HỌP MẶT HD XUÂN ĐINH DẬU NK 68-75 NGÀY 04/02/2017

LỜI ĐẤT MẸ



      Thơ: Trần Lê Phượng Loan 

Con có nghe không Đất Mẹ buồn rên xiết 
Khi những đứa con sắp biến thành "Đặc Khu"
Lòng ngằn ngặt một nỗi đau da diết 
Con-Mẹ chia lìa...nhàu nát lời ru... 

Ai nỡ cầm dao cứa vào da thịt Mẹ? 
Hòng phân ranh...sao Mẹ đến thăm con? 
99 năm...giao con cho người lạ
Không tận tay chăm, con có được vuông tròn? 

99 năm Mẹ-Con xa biền biệt 
Liệu con có còn là con của Mẹ không? 
Liệu khi ấy con còn nói tiếng Việt?
Còn nhớ cha ông, nhớ giống Lạc Hồng? 

Khóc nữa đi con...để Trời cao thấu rõ
Phú Quốc xinh tươi, một tay Mẹ ẵm bồng
Mẹ bú mớm,...cho hình hài con lớn
Như Vân Đồn, như cả Bắc Vân Phong,... 

Đừng con nhé đừng mê lời xảo ngọt 
Của kẻ dùng tiền hòng chia cắt tình thâm
Bốn ngàn năm...bao kẻ thù xâm lược 
Hòng đoạt các con, đủ gian kế âm thầm... 

Bốn ngàn năm Mẹ vẫn nuôi con được 
Bảo bọc các con dẫu có lắm chua cay
Mẹ chống chọi để giữ từng tấc đất
Thấm máu cha ông,...cho con lớn từng ngày

Con lớn lên nợ ân tình Đất Nước 
Nợ xương thịt ông cha, nợ giống, nợ nòi... 
Con hãy sống ngẩng cao đầu mà sống
Chớ có ham sang mà thành kẻ lạc loài

Họ nói "thuê" con, rồi bắt con của Mẹ (?)
Xảo kế gian tham không thể đo lường
"Chiếm" được đứa này họ sẽ "đoạt" đứa khác
Hòng chia các con muôn hướng ngàn phương... 

Mẹ không thể nhìn con mình chia cắt
Máu mủ tình thâm...cứa nát thịt da
Mẹ không thể nhìn con tự huyễn hoặc 
Tin kẻ gian tham đưa rắn độc vào nhà... 

Ảnh: internet

BUỒN VUI ÐỜI MẸ



                       
                        Mẹ mừng vui, con cất tiếng chào đời
                        Bầu sửa ấm, nầy đây cho con tôi
                        Bú đi con, thật no rồi hãy ngủ
                        Âu yếm nhìn, tay lắc nhẹ chiếc nôi.
                                    Tháng ngày qua, mẹ xiết đổi vui mừng
                                    Con biết bò, xong biết đi chập chửng
                                    Môi bập bẹ. má, ba. ba. . ngộ quá
                                    Ồ, nhú lên rồi, kià hai chiếc răng.
                        Thấm thoát tới ngày  mừng ăn thôi nôi
                        Ðơm cho đủ mười hai chén chè , xôi
                        Cúng bà mụ, xong bày ra nhiều món
                        Con chọn cây viết, là mẹ vui rồi.
                                    Chờ đúng năm tuổi, dắt con đến trường
                                    Nhớ ngày đầu,  níu áo chẳng chịu buông
                                    “Học biết chữ , sau nầy không cực khổ
                                    Như cha con, mưa nắng chốn ruộng đồng. .”
                        Con càng lớn, sao càng không gần mẹ
                        Ít khi nằm chờ được kể cho nghe. .
                        Chuyện ngày xưa, những câu hò dân dả
                        Vỏng đong đưa xua cái nóng trưa hè. . .
                                    Tuổi cập kê, hãy: “nhớ nè con gái
                                    Sẽ lấy chồng, về ở bên nhà trai
                                    Tam tòng tứ đức, ngày ngày phải giữ
                                    Công dung ngôn hạnh. .luôn nhớ từng ngày”
                        Con lấy chồng. . và từ đây không còn
                        Sớm tối bên nhau, me mẹ, con con
                        Vừa thầm mong,con một đời hạnh phúc
                        Nhưng xa rôì, mẹ ngày tháng héo hon.
                                    Ôi! cuộc đời. . một chuổi  dài “được, mất”
                                    Người mẹ nào không xiết đổi vui mừng
                                    Mừng con lớn, lớn được thêm MỘT TUỔI
                                    CŨNG MỘT NĂM , MẸ MÂT DỊP GẦN CON.

                                                                                               Hoài Việt
(Kính tặng tất cả các bà mẹ Việt Nam, riêng cho mẹ tôi, đã một đời hy sinh cho  các con. .Con ngồi đây,mà lòng buồn, thật buồn và thầm mơ :“Mẹ ơi, ước gì còn mẹ, để con gởi về từng tờ giấy trăm đô. Lúc ấy, mẹ nghe nói và mơ ước được tờ trăm đô, mà con thì. . thú thật cũng chưa thấy tờ giấy ấy lần nào.Đi tù về, lo chén cơm còn chưa đủ, mẹ ơi.  !!!”)


THĂM CON




                       

         ‘’Hồi nào năm xưa em còn bé tí teo, 

          Nằm gần bên mẹ em bé như con mèo’’

          Bài hát nầy làm mẹ nhớ lại ngày con còn bé bỏng, mẹ con mình sao mà gần gũi làm sao! Bàn tay nhỏ bé xinh xinh xòe ra quờ quạng mẹ đoán con thức giấc, đôi môi hồng hé mở chép chép miệng, chắc chắn con khát sữa rồi, mắt lim dim báo hiệu con sắp ngủ. Con ướm nói ‘’ma, ma’’, tập khóc cười  đòi mẹ bồng mẹ bế, con cười nắc nẻ khi bố cù nhẹ thọc lét lòng bàn chân, vào nách vào hông. Cha mẹ nào chẳng mong cho con mau lớn đủ lông đủ cánh đâu nhớ thời gian đâu ’’ tính từng ngày”. Mẹ còn nhớ ngày đầu tiên đi học, con lẫm đẫm níu chặt tay mẹ không chịu rời nửa bước khi bước vào trường mẫu giáo, nhìn thấy quanh mình bé khóc bé la nhôn nháo lao xao ngán sợ làm sao.

          Con lớn dần tóc mẹ đổi màu theo. Mẹ đã kể về bà ngoại, lúc sinh con ra ngoại mừng đến nổi được nhìn thấy đứa cháu đầu lòng còn đỏ hỏn mà quên mất đường trở về nhà. Không bao giờ ngoại quên trịnh trọng mang lễ vật đến nhà hộ sinh để tạ ơn các đấng khuất mày khuất mặt đã cho mẹ tròn con vuông. Nhìn ngoại sau nầy đả đớt trò chuyện làm con cười khăng khắc miệng chưa răng thế mà nụ cười sao mà đẹp hồn nhiên. Ngoại ru cháu trên võng trong nôi cho đến lúc con mê man trong giấc điệp mới nhẹ nhàng bỏ mùng tấn kỹ sợ muỗi mòng tấn công cháu cưng của cụ.

‘’Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ’’, có nhìn tận mắt ngoại lúc nầy mới thấy công sức và tình yêu cha mẹ thật vô bờ. Con kể lể chuyện vui buồn ở lớp, mẹ cũng hồi họp lắng nghe từng khúc từng cơn. Mẹ cũng khó chợp mắt ngủ yên khi con còn cặm cụi sách đèn trong mỗi mùa thi cử.
          Ngày con ra trường mẹ vui mừng khôn tả, phải chi ngoại còn, ngoại sẽ hả lòng hả dạ biết chừng nào, ngoại sẽ sung sướng run run nhẹ bảo, ‘’con bé ấy mới ngày nào mà bây giờ lớn đại rồi, giỏi quá’’. Ngoại không cần nhớ đến tuổi đời mà chỉ nghĩ đến hạnh phúc tương lai của cháu con hơn cả chính mình.. Theo nhịp thời gian, các con lớn dần mà cha mẹ không bao giờ nghĩ đến cũng như các con quên mất cha mẹ ‘’ da mồi sạm mặt, tóc sương điểm đầu’’(Nguyễn Du).

          Rồi đến lúc các con rời tổ ấm. Bài hát tạ ơn vang lên trong giáo đường nhân ngày hôn lễ:
 ‘’Xin đừng buồn vì chúng con rời xa ba mẹ,
Chính vì bàn tay mẹ quá ấm,
Đôi tay ba quá vững chắc
Nên chúng con mới vươn lên cao được’’
làm bố mẹ cảm động bồi hồi. Nhìn các con quấn quít bên nhau bất giác mẹ nhớ lại ‘phút đầu tiên’ ấy thuở mà quan niệm còn ‘’nam nữ thọ thọ bất thân.’’Mẹ mong cho con được hưởng và biết sử dụng đúng quyền tự do lựa chọn quyết định cuộc đời trong nghề nghiệp đến hôn nhân để một ngày nào già yếu, mẹ hãnh diện được vịn vào tay con dìu bước như xưa kia mẹ dẫn con từng bước đầu đời.

          Lâu lâu có dịp các con về hoặc rảnh rỗi bố mẹ lặn lội đến thăm. Nhìn các con sao mà thấy nao nao dạ. Trước mắt mình là khuôn mặt vóc dáng vừa lạ vừa thân. Nghe các con thi nhau kể chuyện nắng mưa, tiếu lâm, buồn vui bực mình trong việc làm, tranh luận sôi nổi bao đề tài lắm lúc làm mẹ ngạc nhiên đến ngẩn ngơ. Nhưng bà mẹ nào lại không tìm lại được những nét đặc biệt thân quen cũ của con mình. Cô gái lớn thường thích thay mặt mẹ ra mòi chị cả lo lắng dẫn bảo em, thế mà chỉ mê tựa vào mẹ ngủ quên. Cô gái kế, nhỏ người mà tiếng lớn, chỉ bắt nạt được cậu em út kém hơn ba tuổi, hét to mét mẹ mỗi lần bị em trai đẩy nhẹ té lăn cù.

          Đường đời một chiều, con lớn lên cha mẹ già theo năm tháng. Nhìn các con cười cười trêu mẹ khi hạt cơm còn dính hờ trên mép má môi ‘’ ngọc ẩn long tu’’, ‘‘mẹ ăn mà còn để dành cho ai đó’’ làm mẹ quên sao được những lần con háu bú, sữa nhễu nhão quanh môi, hoặc ngứa nướu răng cắn ngấu nghiến ‘bầu sữa mẹ’ làm mẹ bất thần nhảy nhỏm lên đau điếng. Con chẳng biết gì cứ ngẩn tò te rồi lại rúc đầu vào núc tiếp.

Mẹ không trách các con đâu, vì trước kia mẹ cũng thế, ít khi lo nghĩ đến tuổi già của ngoại, không dám nghĩ thì đúng hơn, vô tình như lúc nào cũng muốn được nuông chìu đùm bọc chở che. Để rồi đến lúc nghìn trùng xa cách mới hối tiếc đã không còn được ôm tấm thân gầy còm, vịn bờ vai, bóp nhẹ đôi tay khẳng khiu, đôi tay mà trước đây, bồng bế con đến cháu, đã quạt thâu đêm khi con nực nội bức rức lăn qua lộn lại trong mùa nóng hực quê mình. Ngoại khòm khòm lưng lửng thửng chăm chú theo từng bước cháu chập chững đi, loạng choạng gượng ngã khi cháu thình lình nhào đại vào lòng ôm ngoại.

Có lần sợ ngoại té lăn đùng ra, mẹ vội chạy đến đỡ vừa vuốt nhè nhẹ lưng vừa xuýt xoa hỏi:’’Má có sao không má?’’Sao mà nhớ cái nhìn khó tả của ngoại, vừa cảm ơn thiết tha triều mến, vừa xót xa tuổi đời già không biết còn giúp con được bao lâu. Bà mẹ nào cũng thế, nước mắt chảy xuống, không nhớ đến công ơn sinh thành dạy dỗ cũng như hy vọng mai sau được báo đền. Chỉ cần một cử chỉ triều mến, một câu thăm hỏi săn đón, một lời khen hứa hẹn “không biết chừng con bằng tuổi mẹ, cha, con có khoẻ được như vậy không?”,một câu nói biết ơn, “thật là có phúc đến từng tuổi nầy rồi mà còn có ba có má, sướng quá” để được nhìn thấy ngoại tủm tỉm cười, cảm động phều phào bảo:”Lớn xộn rồi, cha mẹ con nít rồi mà còn nhỏng nhẻo”. Cao đẹp thay niềm hạnh phúc đơn sơ đôn hậu của các bà mẹ chỉ sống vì cháu vì con!

Người ta thường nói già trẻ bằng nhau.Trẻ đòi hỏi săn sóc chở che, già cần chăm nom thăm hỏi.Thời gian như đọng lại nặng nề khắp châu thân, tứ chi bải hoải bất tuân ý chí, đầu óc quên trước quên sau thách đố, da dẻ bắt đầu như bản đồ giao thông đường sá, mắt mờ răng xệu xạo, ngậm ngùi luyến tiếc “thời oanh liệt nay còn đâu”.

Người Việt ta quen nếp sống đại gia đình, nên việc sống xa con cái là điều bất đắc dĩ. Người già thường sống với quá khứ, nghĩ rằng kinh nghiệm đời mình là kho tàng lưu lại cháu con. Cha mẹ già là cây ‘cột cái’ nhà đoàn tụ, chứng nhân cho thế hệ kế tiếp.

Vì thế con đừng trách mẹ khi thấy mẹ ngưng đũa khi con muốn bới thêm cơm. Nên tập hiểu mẹ hơn, nhớ con trước kia ham chơi lắc đầu nguầy nguậy, ngoe nguẩy chạy đi bắt mẹ phải khom lưng bưng chén cơm theo sau vừa năn nỉ vừa dọa mét bố đét mông để ép đút cho con thêm vài muỗng nữa.

Nội ngoại già cũng thế, hồi họp lo âu cũng thừa rồi, thế mà cũng vẫn như xưa ‘hết hồn’ thấy cháu chạy còn ngả nghiêng chưa vững, trái lại cháu thì như chẳng bao giờ biết mệt cứ tung tăng đùa giởn hả hê.
 Nhớ có đêm về thăm nội, đang đêm con giật mình khóc thét liên hồi, mẹ bố thay phiên nhau dỗ dành mà con không chịu nín. Nội thức giấc khi nghe bố đét vào mông con ’bốp, bốp’, vội tuột cầu thang xuống nghiêm trang bảo:” Hồi bé anh cũng thế, con nít có đau mới khóc, chưa biết nói thì khóc, sao lại đánh con.’’Các cụ tỉnh ngủ lắm. Hồi sinh con đầu lòng, mệt mõi mẹ cũng ngủ say. Mỗi lần con ngó ngoáy, ngo ngoe, cọ quậy là ngoại đã thức rồi, đến bên nôi tấn mùng hay thay tã, không cần gọi mẹ dậy đâu.
Ở nhà ngoại thích ru đưa võng cho con ngủ. Nằm trên giường, ngoại lâu lâu xoay nhẹ đầu con lúc sang trái khi sang phải hy vọng đầu con lớn lên sẽ tròn vo có sọ khỉ mà theo ông già bà cả tượng trưng bộ óc thông minh. Trong bữa cơm không ngớt kể tả lại cử chỉ ngộ nghĩnh con làm, mắt liếc qua liếc lại, cười chúm chím, xoè tay ưỡn mình mà ngoại gọi là ‘Mụ Bà dạy’.

Để rồi ngày nào con thấy ngoại ăn trầu ngoáy lâu lâu quên chùi nước bã trầu chảy dài hai bên mép hay dính áo, bước đi chậm chạp, ăn nói đôi khi lẩm cẩm, chỉ thích kể chuyện ngày xưa, nhớ trước quên sau như mẹ bây giờ chậm hiểu kỹ thuật hiện đại, sử dụng máy vi tính trật lên trật xuống, các con hãy tập cảm thông người già là thế đấy. Các cụ không sống mà chỉ sống còn.

Nhưng đó là chuyện tự nhiên như cha mẹ nuôi con thôi. Các con không có gì phải bận tâm  nhiều về chữ hiếư. Hãy cố làm bổn phận mình là trả ơn rồi. Cha mẹ nào lại không hãnh diện về con mình làm nở mặt mày gia đình giống dòng dân tộc. Không phải dễ thích nghi hội nhập với cuộc sống nước ngoài. Nhưng ở đâu cũng có kỳ thị, ganh tị, đố kỵ nhỏ nhen hết.

Không nơi nào là thiên đàng hạ giới, cuộc sống cũng do mình phần chính đó con. Người không thành công thì trách oán hận thù buồn phiền chán nản, người một bước lên giàu có sang cả dễ dàng đôi khi lại quên mất quá khứ hàn vi thiếu thốn, lên mặt chê bai khinh bỉ kẻ không may.

Lắm lúc phải đương đầu với nếp sống mới lạ, cha mẹ cũng phân vân tự hỏi:’’Cuộc phiêu lưu định mệnh nầy sao mà đắt quá, ảnh hưởng thế nào với thế hệ mai sau?’’Các con đâu phải là dân bản xứ, tất nhiên khó khăn không thể tránh. Nếp sống, tập tục, ngôn ngữ khác, các con phải vừa học vừa thích nghi hội nhập, thật là bài toán thử thách khó giải đáp. Ngay cả cái nhìn của bạn bè giới trẻ ngoại dù có hồn nhiên dễ dãi nhưng cũng vô tình vô tâm. Họ sẵn sàng chấp nhận sự khác biệt mà vẫn phủ nhận điều bất bình thường đó.

Nhiều lần mẹ bắt gặp con ứa nước mắt, khóc ròng trên chồng sách vở khi bị điểm xấu, ngạo chê. Tất nhiên con nhớ lại ngày còn ở quê nhà, bạn bè ríu ra ríu rít kể chuyện trường lớp, ganh đua nhau từng điểm, xầm xì thầy cô thiên vị bạn nầy đẹp bạn kia khéo nịnh hơn. Sang đây, mỗi ngày đi học từ sáng đến chiều tối mới về, đêm đến học bài đắm mình trong ngôn ngữ khác, con từ từ xa dần tiếng mẹ, tập tục tổ tiên.

Quả là một cuộc thay đổi lớn. Cha mẹ cũng thế, phải học lại từ đầu, từ cách dùng muỗng đĩa dao đến phục sức, nếp ở cách ăn. Quần quật với cuộc kiếm sống lương thiện bằng công sức mình, cha mẹ đâu còn thì giờ lo cho con cái nhiều được nhất là ở một xứ mà mình không biết chữ nhứt một nào.Người Việt ta ai cũng rán nuôi con ăn học huống hồ người tị nạn buộc lòng xa xứ nầy.

Bây giờ nghĩ đến đây bố mẹ thấy thương và cám ơn các con vô cùng. Các con đã biết lùi bước, cúi đầu can đảm kiên trì nuốt nước mắt, học lấy học để làm thầy cô ngạc nhiên. Các con đã giải tỏa, cất bớt đi cho bố mẹ một gánh nặng, cục đá lo âu, hồi họp phân vân, hối hận đè nặng trong tim. Điểm hay nữa là các con luôn cố giữ truyền thống nề nếp quê hương dù phải cố gắng hội nhập thích nghi. Không quá khích đua đòi theo thời trang ‘mốt’,văn minh tự do Âu hóa quá trớn, luôn tìm cách bảo trì giá trị trung thực của chính mình.

Thật tình mà nói, các con ngày nay vất vả hơn nhiều dù được hưởng tự do, tiện nghi đầy đủ nhưng con người đâu chỉ sống vì mảnh áo miếng cơm thôi. Đến khi lập gia đình, các con phải tự lập, tự lo xoay sở việc làm việc nhà theo cuộn sóng trào lưu tiến bộ thôi thúc cuốn nhanh. Khác hẳn với thời trước, đại gia đình, dù có tuổi, cha mẹ vẫn còn lo giúp con cái được, phụ nuôi dưỡng cháu, để mắt đến chuyện nhà cho con rảnh tay rảnh trí hơn như mẹ có ngoại vậy

Bây giờ ở xa các con, bố mẹ cũng đành âm thầm lo mà chẳng trực tiếp giúp được gì nhiều. Vả lại các con cũng không muốn cha mẹ già mà còn phải cưu mang bận bịu thêm, cần tận hưởng hậu quả công sức mình theo quan niệm mới đương thời. Ngày ngày gọi thăm, có dịp là cả đàn thê tử tụ họp về xin mẹ nấu những món ăn dân tộc ưa thích khoái khẩu, để mẹ có dịp ’thả giàn’ nuông chìu con cháu, hạnh phúc đơn sơ đang ở trong vòng tay của mọi người. Cảm ơn Ơn Trên đã cho gia đình sum họp, con cái quyết tâm tự trọng vươn lên.

Nhớ lại bài ‘’ Đứa trẻ’’ (L’enfant) của Victor Hugo:

’Khi đứa trẻ xuất hiện,

Cả nhà vỗ tay reo.
Vầng trán buồn nản nhất
Chợt hết nét nhăn nheo.’’
Con cái quả là lý sống của cha mẹ, tương lai của dòng họ, điểm tựa của tuổi già, bức họa của niềm ước mơ, hình ảnh mờ ảo của quá khứ, bức tranh con đường xuyên suốt cuộc đời, kết tinh công sức óc tim, thành quả vĩ đại con người tạo ra được, hy vọng truyền nhân giống trên quả đất xanh. Cha mẹ là nhà vườn ươm giống, cấy trồng cho sinh sôi nẩy nở, kho tàng kinh nghiệm, vòng tay ấm áp thương yêu luôn âm thầm theo dõi hiện diện cho đến suốt cuộc đường trần.

Thời gian vút qua, tre già măng mọc. Rồi đây đến phiên mình các con cũng sẽ trải qua thời kỳ ấy.Qua kinh nghiệm của các thế hệ trước, các con đã được chuẩn bị một số vốn liếng sống cho cuộc hành trình nầy từ lâu rồi. Hãy tập bước theo nhịp của cuộc đời đừng vừa tiến vừa luôn quay nhìn về quá khứ. Thế hệ sau tất nhiên phải hơn thế hệ trước, xã hội mới tiến bộ được. Nhưng phàm thực hiện điều gì cũng cần có mục tiêu đường hướng rõ rệt để rồi tùy thời tùy cơ cải tiến. Do đó phụ huynh không thể phó mặc con em cho xã hội, dù là xã hội tân tiến cực văn minh vì thế giới ngày nay chưa phải là địa đàng hoàn toàn bình đẳng tự do, không còn người không có tình người.

Về phần cha mẹ, còn có cơ may là không được chần chờ đắn đo để đến thăm con. Không có lần nào giống lần nào, cảm xúc cũng thế. Các con có lớn lên thế nào đi chăng nữa, các con vẫn là núm ruột nhỏ vô hình suốt đời ràng buộc với tim óc mẹ cha. Vậy con đừng nhíu mày khi mẹ vô tình làm trái ý con, đừng bực bội nhăn nhó nói:”Bộ mẹ tưởng con là con nít chắc”, “Con đâu có ngu đến nổi như mẹ tưởng”. Dễ thương nhất là con cứ cười cười gật gật, dạ dạ vâng vâng lái qua chuyện khác, nếu cần .

Vẫn biết các con ngày nay không thể sử dụng tiếng Việt tinh tế, sắc sảo theo truyền thống quê nhà vì ảnh hưởng “nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc”.Các con cũng bị xâu xé bởi hai nền văn hóa Á Âu, nghiêng bên nầy tất nhẹ bên kia. Vả lại lối suy nghĩ cũng thật khác nhau, cách xử sự càng cách nhau một trời một vực. Không còn “nam nữ thọ thọ bất thân” chẳng hạn, gặp nhau là tay bắt mặt mừng thật sự chứ không phải là chỉ để ví von thôi, ôm nhau, hôn ba cái trên má như ở Bĩ đây. Lối phát biểu cũng không kém, trực tiếp, sòng phẳng, thẳng thắn không e dè, nghĩ gì nói nấy, có khi “nửa nạc nửa mỡ” tự do tranh luận trong niềm ôn hòa tương kính.

Sang đây các con được tiếp cận thụ hưởng ánh sáng đó nhưng cũng là con dao hai lưỡi thật sắc bén của hai nền văn minh lâu đời dường như đối kháng nhau, một bên hướng về nội tâm hơn, một bên thực tế. Bên “chín lượng kẻ mười cân”, nếu dung hòa được thì thiên đàng nhỏ rồi. Và nếu không vì quá khích, tự cao tự đại quá độ, bị khủng khoảng bởi ngọn sóng thần tsunami tự do quá trớn, mà biết ngồi lại với nhau chung hưởng những ngày còn được hít khí trời trên quả đất mẹ màu xanh nầy thì hạnh phúc như có thật ở trần gian..

Ở xứ mình, việc đi học của các con là thường tình như các trẻ khác. Sang xứ người là cả một biến động mọi bề, hậu quả thật khó đoán, kim đồng hồ xe quay về số không, điểm xuất phát. Các con cũng đừng so sánh hoàn cảnh mình với của ai cả chỉ tổ làm lòng mình bớt thanh thản hơn thôi. Con lớn thì cha mẹ già như chu kỳ của ‘parabole’ vậy, con tiến lên cực thì cha mẹ tuột dần từ cực điểm đi.

Bây giờ ai cũng bận rộn với công việc nên khó có cơ hội thăm nhau thường xuyên. Trái lại về hưu, dù rảnh rỗi hơn nhưng sức người có hạn, việc thăm con lắm lúc cũng không phải việc đơn giản dễ làm. Nhìn các con mẹ nhớ lại ngày ngoại đi thăm mẹ lúc mẹ ở nội trú Gia long xa nhà. Lần đầu tiên bóng ngoại khuất dần sau cánh cửa cổng đóng sầm khép kín, mẹ cảm thấy bơ vơ làm sao. Bạn bè đồng cảnh ngộ ai cũng nước mắt chực đầy mi. Cảm giác cô đơn đó mẹ cũng cảm thấy mỗi lần các con về thăm không bao lâu rồi lại ra đi.

Thăm các con cũng thế, cũng bầu trời xanh trên đầu, gió mát nắng đẹp lung linh vậy mà sao lòng mẹ vẫn vấn vương buồn tiếc. Còn nói chi những ngày mưa giông tuyết đổ, hàn thử biểu xuống độ âm, cái lạnh rét căm căm càng nung nấu niềm lo. Vậy các con đừng bực dọc khi thấy bố cứ dặn dò từng ly từng tí tùy theo đài khí tượng thay đổi từng ngày. Mục đích đối tượng của cha mẹ bây giờ vẫn là các con, các con có khuyên bảo gì cũng quên hết, nhớ đâu làm đó, cứ tưởng tượng rồi lo cho hết thì giờ. Còn trẻ làm sao các con hiểu được mà hiểu để làm chi cho sớm.

Rồi cũng đến lúc nào đó không thể tự lo cho mình được, tất nhiên phải vào nhà dưỡng lão bên những người người khác cùng cảnh ngộ như mình. Hình ảnh của những ông bà lão còn hồng hào mà bị hạn chế trong cử chỉ hành động nói năng mẹ nhớ đến ngoại già gần 90 tuổi đời rồi mà vẫn còn minh mẫn đùa vui cười ha hả dỗ dành, xuýt xoa ôm cháu vào lòng mỗi lần cháu chạy chơi vấp ngã. Các con cũng đừng có gì phải hối hận nếu chúng ta phải rơi vào trường hợp ấy vì “ nhập gia tùy tục” mà, các con có làm gì đáng trách đâu. Cha mẹ già nào chắc cũng đã chuẩn bị tinh thần cho mình rồi, không ít thì nhiều vì có ai biết chắc được ngày mai ra sao.


Trước đây, còn trẻ khoẻ, ai cũng thích than van rên trời trách đất không bao giờ vừa lòng. Nắng hạn than nực nội mất mùa, mưa tuyết cũng bị bình phẩm ít nhiều, đi làm than cực, thất nghiệp chửi đời. Về già lắm khi tiếc rẻ bao nhiêu điều quá khứ mình thiếu kiên trì can đảm thực thi. Vậy nào chúng ta hãy cùng nhau vui hưởng những ngày còn quây quần đoàn tụ bên nhau dù biết trước là cuộc đời tất có hợp có tan, lo chi chuyện bất biến xảy ra.

Thăm con, cha mẹ cũng tập yên hưởng khoảng đời còn lại như việc đến thăm con cũng  mang cho thế hệ mai sau bao chi tiết của mặt phải trái cuộc đời để lấy đó nghiệm suy.

 Thăm con vì thật ra cha mẹ già còn là hình ảnh sợi giây huyết thống vô hình buộc ràng con cái nhắc nhở nhau dòng họ cội nguồn, quyển album kỷ niệm thân thương sống động, hình ảnh, tiếng nói gia đình, tia nắng huyền diệu, gió mát ấm êm, chiếc cầu quê hương nối liền quá khứ với tương lai .

                                                                                 Cô Trần Thành Mỹ
                   

HỌ


                                    

          HỌ là những người bị đời hất hủi
            Sống âm thầm trong nghèo đói vô tình
            HỌ, đó chính là những thương phế binh,
            Đã hiến cả kiếp người mình vì tổ quốc.
            Nhớ quá khứ bốn ba năm về trước.
            Vì tự do, đã cầm súng diệt thù.
            Bom đạn hằn lên HỌ vết thương đau,
            Phần máu đỏ đã hoà vào đất Việt
            Ôi, những chàng trai anh hùng hào kiệt
            Hết chiến tranh, HỌ cũng hết đời trai.
            HỌ bị thương mất hẳn cả đôi tay,
            Mù hai mắt, phải dùng cây gậy chống,
            Dò đường đi trong bóng tối muôn trùng.
            HỌ cụt chân, và không cả nạng cây,
            Phải bò lết để ”đi” đây “đi” đó.
            Giữa phố đông sao ít người thèm ngó
            Vì ngó anh, nào có ích lợi gì,
            Và cứ thế, anh lầm lủi mà”đi” !!!
            HỌ là người được chút gì hạnh phúc???
            Trong chiến tranh luôn hành quân chết chốc,
            Chuyện riêng tư nào được chút thời giờ
            Bên vợ hiền, chăm sóc đứa con thơ.
            “Giải phóng” tràn vô tới giờ “đền tội”
            Là”ngụy quân” thật quá nhiều tội lỗi,
            Trời không dung, mà đất cũng không tha(sic)
            (Đây là lời kết tôi của “người ta”)
            HỌ là người lính QUỐC GIA anh dũng,
            Đã làm nên trang chiến sử oai hùng
            HỌ từ phòng tuyến cuối cùng XUÂN LỘC,
            HỌ về từ AN LỘC địa, BÌNH LONG,
            HỌ trở về từ bờ sông THẠCH HÃN,
            Tái chiếm cổ thành, dựng lại cờ vàng.
            HỌ là ai, dù lịch sử sang trang,
            Vẫn xứng đáng với muôn ngàn thương mến
            Những anh hùng, có tên và không tên.
            Đồng bào ơi, xin hãy nhớ, đừng quên.           
            
            Hùng Việt

PS:- Hai câu đầu, xin phép được ảnh hưởng bài”Chiến Sĩ Vô Danh” của thi sĩ Đằng Phương Nguyễn Ngọc Huy.
Với tất cả chân tình và lòng mến mộ, kính đến những anh (và chị TPB) thương phế binh Việt Nam Cộng Hoà lời chào trân trọng.


MỘT MÙA XUÂN KỲ LẠ


     


Những tia nắng xuân ấm áp mà tôi đã đặt hàng từ tận quê hương Việt Nam yêu dấu từ hai, ba tháng trước cuối cùng cũng đã được "nhập cảnh" mang hơi thở mùa xuân đến cho miền Đông Bắc nước Mỹ hôm qua và hôm nay. Cây đào trong sau vườn nhà tôi hớn hở mở toét miệng cười vài nụ. Còn mấy loài cây khác có vẻ hờn dỗi trời đất nên vẫn mím môi đứng khoanh tay nhất định chưa chịu mở lòng đón "khách". Các chú chim sẻ coi vậy mà tinh tế đến lạ nghe được tiếng hoa khai, bốn phương ùa tới để hòa tấu véo von, hòa tiếng thác nước chảy róc rách tạo thành một bản nhạc giao hưởng thiên nhiên tuyệt mỹ. Khu vườn tàn tạ,  thiếu sức sống sau mùa đông dài lê thê bỗng dưng bực tiếng cười và bừng sáng nắng xuân. Gió xuân len lỏi trong từng kẽ lá. 

Mới hồi sáng này mấy ả hoa đào tươi rói há miệng cười giòn tan vì tiết trời 25 độ C. Giờ đây trời vừa chạng vạng tối đang trở nên tái nhạt yếu ớt. Nhiều chị đào run rẩy với vành môi méo xẹo, bặm miệng cắn răng vì gió rét 3, 4 độ C. Nghe đâu một số nơi khác của miền Đông Bắc Hoa Kỳ vẫn đang còn tuyết. Lạ thật mọi năm giờ này hoa đã đua nhau nở, đâu có dở dở ương ương như vầy. Có lẽ nụ cười của các chị đào, loa kèn, tulip nơi đó sẽ bị đóng băng và ướp vùi trong băng giá?  Nghĩ mà tội nghiệp. Ông trời sao nghiệt ngã. 

Năm nào cũng thế, cứ khoảng cuối tháng ba, đầu tháng tư khi ngọn gió xuân ấm áp vừa mon men bước tới là tôi lo chuẩn bị tân trang khu vườn của mình. Nhưng năm nay xuân muộn, mãi đến hôm qua giữa tháng tư tôi mới dọn dẹp lá khô, nhặt các cành cây gãy, cong queo khô đét trong vườn và sắp lại các viên gạch đã bị di dời bởi gió đông...Sau đó tranh thủ đi mua nhiều loại hoa và cây kiểng. Mỗi lần đến đây tôi bị cuốn hút vào mê hồn trận--đứng giữa rừng hoa muôn màu muôn vẻ, tôi thật sự không muốn bỏ cái nào cả mà chỉ muốn bê hết về nhà mình.  Có ai mà không thích cái đẹp đâu nhỉ! 

Chiều nay trời ấm đi làm về thay đồ ngay.  Tôi mặc một cái áo khoác rất mỏng háo hức chạy ra vườn trồng hoa sửa sang lại cái hồ và thác nước. Nắng xuân ấm áp sa xuống hôn nhẹ lên bải cỏ xanh. Bên kia chú cào cào ve vẩy râu trong nắng mới. Mấy chú chim sẻ và bồ câu cũng bận bịu ăn mồi ( thức ăn mà tôi để cho chúng trong một cái lồng ở vườn sau nhà vì sợ chúng đói nhất là mùa đông lạnh lẽo thức ăn khan hiếm khó tìm).

Tôi lúi cúi trồng mới được bốn khóm hoa và sắp xếp lại các phiến đá, ngắm nghía từng hòn sỏi trên bờ thác. Bỗng dưng gió táp vào mặt. Tiếng gió hú inh tai. Cát bụi bay mù mịt, trời nhanh chóng trở lạnh xuống còn 9, 10 độ C. Mới cách đó một, hai tiếng còn 22, 23 độ C cơ mà! Tôi lạnh cúm, cảm thấy mình mong manh như những cánh hoa đào trong gió! Làm tôi chợt nhớ đến cái rét nàng bân chợt ùa về như trong truyện cổ tích! Phải chăng ông Trời đã nghe được tiếng nàng Bân đang khóc vì áo len đã đan xong và mủi lòng làm rét lại? Nếu không thì sao những tia nắng ấm mà tôi đặt hàng từ quê hương vừa đến đây hôm qua thôi, giờ này run sợ trốn vào trong vỏ ốc mất tiêu(?)  Lẽ nào Trời thương nàng Bân, mà bỏ mặc nàng Loan rên rỉ vì cái lạnh thấu xương của bốn tháng qua. Bất công quá người ơi! 

Tôi lật đật thu dọn đất và các chậu hoa chưa kịp trồng vào nhà tắm rửa mặc lại quần áo mùa đông, mang vớ và trùm chăn vì tối nay sẽ xuống gần 0 độ C. Thời tiết năm nay sao kỳ lạ quá! Tôi vội mở dự báo thời tiết, thấy một số vùng lân cận báo đang có tuyết hôm nay và ngày mai! Dự báo trong 10 ngày tới sẽ còn lạnh tiếp! Có nghĩa là tôi coi như mất trọn tháng tư! 

Tôi thương mình co ro trong cái rét, tôi còn thương những nụ hoa hơn, mới nhú đã run lẩy bẩy hấp hối vì sự hời hợt vô cảm của chị đông. Chi đông hư quá mê ngủ. Ở quá hạn visa cả tháng rồi mà không hay.  Thật là hết chỗ nói! 

Tôi rất thèm nắng ấm quê hương! Tôi nhớ gió xuân quê nhà! Tôi nhớ hương vị gió biển Tân Thành Gò Công quê tôi! Tôi thèm được tắm nắng và tung tăng nô đùa thả diều trên cánh đồng lúa. Tôi nhớ hương lúa mới, nhớ mùi mạ non, nhớ tiếng máy tuốt lúa, tiếng nói cười trong mùa gặt. Tôi nhớ mùi rơm rạ thơm ngai ngái hòa lẫn mùi mồ hôi của các nông dân giữa trưa hè gay gắt... 

Mùa xuân của tôi đâu?

 Trần Lê Phượng Loan


New York 14/4/2018

Ảnh: internet (vì đào nhà mới ra chưa kịp chụp đã muốn rụng vì "rét nàng Bân" 

QUÁN NIỆM HƠI THỞ LÀ GÌ (trong thiền định)



Tình cờ một buổi sáng tôi vào một quán càfé ở Sài gòn có cái tên lạ lùng là Càfé Thứ Bảy nằm trên đường Võ Văn Tần. Thấy đông nghẹt khách đang ngồi yên lặng để nghe một vị khách đặc biệt đang bắt đầu bàn luận về quán niệm hơi thở trên góc độ y học. Cái đề tài hơi lạ gợi cho tôi tính tò mò nên bèn tìm một cái ghế ngồi xuống gọi một ly càfé và tiếp tục chăm chú lắng nghe BS Đỗ Hồng Ngọc bàn về hơi thở trong thiền định.


Theo bác sỹ Đỗ Hồng Ngọc thì ngày nay con người ta hay mắc phải căn bệnh của thế kỷ đó là SAD – Stress/Căng thẳng, Anxiety/Lo lắng và Depression/Trầm cảm. Con người sống trong sự tiến bộ về kỹ thuật thay đổi chóng mặt, luôn tất bật với công việc nên người ta lúc nào cũng đua đòi để có cuộc sống vật chất đầy đủ. Người ta cố gắng làm việc kiếm thật nhiều tiền để mua nhà, sắm xe cộ,  mua máy điện tử, điện thoại thông minh, lo đầy đủ cho con cái ăn học trường tư nào trả bills điện nước và hàng trăm thứ khác để lo, v.v...Con người lúc nào cũng căng thẳng thành ra tâm không an lạc. Tết nhất sắp đến phải cố làm lụn kiếm thật nhiều tiền tran trải cho mấy ngày tết. Nhằm mục đích giúp con người có đời sống bớt sao động hơn thì không có gì hay hơn là thiền để cho cái tâm được an lạc phần nào. Để chữa những căn bệnh thời đại ấy, ngày nay các nước tây phương nghĩ ra phương pháp MBSR – Mindfulness Based Stress Reduction tức làm giảm stress bằng phương pháp chánh niệm hay tóm tắt là thiền. Rồi sau đó tiến bộ hơn người ta chuyển dần sang MBCT – Mindfulness Based Cognitive Therapy hay phương pháp trị liệu bằng nhận thức vì nếu mình biết được mình sai lầm thì mới sửa được. Người tây phương quan niệm rằng con người vì thiếu nhận thức đúng đắn nên trở nên bối rối rồi từ đó đưa đến sự sai lầm. Giới y khoa áp dụng phương pháp trị liệu rất hữu hiệu cho các căn bệnh trên thân thể nhưng về bệnh tâm thần thì họ chỉ cho thuốc ngủ, thuốc an thần hay thuốc phiện để làm giảm stress, quên sự trầm cảm hay phiền não một cách ít hiệu quả hơn. Từ đó người ta nhận ra rằng việc thiền rất cần thiết khi tâm lo âu bất an thì phải chú ý đến hơi thở sẽ làm giảm hay làm ta quên căng thẳng. Rất chính xác vì não bộ có đặc điểm là khi một vùng bị kích động thì vùng khác sẽ bị phong tỏa hẳn ra trở nên từ bi hỉ xã làm giảm tính sân si. Thí dụ hai đứa bé đang gây lộn dử dội và sắp đánh nhau. Nhưng khi nghe ai đó la hét sắp có cháy nhà thì chúng sẽ quên tức khắc việc đánh nhau để chạy đến nơi có xảy ra hỏa hoạn tức não bộ đã đổi hướng vì não không thể làm được hai việc cùng lúc được. Thiền còn dùng để điều trị tâm thần, cai nghiện ma túy và dạy dỗ trẻ em tập trung tâm trí vào việc học hành và có tính tốt từ bi hơn. Như vậy thiền là gì. Thực ra thiền đã có từ xa xưa trước khi đức Phật Thích ca lên niết bàn.

Trong kinh sử Phật Thích ca kể rằng lúc còn trẻ ngài từ bỏ đời sống sung sướng của hoàng cung để tìm hai vị thầy học thiền. Học ít lâu với vị thầy thứ nhất, ngài hanh thông tất cả về thiền nhưng đức Phật không tìm ra câu trả lời về làm sao giải thoát sự khổ hạnh của chúng sinh. Ngài đi tìm học thiền với vị thầy thứ hai và kết quả không khả quan hơn vì ông vẫn không tìm ra lối thoát của sự đau khổ nhân loại. Ngài quyết tâm tự đi tìm hướng đi riêng cho mình tức là tu khổ hạnh trong 6 năm để tự mình tìm ra lối thoát. Ngài ngồi thiền dưới gốc bồ đề ăn uống rất khổ cực và thân thể thầy chỉ còn da bộc xương. Như vậy thì thiền kiểu tây phương chỉ là một phần nhỏ của đạo Phật. Thiền trong đạo Phật còn đi xa hơn nữa tức là đi tìm cứu cánh, tức là giải pháp cuối cùng cho chúng sinh hay gọi nôm na là gíac ngộ/giải thoát. Như vậy thiền là gì. Theo kinh Lục Tổ Huệ Năng thì định nghĩa chữ thiền như sau – ngoài không vướng mắt (định), trong không lay động (thiền).  Thí dụ người ta lúc nào mắt cũng vướng vào Internet hay cellphone để xem tin tức hay theo dỏi chứng khoán thay đổi chứng tỏ trong lòng không thanh thản để an tâm sống. Trong phòng ăn hay phòng họp, mỗi khi chuông cellphone reo lên người ta vội vàng bỏ ăn hay bỏ họp để trả lời phone. Đời sống lúc nào cũng căng thẳng. Hay trẻ con lúc nào cũng lo chơi game không chú tâm vào việc học hành làm cha mẹ lúc nào cũng lo lắng.


Ai cũng biết là hơi thở quan trọng cho cuộc sống con người và trong việc thiền. Nhưng tại sao phải bàn về hơi thở trong thiền định nhỉ vì thế tôi mới thấy đề tài này thật lạ và muốn hiểu thêm tầm quan trọng của hơi thở trong việc thiền nhất là được cắt nghĩa bởi một bác sỹ lại càng thú vị hơn.

Theo BS thì quán có nghĩa là biết và niệm là nhớ. Như vậy đề tài ở đây muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của biết và nhớ hay theo dỏi hơi thở trong khi thiền. Lúc nói đến thiền người ta hay nghĩ thiền chỉ dành cho các nhà tu trong chùa, chúng ta là người trần còn quá nhiều bận rộn, quá lớn hoặc quá trẻ tuổi, phải dành thì giờ đi học, đi làm… có rảnh đâu mà thiền?

Thực tế lại không phải như vậy. Thiền tập không chỉ ích lợi cho mọi lứa tuổi và mọi ngành nghề trong xã hội, mà thiền còn rất cần thiết cho những người quá bận rộn, quá căng thẳng (stress), âu lo. Hơn thế nữa, thiền rất hữu ích cho những ai muốn khỏe mạnh hơn, thông minh hơn, học giỏi, điểm thi cao, sống an lạc, hạnh phúc hơn, ít bệnh tật, thăng tiến cuộc sống và nghề nghiệp. Vì thiền đã được khoa học chứng minh như là một đáp án thiết thực cho những ước vọng đáng trân quý nêu trên mà lại không tốn một đồng bạc nào.

Ngày nay thiền không còn là một vấn đề tôn giáo nữa. Nếu ta vào mạng Google gõ tìm chữ thiền/meditation sẽ cho ta gần hơn 100 định nghĩa của Thiền. Chúng ta sẽ hoang mang vì không rỏ như vậy thiền là tôn giáo, là mê tín dị đoan và thiền nào là đúng thiền nào là sai...

Thực ra ngày nay các nước tây phương đang nghiên cứu rất nhiều về thiền với những kỹ thuật hiện đại như dùng MRI hay CT Scan để quan sát sự di chuyển của máu trong não bộ trong lúc thiền. Họ mời vài vị sư Tây tạng và các bác sỹ nổi tiếng của viện Pasteur Paris để chụp bộ não bằng MRI – tức chụp từng lớp bộ não trong lúc các sư thiền, để xem tác động trên não bộ thì họ khám phá ra rằng luồn máu thay đổi trong vùng não khi thiền sẽ chuyển năng lượng đi vùng khác có nhu cầu hơn.

Những nhân vật danh tiếng thế giới cũng thực hành thiền như ông Bill Ford - Giám đốc công ty xe hơi Ford Motor, cựu Giám đốc Tình báo Anh MI-5, bà Hillary Clinton - cựu Bộ trưởng bộ Ngoại giao Mỹ, cựu Tổng thống Bill Clinton… đều thực hành thiền dưới sự hướng dẫn của một vị thầy Phật giáo, và gia đình cựu Phó Tổng thống Al Gore cũng hành thiền. Ông phát biểu, "Vợ chồng chúng tôi tin vào sự cầu nguyện đều đặn, và chúng tôi thường cầu nguyện với nhau. Nhưng thiền - được công nhận là ngoại hạng, vượt khỏi cầu nguyện. Tôi mạnh mẽ khuyên bạn nên thực hành". Cựu Tổng thống Obama cũng thực hành thiền, nhà công nghệ vĩ đại thế giới, Steve Jobs, người sáng chế Iphone, Ipad, là một thiền sinh…

Cơ thể con người cần năng lượng để nuôi dưỡng các nội tạng và các tế bào cũng như xe cần có xăng hay dầu để chạy. Nếu xăng có phẩm chất cao sẽ cung cấp nhiều năng lượng tốt cho xe cũng như thân thể con người nếu tiếp thu được năng lượng tốt sẽ có sức khỏe tốt. Nguồn năng lượng ấy được cung cấp bởi sự dinh dưỡng hay thực phẩm bao gồm nước và không khí. Ban ngày ta cần 1600 cal (nữ) đến 2000 cal (nam) trong khi ban đêm ta chỉ cần 600 cal. Thiền sẽ làm giảm rất nhiều năng lượng không cần thiết như căng thẳng, tham sân si, v.v...Hít thở không khí một cách đúng đắng sẽ cho năng lượng tốt vào cơ thể.

Một thí nghiệm khác trong những nhà thương mà BS không nhớ rỏ ở đâu cho biết người ta thí nghiệm trên 2 nhóm người làm việc trong 20 nhà thương với nhân viên được học thiền. Nhóm khác làm trong 20 nhà thương khác không có chương trình tập thiền và làm việc bình thường để so sánh thì họ khám ra rằng nhóm nhân viên thực tập thiền trong những giờ nghỉ giải lao làm việc tốt hiệu quả hơn như cách chuẩn đoán của bác sỹ tốt hơn, giảm sai phạm y học vì đầu óc họ tỉnh táo ít sao động vì quá nhiều bệnh nhân, v.v... Người ta còn thử nghiệm rất hiệu quả bằng cách áp dụng thiền trong nghành cảnh sát, nhà trường hay các trại cai nghiện thuốc phiện vì đây là những nơi mà đầu óc con người hay bị sao động nhiều nhất.  

Trước tiên chúng ta cần phải hiểu thiền là gì rồi sau đó chúng ta mới hiểu được tại sao thở là giai đọan quan trọng nhất trong thiền.

Có câu chuyện kể rằng có một anh học trò đi học thiền với một ông thầy, không rỏ ở đâu và lúc nào. Nhưng vấn đề làm ta suy nghĩ như sau. Sau một thời gian ngắn học thiền người tông đồ hỏi thầy vậy thiền là gì. Thầy không trả lời và đưa anh học trò đi thuyền trên một hồ tỉnh lặng. Bổng nhiên thuyền bị lắc lư và lật úp và anh tông đồ té xuống hồ. Anh ngụp lặng xuống rồi nổi lên mặt nước để thở. Một lúc sau người thầy kéo anh lên thuyền. Anh ngoi ngóp thở vội vàng. Lúc ấy người thầy mới trả lời thiền là như thế đó, tức thiền là làm chứ không phải là nói. Tức thiền là thở như anh đang làm đấy. Thiền không phải là lời nói như ông Suzuki người Nhật miêu tả trong 2 quyển sách của ông. Ông Suzuki có viết 2 quyển sách dày cợm luận về thiền. Đọc xong 2 cuốn sách ấy ta sẽ bị tẩu mả nhập ma vì ta sẽ chẳng hiểu gì cả. Rất confused.

Sống trên đời này ai cũng cần ăn uống. Sung sướng nhất là được ăn ngon, nhưng ăn thế nào cơ chứ ăn uống không chừng mực sẽ dễ sinh ra nhiều bệnh tật như béo phì, cao huyết áp, tim mạch, bệnh tiểu đường, đau bụng vì ngộ độc, bệnh rút (gout), đau khớp xương, đau đầu, mắc ung thư rồi bác sỹ sẽ chiếu rọi MRI và mỗ sẻ, v.v.... Theo thí nghiệm y học thì khi người ta nhịn ăn 5 ngày sẽ chết và nếu uống nước đều sẽ kéo sự sống được 15 ngày. Nhưng khi nín thở 5 phút bộ não sẽ chết. Như vậy vậy hơi thở rất quan trọng cho sự sống. Đành rằng ai cũng thở nhưng tại sao ta phải chú trọng về thở nhỉ. Khi hít không khí vào cơ thể thảy ra CO2. Bộ não chỉ có 2% trọng lương cơ thể nhưng tiêu thụ đến 30% O2 để não hoạt động suy nghĩ và tính toán. Khi ta làm việc cực nhọc, chạy đua, lên cầu thang hay giận dữ tức tối thì não sẽ tiêu thụ rất nhiều năng lượng vì thế chúng ta cần tập trung năng lượng để chữa bệnh. Khi thở ra thì lượng CO2 sẽ được thải ra và điều này rất cần thiết cho cây cối. Cây cối hấp thụ CO2 và nhả ra O2. Vì thế thiền dưới bóng cây là tốt nhứt. Con người và thiên nhiên (cây cối) có một sự liên hệ thật chặt chẻ. Ngày nay con người đốn cây cối làm nhà cửa hay trang bị nội thất làm gây lủ lụt và ô nhiễm môi trường, v.v...

Trên thế gian cái gì cũng cần thở, cây cối sinh vật đều thở. Trong không khí ta hít vào chứa 21% oxygen và 79% hydrogen. Bộ não cần trung bình 30% O2 và các cơ còn lại trong cơ thể cần 42% O2. Trong phổi ta có hơn 300 triệu phế nan/tế bào phổi tương đương 60m2 để hấp thu không khí. Giữa phổi và bụng có cơ hoành và nó di chuyển lên xuống 7 cm ở vùng đan điền mỗi khi ta thở. Mỗi hơi thở chứa một dung tích khí từ 250 ml đến 1.5 l tùy trường hợp. Ví dụ ca sỹ cần hít hơn 1 lít không khí trước khi ca. Con người chỉ cần hít 400 ml khí là đủ sống tức cơ hoành di chuyển khoảng 2cm. Trong lúc thiền ta thở rất ít vì não đã hấp thụ đủ năng lượng.

Có một vị BS người gốc Vinh tên Nguyễn Khắc Viện sinh năm 1913 theo học y khoa ở Hà Nội rồi sau đó ông đi du học tu nghiệp ở Grenoble – Pháp lúc 25 tuổi. Năm 1942 ông mắc bệnh lao phổi nặng. Thời ấy bên Pháp chưa có thuốc chữa trị lao phổi. Bệnh viện quyết định cắt 1 lá phổi để cứu sống ông. Một năm sau họ cắt một phần ba lá phổi bên trái và người ta chuẩn đoán rằng ông chỉ sống được hai năm thôi. Như vậy ông chỉ còn 1/5 phổi để thở. Người ta hít 5 lít khí thì ông chỉ có hít được 1 lít để dinh dưỡng cơ thể. Sau đó với thời gian rảnh rỗi còn lại ông tìm hiểu rất nhiều sách vở về cách trị liệu đông y, cách thở và ông quyết tâm luyện tập thiền tức thở bằng bụng. Sau này ông làm giáo sư y khoa ở Sài gòn và ông sống được hơn 50 năm nữa. Ông mất năm 1997.  Thời đó đa số BS chữa trị bệnh phổi ông đã mất trước ông và giới BS còn lại rất ngạc nhiên không hiểu tại sao với 1/5 cái phổi mà ông sống được với tần ấy năm tháng. Như vậy bí quyết của thiền là theo dỏi hơi thở.  Hơi thở thì ai chả biết nhưng điều quan trọng là mình có nhận thức (realize) hít vào và thở ra bằng bụng thì ít ai để ý đến. Nếu đi sâu vào Phật học chúng ta sẽ thấy thiền rất hữu ích. Có 3 giai đoạn thiền theo Tứ Niệm Xứ - Niệm là trí quán xét; Xứ là chỗ bị quán xét. Trong Niệm xứ có 4 phần - Thân, thụ, tâm, pháp, nghĩa là dùng trí tuệ quán xét đối tượng và dừng ý niệm lại ở chỗ đối tượng đó:
1.    Thở bụng – abdominal breathing dùng để chữa bệnh, chữa tim mạch, làm tâm thanh tịnh, bớt lo âu phiền não. Anapanasati – tức là nhập tức (ana) xuất tức (pana) và niệm (sati).
2.    Chánh niệm hơi thở (sammasati là thiên chỉ/nhìn tâm). Chánh niệm là nhớ đúng nghĩ đúng là giai đoạn thứ bảy trong Bát Thánh đạo. Nhìn vào hay quán vào thân tâm để luôn tỉnh thức. Chánh niệm có nghĩa là lìa mọi phân biệt mà niệm thực tính của chư pháp. Theo Bát Chánh Đạo, chánh niệm là “Nhất Tâm.”

3.    Quán niệm hơi thở - Vipassana (nhìn thấy hơi thở). Giai đoạn này cao cấp hơn và thấy sâu hơn cái tâm của ta. Cao hơn nữa là Samadhi tức chánh định.
Thở đúng cách tức là thở bằng bụng chứ không phải bằng lòng ngực. Thở bằng bụng sẽ buộc ta luôn chú ý vào vùng bụng trong khi hít vào nó sẽ phùng lên, xẹp xuống khi thở ra và sẽ làm giảm stress rất nhanh. Như vậy thở bằng bụng là bước đầu tiên của thiền định.
Tiếng Việt mình rất phong phú và dung hàm nhiều ý nghĩa ví dụ như đau thì khổ, giận thì con người nóng lên trở thành dử, tức giận thì làm đầu óc tâm tối không còn biết mình đúng hay sai, bị mắc phải bệnh là một cái hoạn, v.v...

Là con người thì ai cũng mắc bệnh vì đó là luật thiên nhiên – sinh bệnh lão tử. Như vậy sức khỏe tốt là gì. Năm 1946 Hội Y tế Quốc tế (World Health Organization) đã tìm ra định nghĩa chính xác của sức khỏe là – sự sản khoái của thân, tâm và xã hội. Nếu thân không mắc bệnh thì chưa hẳn người ấy có sức khỏe tốt vì có thể người ấy bị căng thẳng trong công việc, căng thẳng trên xa lộ vì kẹt xe (tâm bất an), vào sở bị đồng nghiệp đối xử không tử tế hay người bệnh bị ngược đãi bởi nhân viên trong nhà thương hay là người ấy khổ vì nghèo (nợ nần chồng chất sắp phá sản), con cái đối xử không tốt với ông bà cha mẹ (yếu tố xã hội).

Bác sỹ được huấn luyện đào tạo để chữa bệnh khi người ta bị đau chứ không chữa được cái khổ (tâm và xã hội). Hễ người ta đau tức nhiên là khổ. Như vậy khổ và đau có một sự liên hệ thật chặt chẻ. Khi mắc bệnh sẽ làm cho thân ta đau đớn và cũng làm khổ cho cả người xung quanh ta. Bệnh về tâm thần như căng thẳng trầm cảm, lo xợ thì thiền sẽ giúp chữa trị hiệu nghiệm hơn.

Thật ra thiền là hơi thở bằng bụng, là cái gì rất đơn giản trong cuộc sống hằng ngày, thiền là sự chú tâm không mong cầu. Nỗi khổ đau do bệnh tật và sự chết là động cơ mạnh nhất và là đối tượng giải thoát của thiền. Theo Phật Thích Ca thì con người luôn vướn vào sự đau khổ tức về bệnh tâm thần hay tâm linh. Bác sỹ chữa được cái đau thể xác nhưng cái khổ thì chịu. Người mắc bệnh tâm thần có một điều kiện mà không phải ai cũng có được – đó là một động cơ rất mạnh. Đông cơ mạnh sẽ dẫn đến sự kiên trì bền bỉ, điều khiện duy nhất để đạt những tuệ giác khi hành thiền. Một tỷ lệ nào đó của những bệnh nhân tâm thần, sau khi ổn định bằng thuốc sẽ sáng suốt đủ để tập thiền một cách kiên trì bền bỉ.

Mỗi loại thuốc sẽ thích hợp cho một số người này nhưng không hợp cho số người khác. Tương tự như vậy bệnh tâm thần là bệnh của tâm. Thuốc uống vào trong thân thể trong một mức độ nào đó giúp điều trị cái tâm. Nếu trong cơ may nào đó thiền góp được phần nào trong việc làm ổn định căn bệnh mà không cần tăng lượng thuốc thì như vậy thiền sẽ là phương pháp trị liệu hiệu quả...

Nguyễn Hồng Phúc
Tháng 4 năm 2018

 
ĐỒNG HƯƠNG © 2012 - Xây dựng bởi Blog Thiết Kế – Hỗ trợ bởi Người Áo Lam - Giao diện Rumah Dijual