HỌP MẶT HD XUÂN ĐINH DẬU NK 68-75 NGÀY 04/02/2017

NHỚ VỀ THA LA XÓM ĐẠO

 

                                      

 

Xóm Đạo Tha La .

Trước tiên, từ ngữ “xóm đạo”, để chỉ một “xóm gồm những tín đồ theo cùng một tôn giáo sống chung cùng nhau; nhưng từ “xóm đạo” thường để dành chỉ xóm của những ngưòi theo đạo thiên chúa hơn. Xóm đạo cũng có thể hiểu là một họ đạo.Nói về xóm đạo, trên toàn cỏi miền Nam có hàng trăm xóm như vâỵ, trong đó nhiều xóm, họ đạo rất nổi tiếng như tại Sài gòn với xóm Bình An(quận 8), Tân Phú... Tại các địa phương có họ đạo Tắc Sậy( Bạc Liêu), họ đạo Cù lao Giêng (Long Xuyên) được biết nhiều và đặc biệt “Tha La Xóm Đạo”, vì  lịch sử rất đáng lưu ý mà chúng tôi trình bày sau đây.Và Tha La là gì, trước tiên đây là một danh xưng nghe thật đễ thương vô cùng.Tha La nguyên thủy  do từ  “sa la’’, gốc tiếng Cam Bốt , với nghĩa ban đầu là một cái chòi, trạm nhỏ hay nơi dùng cho các sư sải người Miên tu học. Ngày xưa thật xưa, đường xá đi lại không nhiều, và cũng không có hàng quán bán nước giải khát, bà con người mình hay cất một cái chòi nhỏ trên con đường nhiều người qua lại,, bên trong có một chum(hủ, khạp) nước với cái gáo múc thường bằng gáo trái dừa khô , để bà con đi đường vào nghỉ chân và uống nước.Xóm Đạo Tha La chúng tôi đề cập nay thuộc xã An Hoà,Trảng Bàng(Tây Ninh), là họ đạo có từ thời Pháp,qua nhiều biến cố, nay vẫn còn và đang được xây dựng trùng tu. Là khách yêu thơ, hẳn chúng ta còn nhớ bài “Tha La Xóm Đạo” của nhà thơ  Vũ Anh Khanh,khi trở về thăm chốn cũ:

                              Tha La xóm đạo

                              Có trái ngọt cây lành

                              Tôi về thăm một dạo

                              Giữa mùa nắng vàng hanh.

                              . . . . . . .

                              Thôi hết rồi còn chi nữa Tha La

                              Đây mênh mông xóm đạo với rừng già

                              Nắng lồ lộ rụng trên đầu viễn khách

                              Khách bước nhẹ trên con đường đỏ quạch

                              Gặp cụ già đang ngóng giữa bâng khuâng.

          Và cũng một nhà thơ khác, Kiên Giang Hà Huy Hà, ông nầy không nhớ ngôi giáo đường Tha La, mà chỉ nghĩ đến “ngưòi em xóm đạo” qua bài thơ “Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím”

                              Lâu quá không về thăm xóm đạo

                              Từ ngày binh lửa cháy quê hương

                              Khói bôm che lấp vùng quê mẹ

                              Che cả người thương nóc giáo đường

                              . . . . . . .

                              Mặc dù em chẳng còn xem lễ

                              Ở giáo đường u tịch chốn xưa

                              Anh vẫn giữ lầu chuông gác thánh

                              Nghe chuông truy niệm mối tình xưa. 

          Năm 1964, nhạc sĩ Dũng Chinh phổ thành bài hát “Tha La Xóm Đạo” rất nổi tiếng. Sau đó một năm, nhạc sĩ Sơn Thảo phổ thành bài hát mang tên “Hận Tha La”. Bài thơ cũng được nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc(?), trở thành bản tình ca nổi tiếng cùng với “Chuyện Tình Giàn Thiên Lý”. Nhưng thôi, chúng ta hãy tạm quên chuyện thơ văn, mà hãy nhớ đến Tha La Xóm Đạo với một hoài niệm vô cùng và khác biệt. Chúng ta nên biết và nhớ địa danh nầy, thuộc huyện Trảng Bàng (Tây Ninh) là quê hương của Trung Tá Hạm Trưởng Nguỵ văn Thà.

Trung Tá hạm trưởng Nguỵ văn Thà và trận chiến vệ quốc:

Người anh hùng của chúng ta vốn là học sinh trường tiểu học Trảng Bàng, gần bờ sông Vàm Cỏ Đông, nơi có xóm đạo Tha La. Trung Tá Nguỵ văn Thà, hạm trưỏng HQ 10 cùng 73 chiến sĩ Việt Nam Cộng Hoà đã hy sinh vào ngày 19 tháng 1/1974 khi quân Trung Cộng điên cuồng, ngang ngược xử dụng lực lượng nước lớn, áp đảo đánh chiếm Hoàng Sa của Việt Nam. Lúc nầy, quân dân miền Nam đang phải tận lực chiến đấu bảo vệ quê hương, giờ lại phải chống với quân Trung Cộng to lớn hơn nhiều.Tuy nhiên, hải quân chúng ta đã tuân hành lệnh của Tổng Tư Lệnh Tối Cao là Tổng Thống Việt Nam Cộng Hoà, nổ súng đánh trả. Ta đã anh dũng bắn trả, tiêu diệt hai chiến hạm của địch,và vì lẽ nào đó không quân của ta lại không được ra tiếp sức, lực lượng của chúng ta cũng phải chịu thua thiệt.Than ôi,  mãnh hổ nan địch quần hồ, cuối cùng về phía ta một số chiến sĩ oai hùng đã phải hy sinh.Riêng Trung Tá Thà, sau khi lo liệu cho chiến sĩ còn sống được cứu thoát, đã nhứt định ở lại cùng với chiến hạm  và cùng 73 đứa con yêu của tổ quốc, mãi mãi ngủ yên dưới lòng biển lạnh.


                             


                                                    Hình nhà thờ Tha La Xóm Đạo

 

          Chúng ta, nhân đây xin ghi lại tóm lược đôi điều về Hoàng Sa cùng trận hải chiến, mà kết quả cuối cùng là Việt Nam Cộng Hoà đã phải bỏ hải đảo thân yêu cho Trung Cộng chiếm đoạt.  Hoàng Sa cùng với Trường Sa là hai quần đảo mà từ nhiều trăm năm trước, Việt Nam đã đi lại khai thác, không có bất cứ quốc gia nào tranh cản hay lên tiếng phản đối. . . Khi người Pháp xâm chiếm VN làm thuộc địa, họ đã chánh thức công bố chủ quyền trên hai quần đảo nầy,và khi họ trả độc lập cho chúng ta,cũng đã giao lại 2 quần đảo cho chánh phủ “Quốc Gia Việt Nam”.Sau hiệp định Genève, Việt Nam Cộng Hoà thành hình, với lảnh thổ từ vĩ tuyến 17 xuống tận Cà Mau,đương nhiên có chủ quyền trên 2 quần đảo vì chúng nằm dưới vĩ tuyến 17. Thực tế, tại quần đảo Hoàng Sa cũng có một số ít đảo nhỏ do Trung Quốc ngang ngược chiếm giữ, nhưng phần lớn các đảo do ta làm chủ, ngư thuyền chúng ta đi về khai thác hải sản không bao giờ có sự kiện bị “tàu lạ” nào cướp phá hay bắn giết ngư dân.

Một sự kiện thật quan trọng có tính cách lịch sử(và công pháp quốc tế),là vào năm 1951, tại hội nghị San Francisco, với sự hiện diện của 51 quốc gia, Thủ Tướng Quốc Gia Việt Nam, ông Trần văn Hữu đã long trọng tuyên bố chủ quyền trên 2 quần đảo,mà không gặp bất cứ một sự kháng nghị nào của bất cứ quốc gia nào(kể cả phe anh em T.Q là Liên Sô).Cũng cần nói rõ là trong nghị hội nầy không có đại diện của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa(Trung Cộng) hay Trung Hoa Dân Quốc(Đài Loan), vì giữa Liên Sô và Hoa Kỳ không thống nhứt được việc chọn phe nào là đại diện quyền lợi Trung Hoa. Cũng phải nói thêm là khi đệ nhị thế chiến kết thúc, Nhựt là phe thua trận, phải bị giải giới và rút khỏi Đông Dương. Quân của Tàu Tưởng trách nhiệm giải giới quân Nhựt phía bắc, và quân Anh phụ trách phía nam. Cần phải xác định rõ, giải giới hoàn toàn không phải “chiếm đóng” hay giành quyền làm chủ. Khi hội nghị San Francisco diển ra, thì trớ trêu thay phe Tàu Tưởng bị thua,chạy ra thành lập “Trung Hoa Dân Quốc” tại Đài Loan. . . Trong hội nghị nầy, với nội dung chính là quân Nhựt từ bỏ mọi quyền lợi trên các đảo(trong đó có Hoàng ,Trường Sa) và bác bỏ hoàn toàn quyền hạn của Trung Quốc liên quan đến các đảo.Nghị Quyết đã được 46 phiếu thuận áp đảo.Sau đó , Liên Sô cố bênh vựcTrung Cộng bằng cách đưa ra tu chánh án về quyền hạn (và quyền lợi) của Trung Cộng liên quan các đảo tại Thái Bình Dương.Đây là một đề nghị “cố đấm ăn xôi” hoàn toàn vô căn cứ nên đã bị nghị hội bác bỏ với số phiếu gần như tuyệt đối.(48/51).Và sự công bố khẳng định đầy chánh nghĩa và lý lẽ của đại diện Quốc Gia Việt Nam nói rõ: “. . . để dập tắt những mầm móng các tranh chấp sau nầy,chúng tôi khẳng định chủ quyền của chúng tôi đôí với các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, những quần đảo luôn thuộc về Việt Nam. . “Lời tuyên bố không gặp bất cứ sự phản đối hoặc bảo lưu quốc tế nào.)(Xin lưu ý,  là theo  trang web của nhà nước CSVN  họ cũng chánh thức ghi nhận dự kiện nầy).Sau cuộc chiến quốc cộng, Trung Cộng cuối cùng đã chiến thắng và họ cần thời gian củng cố thực lực,và dĩ nhiên  tham vọng bá quyền luôn nung nấu trong đầu họ, cũng như phe “dân quốc”, tất cả “Tàu nào cũng là Tàu”đều muốn nuốt chửng Việt Nam(Buồn thay, chẳng biết đến bao giờ tất cả người Việt Nam cùng nhìn về một hướng để nhận rõ thảm họa nầy). Và do vậy, vào tháng 9/1958 Trung Cộng đã công bố chủ quyền trên bốn quần đảo Nam Sa (Hoàng Sa), Đài Loan, Tây Sa (Trường Sa) và Bành Hồ cùng “ lảnh hải 12 hải lý”.Ngày 22/9/1958 Thủ Tướng của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa(Bắc Việt) ra công hàm tán thành công bố lảnh hải 12 hải lýcủa đàn anh T.C ,nhưng hoàn toàn không đề cập gì đến hai quần đảo(hoặc phụ bản đính kèm). Đây là một sự kiện vô cùng quan trọng, liên quan đến lảnh thổ và quyền hạn là của quốc hội , không phải đơn thuần của hành pháp. Trong thới gian từ 1964 đến 1970, Trung Quốc và Việt Nam Cộng Hoà có những vụ chạm súng nhưng không gây thương vong. Riêng Việt Nam luôn đối xử tốt, nhân đạo với các ngư phủ Trung Hoa bị lạc đưòng.  Theo lời nhiều ngư phủ thuật lại, cụ thể như ông Lữ Điều (làng Nam Ô, Đà Nẳng thuật lại : “ . . Từ đó đến tận ngày tháng 12 năm 1973, đơn vị địa phương quân của QL/VNCH bảo vệ Hoàng Sa vẫn thường xuyên cứu ngư dân Trung Quốc gặp nạn. . .” . Ông nầy là ngưới tình nguyện tham gia vào đơn vị bảo vệ H.S (www.thanhnien/vn.com ) .  Vào năm 1973, qua Hiệp Định Paris,người Mỹ đã rút quân và thiết bị, không can dự vào Việt Nam nữa, và dĩ nhiên hải quân Mỹ(hạm đội 7)đã “đứng ngoài” trong trận hải chiến vệ quốc của VN.Đến ngày 11/1/1974, trước khi quyết đánh chiếm Hoàng Sa,Trung Quốc ra tuyên bố Hoàng Sa là của họ.Và phía Việt Nam  một lần nữa, cũng ra tuyên bố khẳng định chủ quyền.Ra tuyên bố và lực lượng Việt Nam giữ gìn hải đảo vẫn hiên ngang kiên cường , sẵn sàng đối phó, dù còn đang phải dốc toàn lực chống lại cuộc lấn chiếm từ phương Bắc. Trong trường hợp như vậy, V.N quyết định thành lập một phi trường lớn tại quần đảo đủ  để phi cơ C7- Caribou có thể lên xuống, chuyển quân nhanh chóng, và ngày 16/1/1974 phái đoàn của Việt Nam ra chuẩn bị công việc như dự tính, thi khám phá ra sự hiện diên của lính Trung Quốc. Ngày 17/1 ,chánh phủ Việt Nam gởi công hàm cho Hội Đồng Bảo An/Liên Hiệp Quốc đề nghị ban bố biện pháp thích hợp để cải thiện tình hình.Tiếc thay, trong cơ quan “què quặt” nầy có hai quốc gia là Trung Quốc và Nga Sô có quyền phủ quyết,do vậy xem như lời đề nghị của VN chẳng một lời phản hồi , và chiến cuộc diễn ra.

          Đây là một hồ sơ thật dầy, và đến nay còn ẩn chứa những điều “bí ẩn”, không thể trình bày ngắn gọn, chỉ xin ghi ra vài sự kiện như sau:

-Xét về tương quan lực lượng tại vùng xảy ra hải chiến, phía Việt Nam gồm 4 chiến hạm.Về phía Trung Quốc họ cũng có 4 chiến hạm. Xét về tầm cở và vũ khí (tại trận chiến) phiá Việt Nam vượt trội hơn nhiều.

          -Chính hải quân Việt Nam, thi hành lệnh của Tổng Thống VNCH, đã chủ động nổ súng băn     vào tàu Trung Quốc trước. Phát súng đầu tiên do Đại tá Hà văn Ngạc,Hải Đội Trưỏng Hải     Đội III/Tuần Dương ban lệnh vào  lúc 10 giờ 25 phút ngày 19/1.Đây là tiếng súng nói lên      lòng cương quyết bảo vệ quê hương.

          -Trong cuộc hải chiến nầy, có sự xuất hiện “kỳ lạ”của một cố vấn Mỹ cùng lên đảo với đơn          vị bảo vệ đảo.Và sau trận chiến, phiá Việt Nam đã có kế hoạch điều hai phi đoàn phản lực

          F.5 ra Đà Nẳng, phi cơ phản lực F5 có tầm hoạt động 600 miles, đủ khả năng tác chiến tại     Hoàng Sa, nhưng rồi kế hoạch đã không được thực hiện.(?). Chúng tôi ghi đôi điều hơi dài dòng, ghi lại một sự kiện lịch sử vô cùng quan trọng. Quan trọng là để muôn đời người Việt Nam luôn nhớ rằng Hoàng Trường Sa là của Việt Nam, và người Việt quốc gia đã quyết lòng hy sinh để bảo vệ quê hương. Qua nhiều tài liệu, sự thật đã được minh chứng, và chúng tôi đã  trích lại, theo tài liệu của Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng. Trong bài viết “Tổng Thống Thiệu và hải chiến Hoàng Sa” (https://mail.google.com ). Vào mùa thu 1976, Tiến sĩ Hưng đã có buổi hàn huyên cùng cựu TT Thiệu tại Luân Đôn (nơi vị nguyên thủ quốc gia tạm định cư, trước khi sang định cư tại Hoa Kỳ)).  Câu chuyện hơi dài, chỉ ghi vài chi tiết,về sự kiện Hoàng Sa,TT Thiệu đã nói “. . Tôi còn định đi thêm bước nữa”, bước nữa đây là ông Thiệu đã ra lệnh cho không quân VNCH oanh kích để phản công chiếm lại quần đảo. Chính Đại Tá Nguyễn Quốc Hưng, Phụ tá Tham Mưu Phó Hành Quân/BTL Không Quân xác nhận, vào lúc 8 giờ tối ngày 19/1/,T.T Thiệu ra lệnh cho không quân Việt Nam dùng phi cơ siêu thanh F5-E phản công và không quân đã hai lần cất cánh,mỗi lần 2 phi tuần,nhưng rồi phải hủy bỏ ,vì đệ thất hạm đội Hoa Kỳ tại biển Đông đã “yêu cầu” ngưng kế hoạch oanh tạc vì “sẽ không có top cover,tức yễm trợ khi phi cơ Trung Cộng từ Hải Nam bay lên không chiến và cũng sẽ không có rescue,tức cứu vớt. Đồng thời,ngày 18, đại sứ của Hoa Kỳ là Martin cũng nhận được chỉ thị:” tình hình phải được hạ nhiệt” từ Bộ ngoại giao Hao Kỳ. . .Chúng ta cũng nên biết là loại F5-E có tầm hoạt động trên 600 miles, dư sức từ Đà Nẳng bay ra, với khoảng cách chỉ trên dưới 200 km(vì Hoàng Sa nằm trong vùng “đặc quyền kinh tế,lảnh hải của VN).Sự kiện nầy, tác giả Nguyễn Tiến Hưng đã  nêu lên những nhân chứng sống trong cuộc còn sống và định cư tại Hoa Kỳ như:Ông Lê quốc Hưng(Salem-Oregon-HK),Thiếu Tá Phạm Đình Anh(Cali), Đàm Trường Vũ(Arizona),Vũ Viết Quý(Ca),Hồ văn Giàu(Ca).

Trong bối cảnh hiệp định Paris đã được thực thi, người bạn “đồng minh” Hoa Kỳ đã rút quân, xét về cán cân lực lượng về lâu dài Việt Nam Cộng Hoà không thể đương cự với Trung Quốc. Chúng ta không đặt vấn đề thắng thua, và cũng không phân tích chi tiết, chỉ ghi lại đây một trang sử oai hùng của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà, cũng như quyết tâm của vị Tổng Tư Lệnh/QLVNCH.

 

Dù hoàn cảnh quá ư nghiệt ngả (vừa phải chiến đấu với quân miền Bắc, lại phải chống với Trung Cộng, đã bị “đồng minh “Hoa Kỳ lại ngăn trở. ),V.N.C.H vẫn cương quyết chống trả. Ngày 18/1 ,T.T Thiệu đã bay ra Đà Nẳng,lấy giấy viết ra chỉ thị thẳng cho Phó Đề Đốc Hồ văn Kỳ Thoại,tư lệnh hải quân vùng I duyên hải.Chỉ thị ghi như sau: “ thứ nhứt là tìm đủ mọi cách ôn hoà mời các chiến hạm của Trung Cộng ra khỏi lảnh thồ VNCH,thứ hai nếu họ không thi hành thì được nổ súng cảnh cáo trước mủi các chiến hạm nầy và nếu họ vẫn ngoan cố thì toàn quyền xữ dụng vũ khí để bảo vệ sự toàn vẹn lảnh thổ VNCH”.  Viết xong, T.T Thiệu cất giọng: “anh Thoại đến đây và đọc trước mặt tôi, có gì không rõ ràng thì cho tôi biết ngay từ bây giờ”. Cũng được biết, khi chuẩn bị đánh chiếm Hoàng Sa của Việt Nam, Trung Cộng đã chuẩn bị 40 chiến hạm tại Hải Nam sẵn sàng để ứng chiến.





                                     Hình 4 chiến hạm của Hải Quân Việt Nam Cộng Hoà.

                                     Bên góc trên trái, là HQ 10, do trung tá Nguỵ văn Thà

làm Hạm Trưởng.

 

Bốn mươi ba năm qua, vào ngày 19/1/1974. . . và nay ngày 19/1 sắp đến, xin hãy một phút lắng lòng nhớ về vùng đất Trảng Bàng, nơi có Tha La Xóm Đạo, sanh quán của vị anh hùng cố Trung Tá Nguỵ văn Thà, Hạm Trưỏng HQ 10. Chàng học trò của trường tiểu học Trảng Bàng năm nao, bên bờ sông Vàm Cỏ, đã cùng 73 chiến sĩ hải quân  nằm xuống trong cuộc chiến bảo vệ quần đảo Hoàng Sa.Nhớ về chuyện xưa, chúng ta cũng không được phép quên ,mà hãy nhớ và nhớ nói lại cùng con cháu :”Hoàng Sa là của Việt Nam,từ hàng nhiều trăm năm.Cụ thể,ngay từ thế kỷ 15,Việt Nam đã khai thác tài nguyên, thụ đắc lâu dài bằng phương pháp hoà bình với cơ quan hành chánh quản trị đúng theo công pháp và hoàn toàn không dùng vũ lực quân sự chiếm cứ từ của một quốc gia nào.Năm 1974, quân Trung Cộng đã đánh chiếm, dùng vũ lực xâm lăng là không có gí trị về công pháp quốc tế”.

          Một mùa Xuân lại về với quê nhà, chúng ta vẫn mãi còn xa xôi.  Nhớ lắm , mà cũng thật buồn thay,vì:

                              Quê nhà tôi ơi, muôn trùng vời vợi

                              Một ngày về, nào ai đợi được đâu

                              Bốn mấy năm rồi, thật đã quá lâu

                              Và phải đợi đến ngày nào đây nữa. . .  H.Việt

(Tài liệu tổng hợp, có tham khảo trang www.myfastforum.org  ,  www.chimviet.freefr/truyenky

www.wikipedia/wiki , www.vnexpress.net , www.doisongphapluat.com . . .).

(Bài viết nầy chúng tôi trích từ trong quyển sách của chúng tôi, được hình thành từ vài ba năm trước đây,nay nhân ngày kỷ niệm xin lại được kính đến quý đồng hương.do vậy không cập nhựt tư liệu đầy đủ hơn (nếu có) và cũng không ghi đầy đủ phần tài liệu tham khảo.Phần trình bày trên ,ngắn gọn xem như một vài phút hoài niệm(Chi tiết hải chiến Hoàng Sa khá nhiều,chúng tôi không ghi ra )Về trận chiến vệ quốc của chúng ta, sẽ xin trong một tài liệu tương đối đầy đủ hơn.Kính mong vui lòng thông cảm, nếu có những gì sơ sót-Hoài Việt/T.A.N-.Cựu SV/QGHC/khoá 14).

 

 

 

TẾT ĐẾN NHỚ QUÊ

                                             

                             

Dưa hấu có khắc hình 3 Ông Phước Lộc Thọ,2 câu chúc « Vạn sự như ý » và «Tấn tài tấn lộc » 

Hằng năm, cứ mỗi lần nhìn thấy các sạp quanh chợ được dựng lên từ đầu tháng chạp, cha mẹ chuẩn bị quần áo mới cho con cái, dân ta ai cũng biết là Tết sắp đến. Ở đồng quê, mùa gặt đã xong, nhà nhà như có vẻ chạy đua với thời gian tiển đưa năm cũ. Các trường cũng thế, Trung học Gò công lúc bấy giờ chỉ là trường Trung học Đệ nhất cấp công lập đầu tiên ở tỉnh nhà, đến niên khóa 1958-1959 mới có bốn khóa, mỗi khóa chỉ có ba lớp, tỗng cộng 12 lớp. Niên học nầy đánh dấu vị trí mới độc lập của trường hình chữ U, ngang 4 lớp và hai dọc mỗi bên 3 lớp vừa làm lớp học vừa làm văn phòng. Đặc biệt niên học nầy còn là niềm hãnh diện của trường trình diện khóa I niên trưởng lên lớp Đệ Tứ và sẽ là khóa đàn anh đầu đàn chính thức mang tên Trung học Gòcông dự thi Trung học đệ nhất cấp 1959, kỳ thi cuối cùng còn bắt buộc thi vấn đáp về Sinh ngữ Pháp Anh.



Trung học Gò công sau 75

 


                                                Trung học Gò công từ 1958

 

Gò công chỉ là một tỉnh nhỏ cách Saigon chỉ 58km, và Mỹ tho 30km. Vì bao quanh bằng biển sông, như một hòn đảo nhỏ, đi bằng đường bộ lên Saigon cũng phải qua phà bắc Mỹ lợi, qua Mỹ tho phà Chợ gạo ngày xưa độc đáo kéo bằng tay. Vào khoảng đầu thế kỷ 20 còn có bến tàu bên chợ cá Gòcông mỗi ngày một chuyến tàu súp lê ba hồi báo nhổ neo tách bến lên Saigon :

          « Tàu súp lê một còn thương còn nhớ,

             Tàu súp lê hai còn đợi còn chờ.

             Tàu súp lê ba tàu ra biển Bắc,

             Anh đi rồi nước mắt em rơi. »

 

 Vị trí đặc biệt về địa lý và lịch sử của Gò công với nước mẵn sáu tháng trong năm cũng là động lực hun đúc lòng hiếu học, tính chịu khó và niềm tự hào của người dân của một vùng địa linh nhân kiệt.

 

Có dịp sống một thời gian ở đây, bạn sẽ khám phá ngoài thổ nhưỡng ảnh hưởng sâu rộng vùng đất nầy, người dân Gò vừa giữ truyền thống vừa cầu tiến. Điển hình là trường Trung học Gòcông, phần đông các giáo sư đều từ nơi khác đến nhất là Saigon. Ngọn gió mới văn minh với thành phần trí thức trẻ nồng nhiệt của nhiều miền đất nước, Bắc Trung Nam tỉnh khác, cách ăn nói, phong cách cư xử phóng khoáng của miền đô thị, cách phục sức theo thời trang, cách suy nghĩ quan niệm khác quả là gây một chuyển biến mạnh cho người dân, nhất là thế hệ trẻ trí thức phải qua cuộc thi tuyển vào Trung học công lập thành lập từ năm 1955.

 

Không khác bao tỉnh khác, dân ta ở đâu cũng cố giữ nề nếp phong tục quê mình nhưng có khuynh hướng tiếp nhận cái mới, bỏ bớt dần cái quá lạc hậu khắt khe. Sống trong một tỉnh nhỏ làm gì cũng khó qua mắt bà con hàng xóm, búa rìu dư luận dễ bị phê bình khen chê. Người ta biết nhau từ bao nhiêu thế hệ, hồi thời còn để chỏm khác hẵn với ở tỉnh lớn và đô thị ít ai biết rõ ai.

 

Tuy nhiên dù là một tỉnh nhỏ Gò công lại có địa điểm tham quan du lịch và nhất là có nhiều loại thực phẩm ngon đặc thù từ món ăn cung đình Tam bảo vị ( do vua Tự Đức đặt tên cho ba món, một là mắm tôm chà, tôm chua, hai là mắm còng lột, ba là nham cua ) đặc sản địa phuơng đến dân giả cây nhà lá vườn. Nơi đây không có những cánh đồng mênh mông bát ngát, những cảnh chợ nổi náo nhiệt sầm uất nên thơ trên sông nước ngọt như ở Ngả Bảy Hậu giang, lại không có được những vườn cây trái bạt ngàn của Bến Tre, Mỹ tho, Biên hòa, Lái thiêu, Bình dương, Hậu giang, bải biển cát trắng phau của Nha trang, Bà rịa Vũng tàu, hải cảng lớn thông ra đại dương. Thế mà cái vòng quạt cảnh quan kỳ thú đó dường như được thu hình nhỏ lại rải rác trong bản đồ gói gọn Gò công.

 


                                                             Biển Tân thành Gò công

 


                                                               Chợ nổi

 

 Mời đến đây một lần đi các bạn, bạn có thể viếng các di tích lịch sử, đình chùa lăng miếu xưa cả mộ cổ, nhà cổ, những cơ sở xây cất của thời Pháp thuộc, bằng

cớ là dinh Tỉnh trưởng và Sân vận động lớn nhất trong 21 tỉnh miền Nam một thời. Đặc biệt là vườn sơ ri chỉ hợp với đất nầy, ngoài ra bạn có thể tìm thấy hầu như tất cả các loại trái cây ngon khác dù không nhiều thường vào mùa mưa có cả thanh long, ô môi (ô môi phiên đọc tiếng Hòa lan « o mooi » có nghĩa là ôi đẹp biết bao ), sầu riêng,  mít, trái xay ….

 


Hoa trái Ô môi

 



Hoa sầu riêng

 


                                                             Trái xay

Chắc bạn cũng còn thấy hơi lạ khi vùng đồng chua nước phèn nầy lại có bao vườn trầu vàng thẳng tấp nổi tiếng nhất ở Hòa nghị và những vườn cau lâu đời ở Vĩnh hựu Hòa đồng.



Vườn trầu

 

Cảnh trí ở đây thay đổi không làm cho bạn buồn chán đâu. Lại là vùng duyên hải, ngoài việc bạn viếng thăm những cánh đồng bắt dế, bắt rạm cà cuống, thửa vườn trái cây, vườn rau chuyên canh đến những ao làng nước ngọt, ao nuôi cá đồng cua tôm, bạn có thể nghỉ dạo ở bải biển lài Tân thành xưa được gọi bải bùn, bùn đen tắm được chứ không phải bùn đỏ bauxite ở Tây nguyên đâu, với tấm thảm cát nâu đen đẹp nhất Đồng bằng sông Cửu long nhìn ra biển Đông, vừa nhấm nháp nghêu sò ốc sam con móng tay vừa còn có thể phóng tầm mắt ra xa xa ngắm dáng xanh xanh thơ mộng ngọn núi bên bờ biển đối diện Vũng tàu Ô Cấp.

 

Về đây các bạn còn nhìn tận mắt đập đê ngăn chặn nước mặn và nhất là công sức của người dân và học sinh trồng rừng đước chẳng hạn để ngăn sói mòn xâm nhập bảo vệ bờ biển môi sinh.

 

Ra cảng Vàm láng, ngôi chợ đầu mối, du khách có dịp ngửi mùi gió đặc sệt biển nếu là lần đầu tiên có thể nghẹt mũi qua mùi hải sản tươi do các ghe thuyền đánh cá rộn rịp mang về trộn với các món phơi khô treo la liệt bắt mắt phát thèm. Dù sao hy vọng bạn sẽ quên nhanh cái phút khó tả ấy vừa lạ vừa quen vừa thơm ngon vừa thum thủm trên khi phát hiện tại chỗ sự trù phú tài nguyên đất nước và sức cần cù lam lũ dân mình.

 

Gòcông không những chỉ có gò giồng đông cư dân đông đúc, sinh hoạt nhộn nhịp nhất là mùa mưa, trước kia việc cấy cày trồng trọt chỉ có một mùa. Gò công còn có ruộng rẫy, đầm lầy, ruộng muối trắng phau, nếu có dịp bạn sẽ tham dự cảnh tát đìa tát ao, sau đó cuộc bắt hôi cá rất nhộn nhịp, gạn mương lúc nhúc cá kèo nhớt nhợt đầu trồi trên mặt nước.

 

Xin đừng quên khu rừng cây dừa nước rậm rạp chằng chịt nổi danh trong lịch sử chống Pháp của Bình Tây Đại Tướng quân Trương Định, « Đám lá tối trời »,

 

             

  
                                        Cây dừa nước                                                            

                                                     Trái dừa nước

 

 hay vùng bưng biền khô cằn nhất tỉnh :

« Ở thành có sữa có bơ,

Ở bưng có súng có cờ anh đeo. »

« Gió bưng thổi lạnh lòng theo bóng cờ. » ( Ca dao )

Gò công còn làm cho bao du khách nhớ đến câu :

« Đèn nào cao bằng đèn Châu đốc,

  Gió nào độc bằng gió Gò công. »

Thương dân Gò luôn phải tỉnh thức lúc nào cần gồng lúc khác cần co.

 

Vả lại thông thường chúng ta ai cũng nhận thấy rằng mình càng chịu khổ cực nhiều với ai tất rất gắn bó thương yêu hơn. Vì thế người dân vùng khô cằn đồng chua nước lợ vẫn bám đất bám quê, có đi xa chỉ cần nghe âm thanh tên thôi là choàng cơn thức tỉnh một thoáng ký ức quay về. Người dân Gò không khác, rõ nhất là trong những ngày kết thúc năm cũ, đều hướng về lại cội nguồn tạ ân trời đất tổ tiên đã dày công lập thôn mở ấp.

 

Trường học cũng thế, Trung học tiêu biểu thành phần thế hệ trí thức trẻ, nơi tập trung học sinh thuộc mọi tầng xã hội, từ trung tâm thành phố đến hầu hết quận làng xã xa xôi. Bất luận gia cảnh giàu nghèo, quê tỉnh, cha mẹ ở đây đều khuyến khích con càng đi học lên cao càng tốt. Lòng hiếu học và óc cầu tiến được xem như là tính căn bản đã được trui luyện thừa hưởng của thế hệ cha ông để tiếp nối truyền thống bảo vệ phát triển đất tổ, rèn luyện nhân cách xứng đáng với tiền nhân. Thường sau kỳ thi lục cá nguyệt lần thứ nhất được nghỉ Tết. Đây là cơ hội tổ chức liên hoan mừng năm mới và nhất là trực tiếp tỏ bày lòng tri ân truyền thống dân tộc đối với thầy cô, « nhất tự vi sư, bán tự vi sư ».

 

Thật ra, Trung học Gòcông dù sinh sau đẻ muộn nhưng có được đoàn ngũ thầy cô nhiệt thành, tận tâm, từ nhiều địa phương khác nhau đến nên sinh hoạt của trường được tổ chức có qui củ, phong phú, đầy sáng tạo, độc đáo, rút kinh nghiệm theo các trường có tiếng. Thêm vào đấy sự đa dạng đa năng các vùng khác biệt tập trung tạo ra một thế liên hoàn bổ sung và được hướng dẫn đúng cách tất kết quả rất khả quan, tốt đẹp.

 

Trong bối cảnh sang Xuân, trường cũng muốn tiễn đưa năm cũ một cách trang trọng để đón năm mới đầy hy vọng, vì tổ chức liên hoan lúc nầy là một tập tục đẹp theo truyền thống nước nhà. Đây cũng là phương cách tập học sinh quen với cơ cấu nếp sống xã hội, cơ hội phát hiện thế mạnh của cá nhân, tập thể, lượng giá tình hình trình độ học tập.

 

Từ những năm đầu trường mới dù cơ sở còn thô sơ không nhiều tiện nghi, nhưng luôn cố gắng bằng phương tiện cây nhà lá vườn, sinh hoạt theo gương các trường lớn đã vào nề nếp tốt. Về văn hóa, tổ chức báo Xuân, bích báo chẳng hạn.Nhờ đấy bao năng khiếu tài khéo được phát hiện như viết văn, phóng sự, sưu tầm, sớ Táo quân tổng kết tình hình trường lớp, làm thơ, hội họa, hí họa, trình bày trang trí cột báo Xuân nhà trường.

 

Để thêm màu sắc Tết, các lớp được trang hoàng để đón mời các thầy cô đến dự chung vui. Tùy theo khả năng và sáng kiến, Cây Mùa Xuân được dựng lên treo đầy quà tặng cho bạn bè cùng lớp. Phần Văn nghệ cũng có mục đơn ca, song ca, ngâm thơ, có cả vũ, hài kịch mà kịch Sớ Táo quân là được tán thưởng nhiệt liệt với Ông Táo tân thời đầu đội nón cánh chuồn, mang hia, mặc áo thụng nhưng chỉ với quần lót thật buồn cười đọc sớ theo nhịp trống. Nhớ năm 1959, kịch Sớ táo quân có tiếng vang đến nỗi mà được yêu cầu trình diễn chung với các Ban Văn nghệ tỉnh tại bến xe đò Gò công lúc bây giờ ở gần nhà bảo sanh Trương văn Huân.

 

Nhân dịp nầy, phải công nhận thầy trò tỉnh nhỏ mà có thể làm việc lớn hết mình tiếp tay cho sự nghiệp giáo dục tiến triển. Hơn thế nữa phải thành thật khen khả năng bén nhậy đa diện hữu hiệu tiềm tàng của học sinh trai gái Gò công qua các dụng cụ hàng mã tự làm như chiếc nón cánh chuồn, đôi hia, cá chép của Ông Táo hay những thiết bị như đuốc gậy trong vũ khúc Mê linh hay hình vẽ, giấy kim tuyến trang hoàng áo dài tay rộng trong vũ khúc Giòng sông xanh chẳng hạn.

 

Chưa hết đâu, mục ẩm thực cũng đáng nêu lên lắm. Bao thứ bánh mặn ngọt, mứt kẹo, hạt dưa, thèo lèo, đậu phộng da cá,… có món ở nhà làm, món khác đi mua để liên hoan.Có dịp dự hoặc thấy tận mắt công sức thiện chí của các học sinh trong niềm vui Xuân và lòng tự hào e ấp là thuộc thành phần có học sắp thêm tuổi mới muốn thể hiện lòng kính mến và tri ân sâu xa thầy cô, chúng ta nhận thấy được ngay ra tính chất phác, thẳng ngay, trung hậu, cần cù chịu khó của những người học sinh trường nhỏ luôn cầu tiến, luôn cố gồng co vượt qua hoàn cảnh nối tiếp truyền thống tốt đẹp của lớp đàn anh đã danh thành công toại của Trung học Gò công.

 

                   


                

Tiệc tất niên trong từng lớp

 

Xuất thân từ một vùng khô cằn nước lợ sáu tháng, học sinh ở đây hầu hết phải vừa đi học vừa phụ giúp cha mẹ trong canh tác trồng trọt chăn nuôi thương mại, công việc nhà. Có thể nhờ thế các em ít có thì giờ cũng như không nhiều tiền để rong chơi tiêu pha phung phí. Bây giờ đúng là lúc có thể đóng góp tích cực sáng tạo cái tính tự lập ham học hiếu làm trong gên của người dân Gò, họ rất ít khoe khoang phô trương môi miếng nhưng cần được đánh giá đúng nhân phẩm bản sắc giá trị của mình.

 

Người dân Gò còn thường nói nửa đùa nửa thật họ mới là người yêu nước chính cống. Như các bạn đã biết, trong sáu tháng thiếu nước ngọt, chẳng những thiếu nước uống mà thiếu cả nước thường dùng cho việc tưới tiêu sinh hoạt hằng ngày. Lực lượng hùng hậu trẻ cho việc đi gánh nước ở các ao làng, đổi nước ngọt qua các xe ghe mang nước từ Chợ gạo, Mỹ tho rất cần thiết. Do đó học sinh ở đây cũng ý thức nước tối cần và phải có chí mới thành công, không bao giờ ngồi đó để chờ trời mưa mà uống nước. Vì thế họ học cũng hết sức mình mà khi chơi họ cũng không chịu thua ai khi có cơ hội tốt.

 

Ưu điểm nữa là « thua keo nầy bày keo khác », thường kiên trì vượt khó, học hỏi không ngừng để có cái nhìn mới rộng hơn. Ở đây phải làm việc cật lực mới sống được không phải chỉ vì nước phèn đất nẻ mà thôi mà còn vì tiếng tăm dòng họ. Do đó thế hệ trẻ sau khi ra trường thường đi làm xa và có người lập gia đình với người nơi khác, tuy nhiên họ không quên trở về nhà nguồn cội trong ngày giỗ, tảo mộ và nhất là Tết đến.


 

                          Ao Trường đua mới ngày nay


Rồi thời gian trôi qua. Gò công cũng đã thay da đổi thịt nhờ nước ngọt dẫn về. Cuộc sống ở đây trở nên trù phú phồn thịnh nhờ đường giao thông tiện lợi hơn không còn phải qua phà sau khi hoàn thành hai chiếc cầu Chợ Gạo đến Mỹ tho và cầu Mỹ Lợi lên Saigon,(khánh thành năm 2015)..

 

Trung học Gò công ngày xưa nay đổi tên Trương Định đã kỷ niệm 55 năm thành lập trường, năm 2010. Bao khóa học đã ra trường phục vụ gần xa hay tại quê nhà, phần đông đều làm vinh dự Gò công. Cũng có thầy cô học sinh cũ vắng mặt trong những ngày lễ truyền thống, người còn người mất, đi xa. Mừng cho Gò công cho tới ngày nay vẫn có dâu hiền rể thảo, thầy cô và bạn bè từ nơi khác đến đã xem đất nầy là quê hương thứ hai hoặc an cư luôn cống hiến tài sức phục vụ hết lòng như Thầy Phạm duy Tư (Lý Hóa) và Cô Nguyễn thị Luân (Văn), Thầy Trần thế Phiêu (Văn) và Cô Yến (Vạn vật), Thầy Hoành (Lý Hóa) và Cô Hồng (Lý Hóa),…

 

Hy vọng truyền thống tốt đẹp của Gò công sẽ được duy trì mãi mãi để rồi hằng năm, nhân dịp Xuân về Tết đến, người dân Gò trong hay ngoài nước tự do vui vẻ hưởng Xuân tâm niệm rằng mình còn có cội nguồn, những trang sử anh hùng, một đất nước giàu đẹp để bảo tồn lưu lại cho thế hệ ngàn sau.

                                                                                                     

Cô Trần Thành Mỹ 

 

Vùng biển Vàm Láng, Tân Thành (Gò Công Đông, Tiền Giang) còn có một đặc sản khá hiếm: sam biển.Sam có vỏ cứng như mai cua, mình tròn dẹt, độ gang tay, tám chân càng nhỏ dưới bụng, phần đầu là mũi nhọn


                                                                                   


                                 

                                                      Sam Biển

         


                                  Ruộng muối Vàm Láng- Ảnh Võ Nhơn Quới 

                       


          

 

 
ĐỒNG HƯƠNG © 2012 - Xây dựng bởi Blog Thiết Kế – Hỗ trợ bởi Người Áo Lam - Giao diện Rumah Dijual