay muốn tìm sự bình đẳng trong cuộc sống với người đàn ông hiện tại thì tự tin vui vẻ chia tay, khác với lễ giáo tập quán phương đông: đức hy sinh vì con cái, sự lệ thuộc kinh tế... khiến nhiều phụ nữ Á chấp nhận cuộc sống hôn nhân đau buồn, cho đến gần hết cuộc đời.

Có những cặp vợ chồng sống với nhau hơn nửa đời người nhưng vẫn ra tòa ly hôn bởi những lý do thật oái oăm, ngang trái. Chỉ tiếc là sau bao năm cùng chèo lái con thuyền hôn nhân, tuổi già của họ lại dậy sóng.

Con người ta khi đến tuổi trung niên, trải qua bao thăng trầm cũng là lúc ta thấu hiểu nhiều điều trong cuộc sống. Ở cái tuổi đã xế chiều đáng ra nhiều cụ ông cụ bà thường dành thời gian vui thú điền viên, dạy dỗ con cháu để hưởng hạnh phúc tuổi già. Thế nhưng, thực tế cuộc sống muôn hình vạn dạng, không phải lúc nào cũng diễn ra êm ả. Có những tình huống ly hôn ở tuổi xế chiều thật oái oăm, ngậm ngùi. Nhiều cặp đôi vẫn tưởng rằng sau ly hôn sẽ thấy thoải mái, cảm giác nhẹ nhõm vì được giải thoát khỏi rắc rối, và thời gian sẽ hàn gắn mọi nỗi đau, vết thương lòng sẽ lành miệng. Nhưng không, thời gian để bình ổn lại sau ly hôn của đàn ông ít nhất là hai năm rưỡi (theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ – Ly dị, cơ may và nỗi đau – Judith.S Wallerstein). Tuy nhiên, đó chỉ là sự ổn định bên ngoài, những chấn thương tâm lý bên trong nội tâm vẫn âm thầm sưng tấy. Trong ấy về phần người phụ nữ thì nỗi đau âm ỉ ít nhất cũng 3 năm rưỡi (theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ – Ly dị, cơ may và nỗi đau – Judith.S Wallerstein). “Mỗi cuộc ly hôn khai tử một nền văn minh nhỏ bé riêng tư của mỗi người” (nhà văn Pat Convoy). Ly hôn, khái niệm từng là nỗi ám ảnh của biết bao người, bao gia đình. Nó chứa đựng những nỗi đau đớn của chia lìa, mất mát, tổn thương. Thật khó có thể diễn tả trọn vẹn những cung bậc cảm xúc của người trong cuộc, từ thương yêu tới giận dỗi, nghi ngờ, đau đớn, dằn vặt, thao thức, tủi hờn, bực tức căm hận và cô đơn,… Đa số người vợ, người chồng sau ly hôn đều có tình trạng tâm lý cá nhân bất ổn.

Người tây phương thường gọi ly hôn ở người cao tuổi là ly hôn đầu bạc (silver splitter) hay ly hôn hiếm quý (diamond split). Việt nam ta gọi là ly hôn tuổi vàng hay thế nào đi nữa thì ngày nay thế hệ baby boomers, tức những vị vào hàng sáu đến hàng bảy như chúng ta có nhiều vụ ly hôn hơn trong khi đó chúng ta nghĩ đây là thời điểm bắt đầu của một cuộc sống hưởng thụ lúc về hưu. Nhiều nghiên cứu cho thấy khuynh hướng gần đây có nhiều vụ ly hôn đầu bạc, nhất là ở Hoa Kỳ, Anh quốc, Úc, Ấn độ và Canada cũng đang tiến dần theo khuynh hướng này. Người dân bắc Mỹ nghĩ rằng sống càng thọ chưa hẳn mang lại đời sống lứa đôi lâu dài hơn.

Người ta cảm thấy có cái gì dị thường oái oăm và ngặm ngùi khi thấy một cặp vợ chồng 75 tuổi đưa nhau ra tòa ly dị. “Theo kinh nghiệm cá nhân tôi thì ly hôn ở tuổi bạc đầu ngày càng thịnh hành”, theo một vị luật sư gia đình tên Diana Isaac của văn phòng luật sư Shulman Law firm ở Toronto Canada cho biết. Thống kê Canada chưa có dữ liệu chính xác về số lượng ly dị theo tuổi tác. Nhưng các thống kê gần đây rút ra từ các văn phòng luật sư cho thấy có sự thay đổi lớn. Tuổi trung bình ly dị từ năm 2008: đàn ông nhảy vọt từ 38 đến 44 tuổi và đàn bà từ 36 đến 41 tuổi. Văn phòng này đang kiểm lại dữ liệu có từ hơn 10 năm nay cho thấy là ly hôn tuổi bạc đầu đang tăng trưởng mạnh. Mười năm trước đó chỉ có 10% khách hàng trên 50 tuổi làm đơn ly dị so với 40% ngày nay. Đồng thời người ta thấy trên 60 tuổi có thay đổi nhiều hơn về vấn đề ly dị - tăng 50% so với 10 năm trước mặc dù đây vẫn còn là số lượng khách hàng ít hơn so với lứa tuổi khác. Theo bà Isaac thì người ta càng ngày càng sống thọ hơn và lứa tuổi ly hôn cũng tăng theo chiều hướng đó.

Tuổi thọ của dân Canada có tăng theo thời gian. Ví dụ từ năm 1921 đến 2005, tuổi thọ tăng từ 58.8 tuổi đến 78 tuổi cho đàn ông và từ 60.6 đến 82.7 cho đàn bà. Người ta ước đoán vào năm 2031 tuổi thọ đàn ông sẽ tăng lên 82 và 89 cho đàn bà.

Người ta vẫn nghĩ rằng tuổi thọ càng ngày càng tăng đồng nghĩa với việc sống chung với người bạn đời cũng sẽ lâu hơn. Điều này chưa chắc nói lên được hết sự thật về cuộc sống lứa đôi ở tuổi về chiều vì tính tình và cách suy nghĩ của hai người sẽ thay đổi theo thời gian, có thể vì khác biệt về đam mê/gu cá nhân, theo trách nhiệm và cách dạy dỗ con cháu, theo ảnh hưởng của bạn bè hay gia đình thân thuộc gần gũi, v.v...Lúc khởi đầu của một hôn nhân người ta tin là đã tìm đúng người phối ngẫu. Và khi ta trưởng thành hơn người ta mới thấy mình lầm lỡ. Từ đó ta chú trọng về cuộc sống còn lại là sống như thế nào để ta có nhiều hạnh phúc hơn.


Có nhiều cặp vợ chồng sau bao nhiêu sống chung và khi về hưu nhàn rỗi có thì giờ nghĩ cho riêng mình và tự hỏi là mình hiện tại có sống hạnh phúc chăng hay phải thay đổi cuộc sống mới để đạt nhiều hạnh phúc hơn. Có một người bạn phái nữ ở tuổi về chiều còn than phiền “Tôi sống khổ lâu rồi, giờ tôi cũng không còn sức đâu phục vụ ông nhà tôi nữa. Tôi xin rút lui, chia tay nhau để mỗi người đi con đường riêng cho thoải mái. Tôi hết thương ông rồi". 

Sống thọ hơn cũng đồng nghĩa với phẩm chất cuộc sống cao hơn và kỳ vọng của họ cũng cao hơn cho những năm còn lại của cuộc đời.

Việc tìm mục kết bạn trên mạng cũng ảnh hưởng không ít đến việc ly hôn.

Vợ chồng cùng bước vào giai đoạn khủng hoảng tuổi trung niên và có những lệch pha trong tâm sinh lý. Người vợ đến tuổi mãn kinh, không còn nhiều ham muốn, trong khi người chồng thì không trải qua hiện tượng này. Mâu thuẫn xảy ra khi một bên muốn còn một bên thì không có nhu cầu. Đặc biệt người đàn ông bước vào giai đoạn khủng hoảng giá trị, luôn cố gắng đi tìm giá trị bản thân, xem mình còn hấp dẫn không, còn khả năng chinh phục hay không. Lúc này, nhu cầu khẳng định cái tôi của người đàn ông rất lớn.

Ly hôn khi tuổi đã cao có những điểm khác biệt so với ly hôn khi còn trẻ. Nguyên nhân ly hôn có hai dạng khác nhau.

Dạng thứ nhất: hôn nhân đã rạn nứt từ thời còn trẻ, lẽ ra vợ chồng chia tay lúc ấy nhưng vì nhiều lý do mà họ tiếp tục chịu đựng để nuôi dưỡng con cái cho đến lúc trưởng thành. Lý do đầu tiên là họ thương con, có trách nhiệm với con nên không muốn con còn nhỏ mà phải chịu cảnh gia đình ly tán, họ muốn đợi đến khi con trưởng thành mới ly hôn. Một lý do khác là họ sợ ảnh hưởng đến uy tín, sĩ diện, công ăn việc làm, công danh sự nghiệp. Họ còn sợ phải phân chia tài sản. Vì vậy, các đôi vợ chồng đến già mới tính đến chuyện ly hôn…

Người trẻ tuổi ly hôn chịu nhiều áp lực về các vấn đề như trách nhiệm nuôi dạy con, việc tái hôn, vượt qua cú sốc về tâm lý… Người cao tuổi khi ly hôn sẽ phải đương đầu với những áp lực mang tính chất khác: dư luận xã hội không đồng tình, sự phản đối gay gắt của các con đã trưởng thành, v.v...

Phụ nữ trẻ ở bắc Mỹ ngày nay có trình độ học vấn cao hơn và kỳ vọng vào cuộc sống cũng như hôn nhân nhiều hơn. Vì thế, họ chờ đợi ở người chồng nhiều hơn. Đồng thời, họ cũng không có ý định tự trói mình trong mối quan hệ vợ chồng không có tình yêu. Nếu hôn nhân không hạnh phúc, họ nhanh chóng đâm đơn ly dị nhanh hơn thế hệ mẹ của họ.

Dạng thứ hai: mâu thuẫn và rạn nứt phát sinh khi vợ chồng cao tuổi vì các nguyên nhân như công việc làm ăn thua lỗ, ngoại tình (ở thời điểm hiện tại hoặc đã từ lâu nhưng đến hiện tại mới phát hiện), sự trái tính trái nết không thể dung hòa của cả hai do tuổi tác, bệnh hoạn, chồng ta vợ tây, v.v...vì vậy họ muốn ly hôn. Ngoài ra, nhiều cặp vợ chồng có thái độ thụ động trong suốt nhiều năm trời. Tình trạng vô cảm của họ trở nên gay gắt hơn khi con cái lớn khôn và đã có cuộc sống riêng của chúng. Nay họ không còn chia sẻ mục đích chung là nuôi dạy con cái nữa. Và đó là lý do những khác biệt giữa họ sớm trở thành xung đột khó hòa giải.

Người chồng về hưu cũng chẳng có lợi gì cho mối quan hệ vợ chồng rạn nứt. Thêm vào đó, người chồng ở nhà suốt ngày và còn can thiệp vào công việc nội trợ hằng ngày hoặc cuộc sống của vợ. Chúng tôi đã từng chứng kiến nhiều đôi vợ chồng lớn tuổi cải vã vì những chuyện lặt vặt trong nhà, chuyện nhỏ mà xé ra to...

Dù thuộc dạng nào, vợ chồng cao tuổi ly hôn cũng chỉ vì mong muốn được giải thoát khỏi cuộc hôn nhân không như ý, được sống bình an, thanh thản trong những năm tháng cuối đời, không bị ức chế… Đã chịu đựng gần hết cả cuộc đời, họ không muốn phải chịu đựng cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.

Ở cái tuổi gần đất xa trời, kề vai sát gối với nhau nhiều thập kỷ, nhưng nhiều cặp vợ chồng khi đưa ra lý do ly dị vẫn nói vì không hợp. Người không hiểu thì phì cười, còn người trong cuộc thì ngậm ngùi, chua xót...

Nói cho cùng, người cao tuổi có quyền tự giải thoát bản thân khỏi cuộc hôn nhân bất như ý để được tự do sống cuộc sống của chính mình, để thanh thản trong những ngày cuối đời. Một khi ly hôn là điều hợp lý và chính đáng thì đừng quá bận tâm đến dư luận hay thái độ phản đối của con cái.

Kéo dài cuộc hôn nhân trong đau khổ và ức chế, chịu đựng là tù ngục mà người ta hành hạ nhau. Một khi hôn nhân không thể cứu vãn và ly hôn là giải pháp cuối cùng và tốt nhất thì vẫn phải ly hôn dù tuổi đã cao. Hãy cứu lấy những tháng ngày cuối đời của chính mình. Đừng vì bất cứ ly do gì mà phải chịu đựng trong ức chế.

Nhằm mục đích củng cố đời sống lứa đôi cũng như làm giảm tình trạng ly hôn ở tuổi trung niên và xế chiều, theo chuyên gia tâm lý, vợ chồng nên hiểu được sự thay đổi tâm sinh lý của người bạn đời để có những đối xử phù hợp.

Hơn nữa ở Bắc Mỹ có nhiều tổ chức thiện nguyện do các tôn giáo thành lập, tổ chức các buổi trò chuyện thường xuyên thân mật và tư vấn cho nhiều cặp vợ chồng nhằm mục đích làm thăng tiến hôn nhân, để vợ chồng thành thật sống mà hiểu nhau hơn. Trong những buổi họp ấy người hướng dẫn viên, thường là các Cha sở hay các Sư Thầy khuyến khích vợ chồng thẳng thắn nói ra các vấn đề cá nhân gây ra xung đột trong gia đình để cả nhóm bàn bạc tìm giải pháp hòa giải rồi sau đó họ khuyên vợ chồng nên tâm sự với nhau nhiều hơn, cố gắng tìm ra những sở thích chung, dù có thể chỉ đơn giản là cùng nhau đi bộ buổi sáng hay cầu kỳ hơn là tham gia các chuyến du lịch cùng nhau. Đặc biệt người vợ nên quan tâm sát sao người chồng, trong vấn đề sinh lý cũng nên chiều chồng vì nghĩa vụ. Im lặng là cách giết chết mối quan hệ giữa người với người nhanh nhất, đặc biệt trong quan hệ vơ chồng. Có bất kì mâu thuẫn nào thì hãy nói ra với nhau, càng im lặng sự hiểu lầm càng nhân lên đến mức không thể cứu vãn, tất yếu tan vỡ.

Thật ra, cãi vã trong hôn nhân có khi còn đỡ hơn rất nhiều so với “chiến tranh lạnh”. Khi cãi ít ra mỗi người nói suy nghĩ của mình cho đối phương biết, nhờ đó hiểu hơn về người đối diện, dễ thông cảm và đi đến hòa giải.

Vợ chồng nên thông qua con cái để tác động đến người bạn đời, đánh giá cao vai trò làm cha, làm mẹ của người đó. Người đàn ông sẽ rất phấn khởi và sẽ cố gắng làm tốt trách nhiệm của mình với gia đình khi được vợ con thừa nhận và đánh giá cao. Vợ chồng nên để ý đến nhau, có giải pháp tức thì ngay khi người kia có biểu hiện khác thường, không nên thờ ơ, để đến khi câu chuyện trở nên nghiêm trọng ngã ngửa ra.

Câu hỏi được đặt ra: Như vậy con người sống càng thọ thì có hạnh phúc hơn không. Câu trả lời rất phức tạp và tùy thuộc vào nhiều yếu tố như sức khỏe, sự nhường nhịn lòng kiên nhẫn và sự hợp tính/hợp gu của vợ chồng, cuộc sống có mang lại niềm vui hài hòa giửa vợ chồng và với con cháu không...

Ví dụ một cặp vợ chồng nọ tưởng chừng yêu nhau thắm thiết, sống đến gần hết đời vì nhau, cuối cùng tình yêu năm nào chỉ vì phút cả giận mất khôn mà tự tay ném đi bao thứ tốt đẹp. Cũng tại một lần người đàn ông đánh mất lòng tin ở bà, thật khó khăn để lấy lại. Cuối cùng hai ông bà chia tay, ông move vào sống trong một viện dưỡng lão còn bà cũng ở một viện khác cho cuộc đời còn lại trong sự hẩm hiu oán hận...

Trong xã hội dân chủ bắc Mỹ ngày nay mọi người nhìn nhận việc ly hôn với con mắt cởi mở hơn. Bất kỳ lý do hay độ tuổi nào cũng có thể đưa nhau ra tòa. Ngay cả khi đã “gần đất xa trời” các cụ vẫn có thể đưa nhau ra tòa ly hôn. Nhưng khi nghe được và biết được sự thật đằng sau những vụ ly hôn đó, thì không chỉ có luật sư, gia đình con cháu mà bản thân người trong cuộc cũng không tránh khỏi những vết thương tâm lý khó lành, nhất là ở cái tuổi mong muốn và khát khao bình yên nhất...

Nguyễn Hồng Phúc
Cuối Hè 2018

XE ĐIỆN 100% (ELECTRIC VEHICLE HAY EV)



Xe điện đang dần trở thành lựa chọn hàng đầu của người tiêu dùng xứ Bắc Mỹ, thay thế cho các loại ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Yên tĩnh, không khí thải, mạnh mẽ và đặc biệt là không phụ thuộc vào xăng/dầu khiến cho xe điện đang là xu hướng thay đổi của chính ngành công nghiệp xe hơi hiện tại.
Bằng chứng cụ thể là bên cạnh Tesla, hầu hết các hãng xe lớn như Toyota, Honda, Hyundai, Nissan, Mercedes-Benz hay Audi đều đang rốt ráo chuẩn bị để ra mắt những mẫu xe chạy một phần điện hoặc hoàn toàn điện trong vài năm tới. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, sử dụng một chiếc ô tô điện vẫn còn quá nhiều trở ngại so với ô tô truyền thống. Và nếu những rắc rối này chưa được tháo gỡ hoàn toàn, thời điểm "lụi tàn" của ngành công nghiệp ô tô truyền thống vẫn còn rất xa vời.
Bên xứ sở Na Uy hiện nay có hơn 30% xe chạy bằng điện. Trong khi đó ở Canada chỉ vỏn vẹn có 2% đến 3% theo nhà báo Rene Bruemmer của The Montreal Gazette.


Nhà báo này phỏng vấn những người đang lái xe đện EV 100% - cho biết là đa số những người này rất quan tâm đến tương lai hành tinh chúng ta đang sống. Theo anh camera man tên Georges Giannelis vừa tậu một chiếc xe điện để đi làm, Nissan Leaf. Người lái xe xăng truyền thống khi chuyển sang EV sẽ cảm nhận cả một sự thay đổi đáng kể và thú vị. Họ sẽ không nghe tiếng máy xe nỗ cũng như lăn bánh trên đường. Nếu ta đóng xe cửa chặt sẽ không nghe gì cả. Họ cũng chả quan tâm đến việc đổ xăng nữa. Giá sạc đầy một bình điện tốn khoảng 1 đô mỗi ngày cho chiếc xe Nissan Leaf. Ở tỉnh bang Quebec của Canada xe Nissan Leaf bán chạy nhất hiện nay. Giá thành là CAN 36 000$ trừ đi 8 ngàn tiền trợ cấp chính phủ cho những ai mua xe điện 100%.  Vì giá thành hơi mắt so với túi tiền nên anh camera man này quyết định tậu một chiếc xe cũ đời 2015 đã có 30 ngàn cây số với giá là 15 ngàn đô. Vì giới hạn của xe là 150 km cho mỗi lần sạc điện cho nên anh cameraman cũng hơi lo vì từ nhà đến nơi anh làm việc mất khoảng 50 km, tức đi về là 100km. Thực ra cũng khá ok. Những khi có công chuyện đi xa như Boston thì anh thuê 1 chiếc xe bình thường chạy xăng và chia tiền xăng với đồng nghiệp của anh. Anh cameraman Giannelis này ước lượng tiền tiết kiệm xăng cộ, tiền thay nhớt định kỳ trong vòng 4 năm sẽ gỡ đủ vốn về giá chênh lệch nếu mua một chiếc xe tương tự chạy bằng xăng. Anh Giannelis còn cho biết là nhân viên phát thư (poster man) ở Quebec đang sử dụng xe điện để đi đưa thư đương là một nỗ lực đáng khen ngợi để bảo vệ môi trường. Tỉnh bang Quebec đặt chỉ số ước lượng sẽ có đến 100 000 chiếc xe điện và xe điện hybrid lưu hành trên thành phố vào năm 2020 và hy vọng số bán xe điện sẽ lên đến 30% tổng số xe mới vào năm 2030. Con số này hiện đã đạt được bên Na uy năm 2018.
Có nhiều triển vọng đáng kể về xe điện ví dụ một dealer xe ở tỉnh nhỏ Rawdon cách Montreal 80km về hướng Tây Bắc có số lượng bán xe điện là 50%, dealer này thuộc vào hàng bậc nhất về số bán xe điện ở Canada hiện nay. Tỉnh bang Quebec đứng vào bậc nhất ở Canada về số lượng xe điện, kế đến là Ontario.
Tuy nhiên số lượng bán xe điện hầu như dậm chân tại chỗ thay vì tăng vọt như người ta ước tính khắp nơi ở Bắc Mỹ. Đến năm 2018 hiện chỉ có 20 000 xe điện di chuyển trên toàn tỉnh bang tức tương đương 2% tổng số lượng xe lưu hành mặc dù giá điện ở Quebec được xếp vào hàng rẻ nhất Bắc Mỹ hiện nay. Tỉnh Quebec có đặt ra kế hoạch rất lạc quan về tiền trợ cấp là 8 000 đô cho xe điện 100% và 4 000 đô cho người mua xe điện hybrid và đưa ra một luật lệ khá nghiêm trọng về lượng khí thải của tất cả xe cộ là 3.5% cho xe mới sản xuất năm 2018. Anh Giannelis là một trong những người tiêu thụ ngoan ngoản tuân theo luật mới. Như vậy bây giờ có phải là thời điểm tốt để mua chiếc điện chưa. Ý kiến bị chia xẻ rất nhiều về việc sử dụng và mua xe điện?
1            Thứ  nhất là giá thành còn đắt đỏ - Công nghệ cao luôn đồng nghĩa với giá cả sản phẩm cao hơn. Dù có lịch sử không ngắn nhưng các loại xe điện hiện nay đều đang được áp dụng những công nghệ hiện đại nhất để có khối pin không quá lớn mà vẫn có thể di chuyển dài, tăng tốc nhanh. Kia Soul EV, mẫu xe điện của Kia với giá bán tại Mỹ khoảng 33 000 USD, tức là hơn gấp 2 lần giá bán của chiếc Kia Soul sử dụng động cơ xăng (16 000 USD). Để so sánh, chiếc Chevy Volt hiện có giá bán khoảng 41 000 đô tại Canada so với giá một chiếc xe Honda Civic là 23 ngàn đô. Một phần nữa khiến cho xe điện đắt đỏ hơn xe truyền thống là do quy mô của thị trường chưa đủ lớn (mass production) để giá thành sản phẩm rẻ đi. Sản phẩm đầu ra trên một dây chuyền sản xuất không lớn như xe chạy xăng/dầu khiến chi phí sản xuất trên đầu xe điện cao hơn, từ đó mà giá bán tới tay người dùng cũng cao hơn.

2            Thứ hai là sạc điện - Không giống như những chiếc xe máy điện khá phổ biến bên Âu châu hiện nay, khối pin của ô tô điện đòi hỏi có trạm sạc chuyên đặc biệt. Chưa kể tới yếu tố thời gian chờ sạc đầy khá lâu, các trạm sạc ô tô điện rõ ràng không phổ biến bằng trạm xăng. Nếu không muốn sử dụng trạm sạc công cộng, người dùng xe điện cũng có thể sở hữu bộ chuyển đổi để sạc tại nhà, nhưng với mức giá rất cao. Đồng thời, sử dụng loại "sạc rời" này cũng khiến cho thời gian sạc trở nên dài hơn rất nhiều.

3            Vì sao xe điện có nhiều ưu điểm nhưng chưa phổ biến - Lấy ví dụ chiếc Tesla Model S - mẫu xe được coi là tân tiến nhất hiện nay trong làng xe điện. Với phiên bản cơ sở sử dụng pin 60 kWh, có khả năng di chuyển khoảng 370 km khi sạc đầy, nếu chỉ sử dụng bộ sạc cơ bản có sẵn trên xe và kết nối với nguồn điện 110 V, sau mỗi giờ sạc, xe có thể di chuyển khoảng 8 km - tức là cần tới hơn 46 tiếng để sạc đầy pin. Với nguồn điện 240 V, con số tương ứng là 50 km/giờ sạc và cần khoảng hơn 7 giờ để sạc đầy pin. Ngay cả khi chi trả thêm một số tiền khá lớn để sử dụng 2 bộ sạc song song và bộ chuyển đổi nguồn điện công suất lớn của Tesla, bạn cũng cần chờ tới gần 4 giờ để sạc đầy pin.

Với các xe Tesla thông thường, khả năng sạc tại trạm là 35 km/giờ sạc, tức là cần hơn 10 tiếng để sạc đầy. Nếu người dùng tiếp tục chi trả để xe sở hữu khả năng siêu nạp (supercharge), thời gian sạc đầy pin 60 kWh tại trạm giảm xuống còn 1 giờ. Tuy nhiên, bạn có bao giờ đổ xăng hết 1 giờ?

4. Hành trình di chuyển - Với nhiều bước tiến về công nghệ, các mẫu xe điện hiện đại ngày nay đã có thể di chuyển được một khoảng cách lớn với bộ pin sạc đầy. Chevrolet Volt, một mẫu ô tô điện được coi là đối thủ đáng gờm của Tesla, với khả năng di chuyển khoảng hơn 380 km/lần sạc.

Tuy nhiên, cuối cùng thì người ta vẫn cần dừng xe khi hết năng lượng, tìm một trạm sạc hoặc sử dụng bộ chuyển đổi, chờ một khoảng thời gian khá lâu trước khi có thể tiếp tục di chuyển. Với ô tô truyền thống, đổ xăng/dầu chỉ tốn của bạn vài phút.  Những hành trình dài, có lẽ sẽ vẫn là "vùng đất cấm" với các mẫu xe điện.

5. Pin trong xe điện không thể dùng mãi mãi - Nếu như xe truyền thống cần thay thế các chi tiết động cơ sau một thời gian sử dụng, ô tô điện cũng cần thay thế những khối pin bị chai. Giá cả đắt đỏ của một mẫu xe điện chỉ là rào cản ban đầu, hàng nghìn USD cho khối pin sau vài năm sử dụng sẽ khiến cho người mua xe điện phải suy nghĩ.

         Quay trở lại với Tesla Model S, khối pin 85 kWh có giá bán khoảng 12 000 USD, tương đương 20% giá bán của xe. Tuy Tesla công bố pin trên xe của họ chỉ mất khoảng 6% dung lượng sau 200 000 km di chuyển, con số 12 000 USD cũng là một trở ngại lớn khi gần bằng với giá bán của chiếc xe rẻ nhất tại thị trường Mỹ là Nissan Versa (khoảng 12 800 USD).

       6. Một khuyết điểm khác của xe điện ở xứ lạnh là nhiệt độ ở cực đoan như  -20 độ dưới 0 sau nhiều ngày thì khả năng pin sẽ xuống dưới 50% của pin ở nhiệt độ bình thường chưa kể người lái cần sưởi vào mùa đông khi lái xe. Ví dụ vào tháng 12 năm 2017 tại Quebec nhiệt độ xuống -10 độ C trong 1 tuần vì thế các xe điện Tesla chỉ chạy được 200 Km thay vì 370 Km như bình thường.

      Tuy nhiên theo một phát ngôn viên của Hiệp hội xe điện ở Quebec (Quebec Electric Vehicle Association) ông Martin Archambeault thì “tất cả tùy thuộc vào giá di chuyển. Người ta trả nhiều tiền ban đầu khi tậu một chiếc xe điện nhưng sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền xăng cho những năm sau”. Hiệp hội này làm một bài toán như sau – ví dụ 2 trường hợp dưới đây và giả sử tiền bảo trì tương đương cho hai loại xe chạy xăng Honda Civic và xe điện Nissan Leaf:
1.    Người tiêu thụ chạy trung bình 20 000 km/năm. Giá chênh lệch phải trã thêm xe điện ban đầu là 16 000 US$. Xe chạy xăng tiêu thụ 8litres/100Km .
a.     Giá xăng 1.25$/litre * 8l/100Km x 20 000Km/năm =  2,000$/năm. Tức mỗi năm bạn tiết kiệm 2,000$ tiền xăng. Vị chi bạn cần 8 năm để lấy lại vốn 16,000$.
2.    Giá xây một trạm biến điện tí hon trong garage tốn 2 000$, cộng với tiền trợ cấp chính phủ khi mua xe điện là 8 000$ phải được đưa vào phương trình. Hơn nữa sau 8 năm người tiêu dùng phải chuẫn bị thay pin giá từ 5 000$ đến 10 000$.
3.    Nên làm một bài toán về tiết kiệm xăng, tiền bảo trì hàng năm để thay nhớt, tiền chi phí để xây trạm điện trong nhà, tiền trợ cấp chính phủ 8 000$ và tiền thay cục pin sau 8 năm. Theo Hiệp hội xe điện ước lượng rằng giá xăng phải trên 1.5$/litre thì xe điện mới có lợi hơn xe xăng bình thường. Chạy càng nhiều như taxi hay cameraman thì càng có lợi hơn cho xe điện.
4.    Hydro-Quebec – Hãng điện quốc gia tại Quebec ước tính giá chạy một chiếc xe xăng là 10.65$ cho mỗi 100 km so với 2.10$ cho xe điện.

7. Cái lo ngại nhất khi quyết định mua một chiếc xe điện của người tiêu thụ là giới hạn hành trình lái xe, theo ông George Iny, giám đốc hiệp hội xe Canada (CAA). Người dân Canada trung bình chạy 41km mỗi ngày, như vậy xe điện EV thỏa mãn được 95% nhu cầu di chuyển của dân Canada. Ông khuyên rằng mỗi gia đình nên có 2 chiếc xe – một chạy điện và một chạy xăng cho những hành trình dài.  Theo một nghiên cứu thị trường người tiêu thụ cho thấy xe điện trở thành ưu tiên đầu cho nhiều gia đình, theo ông giám đốc về marketing của hãng xe Nissan Canada. Người tiêu dùng hay lo lắng lần đầu khi mua xe điện vì không biết xe có chuyên chở mình đến nơi đến chốn không. Nhưng khi có xe rồi thì thực tế ngược lại.

         Nhưng Hiệp hội các hãng bán xe lẻ (Car Dealer Association) chống lại ý tưởng ấy và biện hộ rằng chính phủ cố tình tạo ra nhu cầu xe điện trong khi người tiêu dùng không có nhu cầu xài xe điện. Họ còn biện hộ rằng lượng bán xe nhỏ (compact car) và xe SUV (Sport Utility Vehicle) chạy xăng đang tăng trưởng mạnh mấy năm gần đây vì người tiêu dùng vẫn còn ngần ngại khi nghĩ tới cái giá tiền thay cái pin trong xe điện quá đắt trong tương lai.

       Một nghiên cứu marketing cho thấy lượng bán xe điện vẫn tăng hằng năm. Xe Nissan Leaf nhảy vọt lên 44% năm 2017 so với năm trước đó. Tỉnh bang Ontario bắt đầu tăng tiền trợ cấp lên 14 000$ để khuyến khích mua xe điện. Cũng theo Canadian Press khối lượng xe điện bán năm 2017 là 18 564 chiếc xe điện trên toàn quốc tức cả Canada đã có hơn 2 triệu xe điện EV đang lưu hành tính đến năm 2018.

       Tuy nhiên Canada vẫn chưa có đủ biện pháp để làm giảm hiện tượng nhà kính gây ra bởi vấn đề di chuyển. Tất cả phương tiện di chuyển tạo nên 25% khí CO làm ô nhiễm môi trường.

      Cơ quan tư quán định ô nhiễm môi trường (Quebec Environmental Watchdog) tên Equiterre chỉ trích kế hoạch của chính phủ như là khuyến khích người tiêu dùng mua xe điện như trợ cấp, xây thêm trạm sạc điện dài dài trên những tuyến xa lộ vẫn chưa đủ hấp dẫn để làm tăng số lượng xe điện EV lên 6% hay 15% năm 2030. Hơn nữa việc quảng cáo xe nhỏ hay xe SUV chạy xăng vẫn còn quá mạnh mẽ so với việc quảng cáo xe điện hầu như không có.

        Theo ông Iny (CAA) thì các hãng chế xe chạy xăng loại nhỏ đã có nhiều nghiên cứu cải thiện đáng kể từ 2008 để xe uống 30% ít xăng hơn. Vì thế dân Canada có khuynh hướng mua xe nhỏ càng ngày càng nhiều hơn làm cảng trở việc bán xe điện. “Vấn đề lo lắng ô nhiễm không khí chưa truyền đạt tới người tiêu thụ”. Nếu ta nghĩ ông Elon Musk (chủ hãng xe điện Tesla) chế ra xe điện để làm bá chủ nghành xe hơi thì chúng ta hơi lầm vì đó chỉ là một sự suy nghĩ nhưng chưa chắc đã thuyết phục được người tiêu dùng. Gần như một phần ba xe di chuyển ở Na Uy là xe điện nhờ vào giá điện quá rẻ và một chính sách giảm thuế cho người xài xe điện. Đây mới là cái mốc của sự thành công của xe điện.

        Chính sách hiện nay của chính phủ Quebec là cố gắng bắt chước Na Uy như tăng tiền trợ cấp khi mua xe điện, bỏ cước phí xa lộ (toll) và phí qua phà, cho đường dành riêng trên xa lộ, v.v… Thành phố Montreal sẽ gắn 200 cột sạc điện nhanh mỗi năm và sẽ là thành phố có nhiều cột sạc điện nhất bắc Mỹ vào năm 2018. Năm 2020 Montreal sẽ có trên 1 000 cột sạc điện. Ông thủ hiến Quebec là Philippe Couillard cho Báo The Montreal Gazette biết là hiện nay khuynh hướng đổi xe điện vẫn còn dậm chân tại chỗ. Để đạt đến mục tiêu đặt ra 30% xe điện vào năm 2030 thì tỉnh bang Quebec phải thấy giá thành mua chiếc xe điện giảm đáng kể, tăng tiền viện trợ và tăng số trạm sạc pin nhanh trên toàn quốc. Ông đưa ra ý kiến “khi ta đổ xăng ở trạm xăng tiền ta sẽ đi đâu?. Khi ta sạc điện thì tiền điện chắc chắn sẽ ở lại tỉnh bang”. Nên biết là Quebec là tỉnh bang sản xuất nhiều điện nhất bắc Mỹ với hằng hà xa số trạm thủy điện.  Giá thay một bình pin Nissan Leaf hiện nay là 5 500$ giảm 50% so với năm 2011 theo Bank of Amera Meryll Linch. Họ ước đoán chạy xe điện sẽ rẻ hơn xe xăng vào năm 2024.
Ông Archambeault của hiệp hội xe điện (QEVA) cho biết tiền thay pin cũng sẽ giảm từ đây đến 5 năm tới cùng với việc tăng trợ cấp mua xe điện sẽ làm gia tăng lượng xe điện, nhưng ông khuyên người tiêu dùng nên làm một bài toán trước quyết định chọn mua xe vì nhu cầu mỗi cá nhân đều khác nhau. Người lái ít nên đợi một thời gian ngắn.  Xe điện sẽ có nhiều lợi ích về tài chính hơn cho người chạy hành trình dài như taxi, v.v... và nên suy nghĩ thêm về giới hạn của xe điện, thời gian sạc pin và số trạm sạc điện có sẳn.

      Điều quan trọng nhất hiện nay trong việc bán xe điện là các nhân viên phải được đào tạo chuyên môn về bán xe điện, cho phép người tiêu dùng thử xe vài ngày trước khi mua để xem xe có thỏa mãn được nhu cầu của họ chăng và nhờ người hàng xóm có xe điện chỉ dẫn khuyến khích người hàng xóm láng giềng khác.  Nghiên cứu cho thấy 70% dân Canada không biết hay hiểu một tí gì về xe điện cả.

     Xe chạy xăng đã có hơn 100 năm hiện hửu trên thị trường. Loại xe xăng cần vài chục năm nghiên cứu mới ra chiếc xe xăng đầu tiên cách đây 125 năm. Chúng ta đang hăng hái thích thú về xe điện. Nhưng ta không thể làm thay đổi thế giới trong 5 năm được. Nó cần ít thời gian…


Nguyễn Hồng Phúc (sưu tầm & nghiên cứu)
Hè 2018

Tham khảo:
2. Báo The Montreal Gazette – edition ngày 14 tháng 7 năm 2108 – Electric cars




KHÔNG ĐỂ MẤT




Nhớ ngày nào còn bé,
Sống trong nước thanh bình.
Như tờ giấy mới tinh,
Thư thản đời con trẻ.

Tung tăng với sách đèn,
Tâm tư ôm gối mộng.
Chưa nghĩ đời bon chen,
Cảnh cơ hàn trống rỗng.

Cũng có trẻ nghèo nàn,
Trơ xương dưới nắng hạn,
Trong túp lều tồi tàn,
Đen bạc đời lầm than.

Dù sao, nước còn thông,
Không khí sạch chan hòa,
Tình người vẩn thăng hoa,
Tin tương lai sáng tỏa.

Gương nét son lịch sử,
Phân biệt rõ bạn thù,
Bao thế hệ chẳng từ,
Giữ nước non tử thủ.

Kinh nghiệm của tổ tiên,
Sức tài tâm trí trẻ,
Đoàn kết không chia rẽ,
Bất khuất bao thiên niên.

Không chần chừ được nữa,
Địch nằm đầy ngoài trong.
Văn tự bán ký xong,
Bức tường tù sắp đóng!!!

Đừng mong ai thật tình,
Gương Tân cương Tây Tạng…
Tính tráo trở lừa phỉnh
Bạn thù chẳng phải mình.

“Lưỡi bò” thành chín đoạn,
Nạo biển đấp đảo oan.
Tô giới rồi đặc khu
Tỉnh Hán hẹp ai oán!!!

“Âu Lạc” thành bệ phóng
Cho chủ nghĩa bá quyền.
Nơi giải trí ăn chơi
Phục vụ toàn thế giới.

Trăm năm nữa… còn đâu
Dân Việt giống Tiên Rồng,
Xóa tên trên bản đồ,
Tiếng ta mình…mất dấu !

Lịch sử ta anh hùng,
Thắng xâm lăng Âu Á,
Quốc hiệu, kỳ đủ cả,
Bao lần từng « thoát Trung » !!

Không đề mất Việt nam,
Đàn con trong ngoài nước
Đồng tâm cứu Mẹ hiền,
Cùng dòng giống Rồng Tiên.

Những người con gốc Việt,
Từng đấu tranh quyết liệt,
Lòng yêu nước cao tuyệt,
Tự do hằng Bất Diệt!!!
        
 Trần Thành Mỹ

 
ĐỒNG HƯƠNG © 2012 - Xây dựng bởi Blog Thiết Kế – Hỗ trợ bởi Người Áo Lam - Giao diện Rumah Dijual