HỌP MẶT HD XUÂN ĐINH DẬU NK 68-75 NGÀY 04/02/2017

NGƯỜI GIÀ LY HÔN



Nhiều phụ nữ tây phương cứ thấy hết hứng thú hay muốn tìm sự bình đẳng trong cuộc sống với người đàn ông hiện tại thì tự tin vui vẻ chia tay, khác với lễ giáo tập quán phương đông: đức hy sinh vì con cái, sự lệ thuộc kinh tế... khiến nhiều phụ nữ Á chấp nhận cuộc sống hôn nhân đau buồn, cho đến gần hết cuộc đời.

Có những cặp vợ chồng sống với nhau hơn nửa đời người nhưng vẫn ra tòa ly hôn bởi những lý do thật oái oăm, ngang trái. Chỉ tiếc là sau bao năm cùng chèo lái con thuyền hôn nhân, tuổi già của họ lại dậy sóng.

Con người ta khi đến tuổi trung niên, trải qua bao thăng trầm cũng là lúc ta thấu hiểu nhiều điều trong cuộc sống. Ở cái tuổi đã xế chiều đáng ra nhiều cụ ông cụ bà thường dành thời gian vui thú điền viên, dạy dỗ con cháu để hưởng hạnh phúc tuổi già. Thế nhưng, thực tế cuộc sống muôn hình vạn dạng, không phải lúc nào cũng diễn ra êm ả. Có những tình huống ly hôn ở tuổi xế chiều thật oái oăm, ngậm ngùi. Nhiều cặp đôi vẫn tưởng rằng sau ly hôn sẽ thấy thoải mái, cảm giác nhẹ nhõm vì được giải thoát khỏi rắc rối, và thời gian sẽ hàn gắn mọi nỗi đau, vết thương lòng sẽ lành miệng. Nhưng không, thời gian để bình ổn lại sau ly hôn của đàn ông ít nhất là hai năm rưỡi (theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ – Ly dị, cơ may và nỗi đau – Judith.S Wallerstein). Tuy nhiên, đó chỉ là sự ổn định bên ngoài, những chấn thương tâm lý bên trong nội tâm vẫn âm thầm sưng tấy. Trong ấy về phần người phụ nữ thì nỗi đau âm ỉ ít nhất cũng 3 năm rưỡi (theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ – Ly dị, cơ may và nỗi đau – Judith.S Wallerstein). “Mỗi cuộc ly hôn khai tử một nền văn minh nhỏ bé riêng tư của mỗi người” (nhà văn Pat Convoy). Ly hôn, khái niệm từng là nỗi ám ảnh của biết bao người, bao gia đình. Nó chứa đựng những nỗi đau đớn của chia lìa, mất mát, tổn thương. Thật khó có thể diễn tả trọn vẹn những cung bậc cảm xúc của người trong cuộc, từ thương yêu tới giận dỗi, nghi ngờ, đau đớn, dằn vặt, thao thức, tủi hờn, bực tức căm hận và cô đơn,… Đa số người vợ, người chồng sau ly hôn đều có tình trạng tâm lý cá nhân bất ổn.

Người tây phương thường gọi ly hôn ở người cao tuổi là ly hôn đầu bạc (silver splitter) hay ly hôn hiếm quý (diamond split). Việt nam ta gọi là ly hôn tuổi vàng hay thế nào đi nữa thì ngày nay thế hệ baby boomers, tức những vị vào hàng sáu đến hàng bảy như chúng ta có nhiều vụ ly hôn hơn trong khi đó chúng ta nghĩ đây là thời điểm bắt đầu của một cuộc sống hưởng thụ lúc về hưu. Nhiều nghiên cứu cho thấy khuynh hướng gần đây có nhiều vụ ly hôn đầu bạc, nhất là ở Hoa Kỳ, Anh quốc, Úc, Ấn độ và Canada cũng đang tiến dần theo khuynh hướng này. Người dân bắc Mỹ nghĩ rằng sống càng thọ chưa hẳn mang lại đời sống lứa đôi lâu dài hơn.

Người ta cảm thấy có cái gì dị thường oái oăm và ngặm ngùi khi thấy một cặp vợ chồng 75 tuổi đưa nhau ra tòa ly dị. “Theo kinh nghiệm cá nhân tôi thì ly hôn ở tuổi bạc đầu ngày càng thịnh hành”, theo một vị luật sư gia đình tên Diana Isaac của văn phòng luật sư Shulman Law firm ở Toronto Canada cho biết. Thống kê Canada chưa có dữ liệu chính xác về số lượng ly dị theo tuổi tác. Nhưng các thống kê gần đây rút ra từ các văn phòng luật sư cho thấy có sự thay đổi lớn. Tuổi trung bình ly dị từ năm 2008: đàn ông nhảy vọt từ 38 đến 44 tuổi và đàn bà từ 36 đến 41 tuổi. Văn phòng này đang kiểm lại dữ liệu có từ hơn 10 năm nay cho thấy là ly hôn tuổi bạc đầu đang tăng trưởng mạnh. Mười năm trước đó chỉ có 10% khách hàng trên 50 tuổi làm đơn ly dị so với 40% ngày nay. Đồng thời người ta thấy trên 60 tuổi có thay đổi nhiều hơn về vấn đề ly dị - tăng 50% so với 10 năm trước mặc dù đây vẫn còn là số lượng khách hàng ít hơn so với lứa tuổi khác. Theo bà Isaac thì người ta càng ngày càng sống thọ hơn và lứa tuổi ly hôn cũng tăng theo chiều hướng đó.

Tuổi thọ của dân Canada có tăng theo thời gian. Ví dụ từ năm 1921 đến 2005, tuổi thọ tăng từ 58.8 tuổi đến 78 tuổi cho đàn ông và từ 60.6 đến 82.7 cho đàn bà. Người ta ước đoán vào năm 2031 tuổi thọ đàn ông sẽ tăng lên 82 và 89 cho đàn bà.

Người ta vẫn nghĩ rằng tuổi thọ càng ngày càng tăng đồng nghĩa với việc sống chung với người bạn đời cũng sẽ lâu hơn. Điều này chưa chắc nói lên được hết sự thật về cuộc sống lứa đôi ở tuổi về chiều vì tính tình và cách suy nghĩ của hai người sẽ thay đổi theo thời gian, có thể vì khác biệt về đam mê/gu cá nhân, theo trách nhiệm và cách dạy dỗ con cháu, theo ảnh hưởng của bạn bè hay gia đình thân thuộc gần gũi, v.v...Lúc khởi đầu của một hôn nhân người ta tin là đã tìm đúng người phối ngẫu. Và khi ta trưởng thành hơn người ta mới thấy mình lầm lỡ. Từ đó ta chú trọng về cuộc sống còn lại là sống như thế nào để ta có nhiều hạnh phúc hơn.


Có nhiều cặp vợ chồng sau bao nhiêu sống chung và khi về hưu nhàn rỗi có thì giờ nghĩ cho riêng mình và tự hỏi là mình hiện tại có sống hạnh phúc chăng hay phải thay đổi cuộc sống mới để đạt nhiều hạnh phúc hơn. Có một người bạn phái nữ ở tuổi về chiều còn than phiền “Tôi sống khổ lâu rồi, giờ tôi cũng không còn sức đâu phục vụ ông nhà tôi nữa. Tôi xin rút lui, chia tay nhau để mỗi người đi con đường riêng cho thoải mái. Tôi hết thương ông rồi". 

Sống thọ hơn cũng đồng nghĩa với phẩm chất cuộc sống cao hơn và kỳ vọng của họ cũng cao hơn cho những năm còn lại của cuộc đời.

Việc tìm mục kết bạn trên mạng cũng ảnh hưởng không ít đến việc ly hôn.

Vợ chồng cùng bước vào giai đoạn khủng hoảng tuổi trung niên và có những lệch pha trong tâm sinh lý. Người vợ đến tuổi mãn kinh, không còn nhiều ham muốn, trong khi người chồng thì không trải qua hiện tượng này. Mâu thuẫn xảy ra khi một bên muốn còn một bên thì không có nhu cầu. Đặc biệt người đàn ông bước vào giai đoạn khủng hoảng giá trị, luôn cố gắng đi tìm giá trị bản thân, xem mình còn hấp dẫn không, còn khả năng chinh phục hay không. Lúc này, nhu cầu khẳng định cái tôi của người đàn ông rất lớn.

Ly hôn khi tuổi đã cao có những điểm khác biệt so với ly hôn khi còn trẻ. Nguyên nhân ly hôn có hai dạng khác nhau.

Dạng thứ nhất: hôn nhân đã rạn nứt từ thời còn trẻ, lẽ ra vợ chồng chia tay lúc ấy nhưng vì nhiều lý do mà họ tiếp tục chịu đựng để nuôi dưỡng con cái cho đến lúc trưởng thành. Lý do đầu tiên là họ thương con, có trách nhiệm với con nên không muốn con còn nhỏ mà phải chịu cảnh gia đình ly tán, họ muốn đợi đến khi con trưởng thành mới ly hôn. Một lý do khác là họ sợ ảnh hưởng đến uy tín, sĩ diện, công ăn việc làm, công danh sự nghiệp. Họ còn sợ phải phân chia tài sản. Vì vậy, các đôi vợ chồng đến già mới tính đến chuyện ly hôn…

Người trẻ tuổi ly hôn chịu nhiều áp lực về các vấn đề như trách nhiệm nuôi dạy con, việc tái hôn, vượt qua cú sốc về tâm lý… Người cao tuổi khi ly hôn sẽ phải đương đầu với những áp lực mang tính chất khác: dư luận xã hội không đồng tình, sự phản đối gay gắt của các con đã trưởng thành, v.v...

Phụ nữ trẻ ở bắc Mỹ ngày nay có trình độ học vấn cao hơn và kỳ vọng vào cuộc sống cũng như hôn nhân nhiều hơn. Vì thế, họ chờ đợi ở người chồng nhiều hơn. Đồng thời, họ cũng không có ý định tự trói mình trong mối quan hệ vợ chồng không có tình yêu. Nếu hôn nhân không hạnh phúc, họ nhanh chóng đâm đơn ly dị nhanh hơn thế hệ mẹ của họ.

Dạng thứ hai: mâu thuẫn và rạn nứt phát sinh khi vợ chồng cao tuổi vì các nguyên nhân như công việc làm ăn thua lỗ, ngoại tình (ở thời điểm hiện tại hoặc đã từ lâu nhưng đến hiện tại mới phát hiện), sự trái tính trái nết không thể dung hòa của cả hai do tuổi tác, bệnh hoạn, chồng ta vợ tây, v.v...vì vậy họ muốn ly hôn. Ngoài ra, nhiều cặp vợ chồng có thái độ thụ động trong suốt nhiều năm trời. Tình trạng vô cảm của họ trở nên gay gắt hơn khi con cái lớn khôn và đã có cuộc sống riêng của chúng. Nay họ không còn chia sẻ mục đích chung là nuôi dạy con cái nữa. Và đó là lý do những khác biệt giữa họ sớm trở thành xung đột khó hòa giải.

Người chồng về hưu cũng chẳng có lợi gì cho mối quan hệ vợ chồng rạn nứt. Thêm vào đó, người chồng ở nhà suốt ngày và còn can thiệp vào công việc nội trợ hằng ngày hoặc cuộc sống của vợ. Chúng tôi đã từng chứng kiến nhiều đôi vợ chồng lớn tuổi cải vã vì những chuyện lặt vặt trong nhà, chuyện nhỏ mà xé ra to...

Dù thuộc dạng nào, vợ chồng cao tuổi ly hôn cũng chỉ vì mong muốn được giải thoát khỏi cuộc hôn nhân không như ý, được sống bình an, thanh thản trong những năm tháng cuối đời, không bị ức chế… Đã chịu đựng gần hết cả cuộc đời, họ không muốn phải chịu đựng cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.

Ở cái tuổi gần đất xa trời, kề vai sát gối với nhau nhiều thập kỷ, nhưng nhiều cặp vợ chồng khi đưa ra lý do ly dị vẫn nói vì không hợp. Người không hiểu thì phì cười, còn người trong cuộc thì ngậm ngùi, chua xót...

Nói cho cùng, người cao tuổi có quyền tự giải thoát bản thân khỏi cuộc hôn nhân bất như ý để được tự do sống cuộc sống của chính mình, để thanh thản trong những ngày cuối đời. Một khi ly hôn là điều hợp lý và chính đáng thì đừng quá bận tâm đến dư luận hay thái độ phản đối của con cái.

Kéo dài cuộc hôn nhân trong đau khổ và ức chế, chịu đựng là tù ngục mà người ta hành hạ nhau. Một khi hôn nhân không thể cứu vãn và ly hôn là giải pháp cuối cùng và tốt nhất thì vẫn phải ly hôn dù tuổi đã cao. Hãy cứu lấy những tháng ngày cuối đời của chính mình. Đừng vì bất cứ ly do gì mà phải chịu đựng trong ức chế.

Nhằm mục đích củng cố đời sống lứa đôi cũng như làm giảm tình trạng ly hôn ở tuổi trung niên và xế chiều, theo chuyên gia tâm lý, vợ chồng nên hiểu được sự thay đổi tâm sinh lý của người bạn đời để có những đối xử phù hợp.

Hơn nữa ở Bắc Mỹ có nhiều tổ chức thiện nguyện do các tôn giáo thành lập, tổ chức các buổi trò chuyện thường xuyên thân mật và tư vấn cho nhiều cặp vợ chồng nhằm mục đích làm thăng tiến hôn nhân, để vợ chồng thành thật sống mà hiểu nhau hơn. Trong những buổi họp ấy người hướng dẫn viên, thường là các Cha sở hay các Sư Thầy khuyến khích vợ chồng thẳng thắn nói ra các vấn đề cá nhân gây ra xung đột trong gia đình để cả nhóm bàn bạc tìm giải pháp hòa giải rồi sau đó họ khuyên vợ chồng nên tâm sự với nhau nhiều hơn, cố gắng tìm ra những sở thích chung, dù có thể chỉ đơn giản là cùng nhau đi bộ buổi sáng hay cầu kỳ hơn là tham gia các chuyến du lịch cùng nhau. Đặc biệt người vợ nên quan tâm sát sao người chồng, trong vấn đề sinh lý cũng nên chiều chồng vì nghĩa vụ. Im lặng là cách giết chết mối quan hệ giữa người với người nhanh nhất, đặc biệt trong quan hệ vơ chồng. Có bất kì mâu thuẫn nào thì hãy nói ra với nhau, càng im lặng sự hiểu lầm càng nhân lên đến mức không thể cứu vãn, tất yếu tan vỡ.

Thật ra, cãi vã trong hôn nhân có khi còn đỡ hơn rất nhiều so với “chiến tranh lạnh”. Khi cãi ít ra mỗi người nói suy nghĩ của mình cho đối phương biết, nhờ đó hiểu hơn về người đối diện, dễ thông cảm và đi đến hòa giải.

Vợ chồng nên thông qua con cái để tác động đến người bạn đời, đánh giá cao vai trò làm cha, làm mẹ của người đó. Người đàn ông sẽ rất phấn khởi và sẽ cố gắng làm tốt trách nhiệm của mình với gia đình khi được vợ con thừa nhận và đánh giá cao. Vợ chồng nên để ý đến nhau, có giải pháp tức thì ngay khi người kia có biểu hiện khác thường, không nên thờ ơ, để đến khi câu chuyện trở nên nghiêm trọng ngã ngửa ra.

Câu hỏi được đặt ra: Như vậy con người sống càng thọ thì có hạnh phúc hơn không. Câu trả lời rất phức tạp và tùy thuộc vào nhiều yếu tố như sức khỏe, sự nhường nhịn lòng kiên nhẫn và sự hợp tính/hợp gu của vợ chồng, cuộc sống có mang lại niềm vui hài hòa giửa vợ chồng và với con cháu không...

Ví dụ một cặp vợ chồng nọ tưởng chừng yêu nhau thắm thiết, sống đến gần hết đời vì nhau, cuối cùng tình yêu năm nào chỉ vì phút cả giận mất khôn mà tự tay ném đi bao thứ tốt đẹp. Cũng tại một lần người đàn ông đánh mất lòng tin ở bà, thật khó khăn để lấy lại. Cuối cùng hai ông bà chia tay, ông move vào sống trong một viện dưỡng lão còn bà cũng ở một viện khác cho cuộc đời còn lại trong sự hẩm hiu oán hận...

Trong xã hội dân chủ bắc Mỹ ngày nay mọi người nhìn nhận việc ly hôn với con mắt cởi mở hơn. Bất kỳ lý do hay độ tuổi nào cũng có thể đưa nhau ra tòa. Ngay cả khi đã “gần đất xa trời” các cụ vẫn có thể đưa nhau ra tòa ly hôn. Nhưng khi nghe được và biết được sự thật đằng sau những vụ ly hôn đó, thì không chỉ có luật sư, gia đình con cháu mà bản thân người trong cuộc cũng không tránh khỏi những vết thương tâm lý khó lành, nhất là ở cái tuổi mong muốn và khát khao bình yên nhất...

Nguyễn Hồng Phúc
Cuối Hè 2018

XE ĐIỆN 100% (ELECTRIC VEHICLE HAY EV)



Xe điện đang dần trở thành lựa chọn hàng đầu của người tiêu dùng xứ Bắc Mỹ, thay thế cho các loại ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Yên tĩnh, không khí thải, mạnh mẽ và đặc biệt là không phụ thuộc vào xăng/dầu khiến cho xe điện đang là xu hướng thay đổi của chính ngành công nghiệp xe hơi hiện tại.
Bằng chứng cụ thể là bên cạnh Tesla, hầu hết các hãng xe lớn như Toyota, Honda, Hyundai, Nissan, Mercedes-Benz hay Audi đều đang rốt ráo chuẩn bị để ra mắt những mẫu xe chạy một phần điện hoặc hoàn toàn điện trong vài năm tới. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, sử dụng một chiếc ô tô điện vẫn còn quá nhiều trở ngại so với ô tô truyền thống. Và nếu những rắc rối này chưa được tháo gỡ hoàn toàn, thời điểm "lụi tàn" của ngành công nghiệp ô tô truyền thống vẫn còn rất xa vời.
Bên xứ sở Na Uy hiện nay có hơn 30% xe chạy bằng điện. Trong khi đó ở Canada chỉ vỏn vẹn có 2% đến 3% theo nhà báo Rene Bruemmer của The Montreal Gazette.


Nhà báo này phỏng vấn những người đang lái xe đện EV 100% - cho biết là đa số những người này rất quan tâm đến tương lai hành tinh chúng ta đang sống. Theo anh camera man tên Georges Giannelis vừa tậu một chiếc xe điện để đi làm, Nissan Leaf. Người lái xe xăng truyền thống khi chuyển sang EV sẽ cảm nhận cả một sự thay đổi đáng kể và thú vị. Họ sẽ không nghe tiếng máy xe nỗ cũng như lăn bánh trên đường. Nếu ta đóng xe cửa chặt sẽ không nghe gì cả. Họ cũng chả quan tâm đến việc đổ xăng nữa. Giá sạc đầy một bình điện tốn khoảng 1 đô mỗi ngày cho chiếc xe Nissan Leaf. Ở tỉnh bang Quebec của Canada xe Nissan Leaf bán chạy nhất hiện nay. Giá thành là CAN 36 000$ trừ đi 8 ngàn tiền trợ cấp chính phủ cho những ai mua xe điện 100%.  Vì giá thành hơi mắt so với túi tiền nên anh camera man này quyết định tậu một chiếc xe cũ đời 2015 đã có 30 ngàn cây số với giá là 15 ngàn đô. Vì giới hạn của xe là 150 km cho mỗi lần sạc điện cho nên anh cameraman cũng hơi lo vì từ nhà đến nơi anh làm việc mất khoảng 50 km, tức đi về là 100km. Thực ra cũng khá ok. Những khi có công chuyện đi xa như Boston thì anh thuê 1 chiếc xe bình thường chạy xăng và chia tiền xăng với đồng nghiệp của anh. Anh cameraman Giannelis này ước lượng tiền tiết kiệm xăng cộ, tiền thay nhớt định kỳ trong vòng 4 năm sẽ gỡ đủ vốn về giá chênh lệch nếu mua một chiếc xe tương tự chạy bằng xăng. Anh Giannelis còn cho biết là nhân viên phát thư (poster man) ở Quebec đang sử dụng xe điện để đi đưa thư đương là một nỗ lực đáng khen ngợi để bảo vệ môi trường. Tỉnh bang Quebec đặt chỉ số ước lượng sẽ có đến 100 000 chiếc xe điện và xe điện hybrid lưu hành trên thành phố vào năm 2020 và hy vọng số bán xe điện sẽ lên đến 30% tổng số xe mới vào năm 2030. Con số này hiện đã đạt được bên Na uy năm 2018.
Có nhiều triển vọng đáng kể về xe điện ví dụ một dealer xe ở tỉnh nhỏ Rawdon cách Montreal 80km về hướng Tây Bắc có số lượng bán xe điện là 50%, dealer này thuộc vào hàng bậc nhất về số bán xe điện ở Canada hiện nay. Tỉnh bang Quebec đứng vào bậc nhất ở Canada về số lượng xe điện, kế đến là Ontario.
Tuy nhiên số lượng bán xe điện hầu như dậm chân tại chỗ thay vì tăng vọt như người ta ước tính khắp nơi ở Bắc Mỹ. Đến năm 2018 hiện chỉ có 20 000 xe điện di chuyển trên toàn tỉnh bang tức tương đương 2% tổng số lượng xe lưu hành mặc dù giá điện ở Quebec được xếp vào hàng rẻ nhất Bắc Mỹ hiện nay. Tỉnh Quebec có đặt ra kế hoạch rất lạc quan về tiền trợ cấp là 8 000 đô cho xe điện 100% và 4 000 đô cho người mua xe điện hybrid và đưa ra một luật lệ khá nghiêm trọng về lượng khí thải của tất cả xe cộ là 3.5% cho xe mới sản xuất năm 2018. Anh Giannelis là một trong những người tiêu thụ ngoan ngoản tuân theo luật mới. Như vậy bây giờ có phải là thời điểm tốt để mua chiếc điện chưa. Ý kiến bị chia xẻ rất nhiều về việc sử dụng và mua xe điện?
1            Thứ  nhất là giá thành còn đắt đỏ - Công nghệ cao luôn đồng nghĩa với giá cả sản phẩm cao hơn. Dù có lịch sử không ngắn nhưng các loại xe điện hiện nay đều đang được áp dụng những công nghệ hiện đại nhất để có khối pin không quá lớn mà vẫn có thể di chuyển dài, tăng tốc nhanh. Kia Soul EV, mẫu xe điện của Kia với giá bán tại Mỹ khoảng 33 000 USD, tức là hơn gấp 2 lần giá bán của chiếc Kia Soul sử dụng động cơ xăng (16 000 USD). Để so sánh, chiếc Chevy Volt hiện có giá bán khoảng 41 000 đô tại Canada so với giá một chiếc xe Honda Civic là 23 ngàn đô. Một phần nữa khiến cho xe điện đắt đỏ hơn xe truyền thống là do quy mô của thị trường chưa đủ lớn (mass production) để giá thành sản phẩm rẻ đi. Sản phẩm đầu ra trên một dây chuyền sản xuất không lớn như xe chạy xăng/dầu khiến chi phí sản xuất trên đầu xe điện cao hơn, từ đó mà giá bán tới tay người dùng cũng cao hơn.

2            Thứ hai là sạc điện - Không giống như những chiếc xe máy điện khá phổ biến bên Âu châu hiện nay, khối pin của ô tô điện đòi hỏi có trạm sạc chuyên đặc biệt. Chưa kể tới yếu tố thời gian chờ sạc đầy khá lâu, các trạm sạc ô tô điện rõ ràng không phổ biến bằng trạm xăng. Nếu không muốn sử dụng trạm sạc công cộng, người dùng xe điện cũng có thể sở hữu bộ chuyển đổi để sạc tại nhà, nhưng với mức giá rất cao. Đồng thời, sử dụng loại "sạc rời" này cũng khiến cho thời gian sạc trở nên dài hơn rất nhiều.

3            Vì sao xe điện có nhiều ưu điểm nhưng chưa phổ biến - Lấy ví dụ chiếc Tesla Model S - mẫu xe được coi là tân tiến nhất hiện nay trong làng xe điện. Với phiên bản cơ sở sử dụng pin 60 kWh, có khả năng di chuyển khoảng 370 km khi sạc đầy, nếu chỉ sử dụng bộ sạc cơ bản có sẵn trên xe và kết nối với nguồn điện 110 V, sau mỗi giờ sạc, xe có thể di chuyển khoảng 8 km - tức là cần tới hơn 46 tiếng để sạc đầy pin. Với nguồn điện 240 V, con số tương ứng là 50 km/giờ sạc và cần khoảng hơn 7 giờ để sạc đầy pin. Ngay cả khi chi trả thêm một số tiền khá lớn để sử dụng 2 bộ sạc song song và bộ chuyển đổi nguồn điện công suất lớn của Tesla, bạn cũng cần chờ tới gần 4 giờ để sạc đầy pin.

Với các xe Tesla thông thường, khả năng sạc tại trạm là 35 km/giờ sạc, tức là cần hơn 10 tiếng để sạc đầy. Nếu người dùng tiếp tục chi trả để xe sở hữu khả năng siêu nạp (supercharge), thời gian sạc đầy pin 60 kWh tại trạm giảm xuống còn 1 giờ. Tuy nhiên, bạn có bao giờ đổ xăng hết 1 giờ?

4. Hành trình di chuyển - Với nhiều bước tiến về công nghệ, các mẫu xe điện hiện đại ngày nay đã có thể di chuyển được một khoảng cách lớn với bộ pin sạc đầy. Chevrolet Volt, một mẫu ô tô điện được coi là đối thủ đáng gờm của Tesla, với khả năng di chuyển khoảng hơn 380 km/lần sạc.

Tuy nhiên, cuối cùng thì người ta vẫn cần dừng xe khi hết năng lượng, tìm một trạm sạc hoặc sử dụng bộ chuyển đổi, chờ một khoảng thời gian khá lâu trước khi có thể tiếp tục di chuyển. Với ô tô truyền thống, đổ xăng/dầu chỉ tốn của bạn vài phút.  Những hành trình dài, có lẽ sẽ vẫn là "vùng đất cấm" với các mẫu xe điện.

5. Pin trong xe điện không thể dùng mãi mãi - Nếu như xe truyền thống cần thay thế các chi tiết động cơ sau một thời gian sử dụng, ô tô điện cũng cần thay thế những khối pin bị chai. Giá cả đắt đỏ của một mẫu xe điện chỉ là rào cản ban đầu, hàng nghìn USD cho khối pin sau vài năm sử dụng sẽ khiến cho người mua xe điện phải suy nghĩ.

         Quay trở lại với Tesla Model S, khối pin 85 kWh có giá bán khoảng 12 000 USD, tương đương 20% giá bán của xe. Tuy Tesla công bố pin trên xe của họ chỉ mất khoảng 6% dung lượng sau 200 000 km di chuyển, con số 12 000 USD cũng là một trở ngại lớn khi gần bằng với giá bán của chiếc xe rẻ nhất tại thị trường Mỹ là Nissan Versa (khoảng 12 800 USD).

       6. Một khuyết điểm khác của xe điện ở xứ lạnh là nhiệt độ ở cực đoan như  -20 độ dưới 0 sau nhiều ngày thì khả năng pin sẽ xuống dưới 50% của pin ở nhiệt độ bình thường chưa kể người lái cần sưởi vào mùa đông khi lái xe. Ví dụ vào tháng 12 năm 2017 tại Quebec nhiệt độ xuống -10 độ C trong 1 tuần vì thế các xe điện Tesla chỉ chạy được 200 Km thay vì 370 Km như bình thường.

      Tuy nhiên theo một phát ngôn viên của Hiệp hội xe điện ở Quebec (Quebec Electric Vehicle Association) ông Martin Archambeault thì “tất cả tùy thuộc vào giá di chuyển. Người ta trả nhiều tiền ban đầu khi tậu một chiếc xe điện nhưng sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền xăng cho những năm sau”. Hiệp hội này làm một bài toán như sau – ví dụ 2 trường hợp dưới đây và giả sử tiền bảo trì tương đương cho hai loại xe chạy xăng Honda Civic và xe điện Nissan Leaf:
1.    Người tiêu thụ chạy trung bình 20 000 km/năm. Giá chênh lệch phải trã thêm xe điện ban đầu là 16 000 US$. Xe chạy xăng tiêu thụ 8litres/100Km .
a.     Giá xăng 1.25$/litre * 8l/100Km x 20 000Km/năm =  2,000$/năm. Tức mỗi năm bạn tiết kiệm 2,000$ tiền xăng. Vị chi bạn cần 8 năm để lấy lại vốn 16,000$.
2.    Giá xây một trạm biến điện tí hon trong garage tốn 2 000$, cộng với tiền trợ cấp chính phủ khi mua xe điện là 8 000$ phải được đưa vào phương trình. Hơn nữa sau 8 năm người tiêu dùng phải chuẫn bị thay pin giá từ 5 000$ đến 10 000$.
3.    Nên làm một bài toán về tiết kiệm xăng, tiền bảo trì hàng năm để thay nhớt, tiền chi phí để xây trạm điện trong nhà, tiền trợ cấp chính phủ 8 000$ và tiền thay cục pin sau 8 năm. Theo Hiệp hội xe điện ước lượng rằng giá xăng phải trên 1.5$/litre thì xe điện mới có lợi hơn xe xăng bình thường. Chạy càng nhiều như taxi hay cameraman thì càng có lợi hơn cho xe điện.
4.    Hydro-Quebec – Hãng điện quốc gia tại Quebec ước tính giá chạy một chiếc xe xăng là 10.65$ cho mỗi 100 km so với 2.10$ cho xe điện.

7. Cái lo ngại nhất khi quyết định mua một chiếc xe điện của người tiêu thụ là giới hạn hành trình lái xe, theo ông George Iny, giám đốc hiệp hội xe Canada (CAA). Người dân Canada trung bình chạy 41km mỗi ngày, như vậy xe điện EV thỏa mãn được 95% nhu cầu di chuyển của dân Canada. Ông khuyên rằng mỗi gia đình nên có 2 chiếc xe – một chạy điện và một chạy xăng cho những hành trình dài.  Theo một nghiên cứu thị trường người tiêu thụ cho thấy xe điện trở thành ưu tiên đầu cho nhiều gia đình, theo ông giám đốc về marketing của hãng xe Nissan Canada. Người tiêu dùng hay lo lắng lần đầu khi mua xe điện vì không biết xe có chuyên chở mình đến nơi đến chốn không. Nhưng khi có xe rồi thì thực tế ngược lại.

         Nhưng Hiệp hội các hãng bán xe lẻ (Car Dealer Association) chống lại ý tưởng ấy và biện hộ rằng chính phủ cố tình tạo ra nhu cầu xe điện trong khi người tiêu dùng không có nhu cầu xài xe điện. Họ còn biện hộ rằng lượng bán xe nhỏ (compact car) và xe SUV (Sport Utility Vehicle) chạy xăng đang tăng trưởng mạnh mấy năm gần đây vì người tiêu dùng vẫn còn ngần ngại khi nghĩ tới cái giá tiền thay cái pin trong xe điện quá đắt trong tương lai.

       Một nghiên cứu marketing cho thấy lượng bán xe điện vẫn tăng hằng năm. Xe Nissan Leaf nhảy vọt lên 44% năm 2017 so với năm trước đó. Tỉnh bang Ontario bắt đầu tăng tiền trợ cấp lên 14 000$ để khuyến khích mua xe điện. Cũng theo Canadian Press khối lượng xe điện bán năm 2017 là 18 564 chiếc xe điện trên toàn quốc tức cả Canada đã có hơn 2 triệu xe điện EV đang lưu hành tính đến năm 2018.

       Tuy nhiên Canada vẫn chưa có đủ biện pháp để làm giảm hiện tượng nhà kính gây ra bởi vấn đề di chuyển. Tất cả phương tiện di chuyển tạo nên 25% khí CO làm ô nhiễm môi trường.

      Cơ quan tư quán định ô nhiễm môi trường (Quebec Environmental Watchdog) tên Equiterre chỉ trích kế hoạch của chính phủ như là khuyến khích người tiêu dùng mua xe điện như trợ cấp, xây thêm trạm sạc điện dài dài trên những tuyến xa lộ vẫn chưa đủ hấp dẫn để làm tăng số lượng xe điện EV lên 6% hay 15% năm 2030. Hơn nữa việc quảng cáo xe nhỏ hay xe SUV chạy xăng vẫn còn quá mạnh mẽ so với việc quảng cáo xe điện hầu như không có.

        Theo ông Iny (CAA) thì các hãng chế xe chạy xăng loại nhỏ đã có nhiều nghiên cứu cải thiện đáng kể từ 2008 để xe uống 30% ít xăng hơn. Vì thế dân Canada có khuynh hướng mua xe nhỏ càng ngày càng nhiều hơn làm cảng trở việc bán xe điện. “Vấn đề lo lắng ô nhiễm không khí chưa truyền đạt tới người tiêu thụ”. Nếu ta nghĩ ông Elon Musk (chủ hãng xe điện Tesla) chế ra xe điện để làm bá chủ nghành xe hơi thì chúng ta hơi lầm vì đó chỉ là một sự suy nghĩ nhưng chưa chắc đã thuyết phục được người tiêu dùng. Gần như một phần ba xe di chuyển ở Na Uy là xe điện nhờ vào giá điện quá rẻ và một chính sách giảm thuế cho người xài xe điện. Đây mới là cái mốc của sự thành công của xe điện.

        Chính sách hiện nay của chính phủ Quebec là cố gắng bắt chước Na Uy như tăng tiền trợ cấp khi mua xe điện, bỏ cước phí xa lộ (toll) và phí qua phà, cho đường dành riêng trên xa lộ, v.v… Thành phố Montreal sẽ gắn 200 cột sạc điện nhanh mỗi năm và sẽ là thành phố có nhiều cột sạc điện nhất bắc Mỹ vào năm 2018. Năm 2020 Montreal sẽ có trên 1 000 cột sạc điện. Ông thủ hiến Quebec là Philippe Couillard cho Báo The Montreal Gazette biết là hiện nay khuynh hướng đổi xe điện vẫn còn dậm chân tại chỗ. Để đạt đến mục tiêu đặt ra 30% xe điện vào năm 2030 thì tỉnh bang Quebec phải thấy giá thành mua chiếc xe điện giảm đáng kể, tăng tiền viện trợ và tăng số trạm sạc pin nhanh trên toàn quốc. Ông đưa ra ý kiến “khi ta đổ xăng ở trạm xăng tiền ta sẽ đi đâu?. Khi ta sạc điện thì tiền điện chắc chắn sẽ ở lại tỉnh bang”. Nên biết là Quebec là tỉnh bang sản xuất nhiều điện nhất bắc Mỹ với hằng hà xa số trạm thủy điện.  Giá thay một bình pin Nissan Leaf hiện nay là 5 500$ giảm 50% so với năm 2011 theo Bank of Amera Meryll Linch. Họ ước đoán chạy xe điện sẽ rẻ hơn xe xăng vào năm 2024.
Ông Archambeault của hiệp hội xe điện (QEVA) cho biết tiền thay pin cũng sẽ giảm từ đây đến 5 năm tới cùng với việc tăng trợ cấp mua xe điện sẽ làm gia tăng lượng xe điện, nhưng ông khuyên người tiêu dùng nên làm một bài toán trước quyết định chọn mua xe vì nhu cầu mỗi cá nhân đều khác nhau. Người lái ít nên đợi một thời gian ngắn.  Xe điện sẽ có nhiều lợi ích về tài chính hơn cho người chạy hành trình dài như taxi, v.v... và nên suy nghĩ thêm về giới hạn của xe điện, thời gian sạc pin và số trạm sạc điện có sẳn.

      Điều quan trọng nhất hiện nay trong việc bán xe điện là các nhân viên phải được đào tạo chuyên môn về bán xe điện, cho phép người tiêu dùng thử xe vài ngày trước khi mua để xem xe có thỏa mãn được nhu cầu của họ chăng và nhờ người hàng xóm có xe điện chỉ dẫn khuyến khích người hàng xóm láng giềng khác.  Nghiên cứu cho thấy 70% dân Canada không biết hay hiểu một tí gì về xe điện cả.

     Xe chạy xăng đã có hơn 100 năm hiện hửu trên thị trường. Loại xe xăng cần vài chục năm nghiên cứu mới ra chiếc xe xăng đầu tiên cách đây 125 năm. Chúng ta đang hăng hái thích thú về xe điện. Nhưng ta không thể làm thay đổi thế giới trong 5 năm được. Nó cần ít thời gian…


Nguyễn Hồng Phúc (sưu tầm & nghiên cứu)
Hè 2018

Tham khảo:
2. Báo The Montreal Gazette – edition ngày 14 tháng 7 năm 2108 – Electric cars




KHÔNG ĐỂ MẤT




Nhớ ngày nào còn bé,
Sống trong nước thanh bình.
Như tờ giấy mới tinh,
Thư thản đời con trẻ.

Tung tăng với sách đèn,
Tâm tư ôm gối mộng.
Chưa nghĩ đời bon chen,
Cảnh cơ hàn trống rỗng.

Cũng có trẻ nghèo nàn,
Trơ xương dưới nắng hạn,
Trong túp lều tồi tàn,
Đen bạc đời lầm than.

Dù sao, nước còn thông,
Không khí sạch chan hòa,
Tình người vẩn thăng hoa,
Tin tương lai sáng tỏa.

Gương nét son lịch sử,
Phân biệt rõ bạn thù,
Bao thế hệ chẳng từ,
Giữ nước non tử thủ.

Kinh nghiệm của tổ tiên,
Sức tài tâm trí trẻ,
Đoàn kết không chia rẽ,
Bất khuất bao thiên niên.

Không chần chừ được nữa,
Địch nằm đầy ngoài trong.
Văn tự bán ký xong,
Bức tường tù sắp đóng!!!

Đừng mong ai thật tình,
Gương Tân cương Tây Tạng…
Tính tráo trở lừa phỉnh
Bạn thù chẳng phải mình.

“Lưỡi bò” thành chín đoạn,
Nạo biển đấp đảo oan.
Tô giới rồi đặc khu
Tỉnh Hán hẹp ai oán!!!

“Âu Lạc” thành bệ phóng
Cho chủ nghĩa bá quyền.
Nơi giải trí ăn chơi
Phục vụ toàn thế giới.

Trăm năm nữa… còn đâu
Dân Việt giống Tiên Rồng,
Xóa tên trên bản đồ,
Tiếng ta mình…mất dấu !

Lịch sử ta anh hùng,
Thắng xâm lăng Âu Á,
Quốc hiệu, kỳ đủ cả,
Bao lần từng « thoát Trung » !!

Không đề mất Việt nam,
Đàn con trong ngoài nước
Đồng tâm cứu Mẹ hiền,
Cùng dòng giống Rồng Tiên.

Những người con gốc Việt,
Từng đấu tranh quyết liệt,
Lòng yêu nước cao tuyệt,
Tự do hằng Bất Diệt!!!
        
 Trần Thành Mỹ

LỜI ĐẤT MẸ



      Thơ: Trần Lê Phượng Loan 

Con có nghe không Đất Mẹ buồn rên xiết 
Khi những đứa con sắp biến thành "Đặc Khu"
Lòng ngằn ngặt một nỗi đau da diết 
Con-Mẹ chia lìa...nhàu nát lời ru... 

Ai nỡ cầm dao cứa vào da thịt Mẹ? 
Hòng phân ranh...sao Mẹ đến thăm con? 
99 năm...giao con cho người lạ
Không tận tay chăm, con có được vuông tròn? 

99 năm Mẹ-Con xa biền biệt 
Liệu con có còn là con của Mẹ không? 
Liệu khi ấy con còn nói tiếng Việt?
Còn nhớ cha ông, nhớ giống Lạc Hồng? 

Khóc nữa đi con...để Trời cao thấu rõ
Phú Quốc xinh tươi, một tay Mẹ ẵm bồng
Mẹ bú mớm,...cho hình hài con lớn
Như Vân Đồn, như cả Bắc Vân Phong,... 

Đừng con nhé đừng mê lời xảo ngọt 
Của kẻ dùng tiền hòng chia cắt tình thâm
Bốn ngàn năm...bao kẻ thù xâm lược 
Hòng đoạt các con, đủ gian kế âm thầm... 

Bốn ngàn năm Mẹ vẫn nuôi con được 
Bảo bọc các con dẫu có lắm chua cay
Mẹ chống chọi để giữ từng tấc đất
Thấm máu cha ông,...cho con lớn từng ngày

Con lớn lên nợ ân tình Đất Nước 
Nợ xương thịt ông cha, nợ giống, nợ nòi... 
Con hãy sống ngẩng cao đầu mà sống
Chớ có ham sang mà thành kẻ lạc loài

Họ nói "thuê" con, rồi bắt con của Mẹ (?)
Xảo kế gian tham không thể đo lường
"Chiếm" được đứa này họ sẽ "đoạt" đứa khác
Hòng chia các con muôn hướng ngàn phương... 

Mẹ không thể nhìn con mình chia cắt
Máu mủ tình thâm...cứa nát thịt da
Mẹ không thể nhìn con tự huyễn hoặc 
Tin kẻ gian tham đưa rắn độc vào nhà... 

Ảnh: internet

BUỒN VUI ÐỜI MẸ



                       
                        Mẹ mừng vui, con cất tiếng chào đời
                        Bầu sửa ấm, nầy đây cho con tôi
                        Bú đi con, thật no rồi hãy ngủ
                        Âu yếm nhìn, tay lắc nhẹ chiếc nôi.
                                    Tháng ngày qua, mẹ xiết đổi vui mừng
                                    Con biết bò, xong biết đi chập chửng
                                    Môi bập bẹ. má, ba. ba. . ngộ quá
                                    Ồ, nhú lên rồi, kià hai chiếc răng.
                        Thấm thoát tới ngày  mừng ăn thôi nôi
                        Ðơm cho đủ mười hai chén chè , xôi
                        Cúng bà mụ, xong bày ra nhiều món
                        Con chọn cây viết, là mẹ vui rồi.
                                    Chờ đúng năm tuổi, dắt con đến trường
                                    Nhớ ngày đầu,  níu áo chẳng chịu buông
                                    “Học biết chữ , sau nầy không cực khổ
                                    Như cha con, mưa nắng chốn ruộng đồng. .”
                        Con càng lớn, sao càng không gần mẹ
                        Ít khi nằm chờ được kể cho nghe. .
                        Chuyện ngày xưa, những câu hò dân dả
                        Vỏng đong đưa xua cái nóng trưa hè. . .
                                    Tuổi cập kê, hãy: “nhớ nè con gái
                                    Sẽ lấy chồng, về ở bên nhà trai
                                    Tam tòng tứ đức, ngày ngày phải giữ
                                    Công dung ngôn hạnh. .luôn nhớ từng ngày”
                        Con lấy chồng. . và từ đây không còn
                        Sớm tối bên nhau, me mẹ, con con
                        Vừa thầm mong,con một đời hạnh phúc
                        Nhưng xa rôì, mẹ ngày tháng héo hon.
                                    Ôi! cuộc đời. . một chuổi  dài “được, mất”
                                    Người mẹ nào không xiết đổi vui mừng
                                    Mừng con lớn, lớn được thêm MỘT TUỔI
                                    CŨNG MỘT NĂM , MẸ MÂT DỊP GẦN CON.

                                                                                               Hoài Việt
(Kính tặng tất cả các bà mẹ Việt Nam, riêng cho mẹ tôi, đã một đời hy sinh cho  các con. .Con ngồi đây,mà lòng buồn, thật buồn và thầm mơ :“Mẹ ơi, ước gì còn mẹ, để con gởi về từng tờ giấy trăm đô. Lúc ấy, mẹ nghe nói và mơ ước được tờ trăm đô, mà con thì. . thú thật cũng chưa thấy tờ giấy ấy lần nào.Đi tù về, lo chén cơm còn chưa đủ, mẹ ơi.  !!!”)


THĂM CON




                       

         ‘’Hồi nào năm xưa em còn bé tí teo, 

          Nằm gần bên mẹ em bé như con mèo’’

          Bài hát nầy làm mẹ nhớ lại ngày con còn bé bỏng, mẹ con mình sao mà gần gũi làm sao! Bàn tay nhỏ bé xinh xinh xòe ra quờ quạng mẹ đoán con thức giấc, đôi môi hồng hé mở chép chép miệng, chắc chắn con khát sữa rồi, mắt lim dim báo hiệu con sắp ngủ. Con ướm nói ‘’ma, ma’’, tập khóc cười  đòi mẹ bồng mẹ bế, con cười nắc nẻ khi bố cù nhẹ thọc lét lòng bàn chân, vào nách vào hông. Cha mẹ nào chẳng mong cho con mau lớn đủ lông đủ cánh đâu nhớ thời gian đâu ’’ tính từng ngày”. Mẹ còn nhớ ngày đầu tiên đi học, con lẫm đẫm níu chặt tay mẹ không chịu rời nửa bước khi bước vào trường mẫu giáo, nhìn thấy quanh mình bé khóc bé la nhôn nháo lao xao ngán sợ làm sao.

          Con lớn dần tóc mẹ đổi màu theo. Mẹ đã kể về bà ngoại, lúc sinh con ra ngoại mừng đến nổi được nhìn thấy đứa cháu đầu lòng còn đỏ hỏn mà quên mất đường trở về nhà. Không bao giờ ngoại quên trịnh trọng mang lễ vật đến nhà hộ sinh để tạ ơn các đấng khuất mày khuất mặt đã cho mẹ tròn con vuông. Nhìn ngoại sau nầy đả đớt trò chuyện làm con cười khăng khắc miệng chưa răng thế mà nụ cười sao mà đẹp hồn nhiên. Ngoại ru cháu trên võng trong nôi cho đến lúc con mê man trong giấc điệp mới nhẹ nhàng bỏ mùng tấn kỹ sợ muỗi mòng tấn công cháu cưng của cụ.

‘’Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ’’, có nhìn tận mắt ngoại lúc nầy mới thấy công sức và tình yêu cha mẹ thật vô bờ. Con kể lể chuyện vui buồn ở lớp, mẹ cũng hồi họp lắng nghe từng khúc từng cơn. Mẹ cũng khó chợp mắt ngủ yên khi con còn cặm cụi sách đèn trong mỗi mùa thi cử.
          Ngày con ra trường mẹ vui mừng khôn tả, phải chi ngoại còn, ngoại sẽ hả lòng hả dạ biết chừng nào, ngoại sẽ sung sướng run run nhẹ bảo, ‘’con bé ấy mới ngày nào mà bây giờ lớn đại rồi, giỏi quá’’. Ngoại không cần nhớ đến tuổi đời mà chỉ nghĩ đến hạnh phúc tương lai của cháu con hơn cả chính mình.. Theo nhịp thời gian, các con lớn dần mà cha mẹ không bao giờ nghĩ đến cũng như các con quên mất cha mẹ ‘’ da mồi sạm mặt, tóc sương điểm đầu’’(Nguyễn Du).

          Rồi đến lúc các con rời tổ ấm. Bài hát tạ ơn vang lên trong giáo đường nhân ngày hôn lễ:
 ‘’Xin đừng buồn vì chúng con rời xa ba mẹ,
Chính vì bàn tay mẹ quá ấm,
Đôi tay ba quá vững chắc
Nên chúng con mới vươn lên cao được’’
làm bố mẹ cảm động bồi hồi. Nhìn các con quấn quít bên nhau bất giác mẹ nhớ lại ‘phút đầu tiên’ ấy thuở mà quan niệm còn ‘’nam nữ thọ thọ bất thân.’’Mẹ mong cho con được hưởng và biết sử dụng đúng quyền tự do lựa chọn quyết định cuộc đời trong nghề nghiệp đến hôn nhân để một ngày nào già yếu, mẹ hãnh diện được vịn vào tay con dìu bước như xưa kia mẹ dẫn con từng bước đầu đời.

          Lâu lâu có dịp các con về hoặc rảnh rỗi bố mẹ lặn lội đến thăm. Nhìn các con sao mà thấy nao nao dạ. Trước mắt mình là khuôn mặt vóc dáng vừa lạ vừa thân. Nghe các con thi nhau kể chuyện nắng mưa, tiếu lâm, buồn vui bực mình trong việc làm, tranh luận sôi nổi bao đề tài lắm lúc làm mẹ ngạc nhiên đến ngẩn ngơ. Nhưng bà mẹ nào lại không tìm lại được những nét đặc biệt thân quen cũ của con mình. Cô gái lớn thường thích thay mặt mẹ ra mòi chị cả lo lắng dẫn bảo em, thế mà chỉ mê tựa vào mẹ ngủ quên. Cô gái kế, nhỏ người mà tiếng lớn, chỉ bắt nạt được cậu em út kém hơn ba tuổi, hét to mét mẹ mỗi lần bị em trai đẩy nhẹ té lăn cù.

          Đường đời một chiều, con lớn lên cha mẹ già theo năm tháng. Nhìn các con cười cười trêu mẹ khi hạt cơm còn dính hờ trên mép má môi ‘’ ngọc ẩn long tu’’, ‘‘mẹ ăn mà còn để dành cho ai đó’’ làm mẹ quên sao được những lần con háu bú, sữa nhễu nhão quanh môi, hoặc ngứa nướu răng cắn ngấu nghiến ‘bầu sữa mẹ’ làm mẹ bất thần nhảy nhỏm lên đau điếng. Con chẳng biết gì cứ ngẩn tò te rồi lại rúc đầu vào núc tiếp.

Mẹ không trách các con đâu, vì trước kia mẹ cũng thế, ít khi lo nghĩ đến tuổi già của ngoại, không dám nghĩ thì đúng hơn, vô tình như lúc nào cũng muốn được nuông chìu đùm bọc chở che. Để rồi đến lúc nghìn trùng xa cách mới hối tiếc đã không còn được ôm tấm thân gầy còm, vịn bờ vai, bóp nhẹ đôi tay khẳng khiu, đôi tay mà trước đây, bồng bế con đến cháu, đã quạt thâu đêm khi con nực nội bức rức lăn qua lộn lại trong mùa nóng hực quê mình. Ngoại khòm khòm lưng lửng thửng chăm chú theo từng bước cháu chập chững đi, loạng choạng gượng ngã khi cháu thình lình nhào đại vào lòng ôm ngoại.

Có lần sợ ngoại té lăn đùng ra, mẹ vội chạy đến đỡ vừa vuốt nhè nhẹ lưng vừa xuýt xoa hỏi:’’Má có sao không má?’’Sao mà nhớ cái nhìn khó tả của ngoại, vừa cảm ơn thiết tha triều mến, vừa xót xa tuổi đời già không biết còn giúp con được bao lâu. Bà mẹ nào cũng thế, nước mắt chảy xuống, không nhớ đến công ơn sinh thành dạy dỗ cũng như hy vọng mai sau được báo đền. Chỉ cần một cử chỉ triều mến, một câu thăm hỏi săn đón, một lời khen hứa hẹn “không biết chừng con bằng tuổi mẹ, cha, con có khoẻ được như vậy không?”,một câu nói biết ơn, “thật là có phúc đến từng tuổi nầy rồi mà còn có ba có má, sướng quá” để được nhìn thấy ngoại tủm tỉm cười, cảm động phều phào bảo:”Lớn xộn rồi, cha mẹ con nít rồi mà còn nhỏng nhẻo”. Cao đẹp thay niềm hạnh phúc đơn sơ đôn hậu của các bà mẹ chỉ sống vì cháu vì con!

Người ta thường nói già trẻ bằng nhau.Trẻ đòi hỏi săn sóc chở che, già cần chăm nom thăm hỏi.Thời gian như đọng lại nặng nề khắp châu thân, tứ chi bải hoải bất tuân ý chí, đầu óc quên trước quên sau thách đố, da dẻ bắt đầu như bản đồ giao thông đường sá, mắt mờ răng xệu xạo, ngậm ngùi luyến tiếc “thời oanh liệt nay còn đâu”.

Người Việt ta quen nếp sống đại gia đình, nên việc sống xa con cái là điều bất đắc dĩ. Người già thường sống với quá khứ, nghĩ rằng kinh nghiệm đời mình là kho tàng lưu lại cháu con. Cha mẹ già là cây ‘cột cái’ nhà đoàn tụ, chứng nhân cho thế hệ kế tiếp.

Vì thế con đừng trách mẹ khi thấy mẹ ngưng đũa khi con muốn bới thêm cơm. Nên tập hiểu mẹ hơn, nhớ con trước kia ham chơi lắc đầu nguầy nguậy, ngoe nguẩy chạy đi bắt mẹ phải khom lưng bưng chén cơm theo sau vừa năn nỉ vừa dọa mét bố đét mông để ép đút cho con thêm vài muỗng nữa.

Nội ngoại già cũng thế, hồi họp lo âu cũng thừa rồi, thế mà cũng vẫn như xưa ‘hết hồn’ thấy cháu chạy còn ngả nghiêng chưa vững, trái lại cháu thì như chẳng bao giờ biết mệt cứ tung tăng đùa giởn hả hê.
 Nhớ có đêm về thăm nội, đang đêm con giật mình khóc thét liên hồi, mẹ bố thay phiên nhau dỗ dành mà con không chịu nín. Nội thức giấc khi nghe bố đét vào mông con ’bốp, bốp’, vội tuột cầu thang xuống nghiêm trang bảo:” Hồi bé anh cũng thế, con nít có đau mới khóc, chưa biết nói thì khóc, sao lại đánh con.’’Các cụ tỉnh ngủ lắm. Hồi sinh con đầu lòng, mệt mõi mẹ cũng ngủ say. Mỗi lần con ngó ngoáy, ngo ngoe, cọ quậy là ngoại đã thức rồi, đến bên nôi tấn mùng hay thay tã, không cần gọi mẹ dậy đâu.
Ở nhà ngoại thích ru đưa võng cho con ngủ. Nằm trên giường, ngoại lâu lâu xoay nhẹ đầu con lúc sang trái khi sang phải hy vọng đầu con lớn lên sẽ tròn vo có sọ khỉ mà theo ông già bà cả tượng trưng bộ óc thông minh. Trong bữa cơm không ngớt kể tả lại cử chỉ ngộ nghĩnh con làm, mắt liếc qua liếc lại, cười chúm chím, xoè tay ưỡn mình mà ngoại gọi là ‘Mụ Bà dạy’.

Để rồi ngày nào con thấy ngoại ăn trầu ngoáy lâu lâu quên chùi nước bã trầu chảy dài hai bên mép hay dính áo, bước đi chậm chạp, ăn nói đôi khi lẩm cẩm, chỉ thích kể chuyện ngày xưa, nhớ trước quên sau như mẹ bây giờ chậm hiểu kỹ thuật hiện đại, sử dụng máy vi tính trật lên trật xuống, các con hãy tập cảm thông người già là thế đấy. Các cụ không sống mà chỉ sống còn.

Nhưng đó là chuyện tự nhiên như cha mẹ nuôi con thôi. Các con không có gì phải bận tâm  nhiều về chữ hiếư. Hãy cố làm bổn phận mình là trả ơn rồi. Cha mẹ nào lại không hãnh diện về con mình làm nở mặt mày gia đình giống dòng dân tộc. Không phải dễ thích nghi hội nhập với cuộc sống nước ngoài. Nhưng ở đâu cũng có kỳ thị, ganh tị, đố kỵ nhỏ nhen hết.

Không nơi nào là thiên đàng hạ giới, cuộc sống cũng do mình phần chính đó con. Người không thành công thì trách oán hận thù buồn phiền chán nản, người một bước lên giàu có sang cả dễ dàng đôi khi lại quên mất quá khứ hàn vi thiếu thốn, lên mặt chê bai khinh bỉ kẻ không may.

Lắm lúc phải đương đầu với nếp sống mới lạ, cha mẹ cũng phân vân tự hỏi:’’Cuộc phiêu lưu định mệnh nầy sao mà đắt quá, ảnh hưởng thế nào với thế hệ mai sau?’’Các con đâu phải là dân bản xứ, tất nhiên khó khăn không thể tránh. Nếp sống, tập tục, ngôn ngữ khác, các con phải vừa học vừa thích nghi hội nhập, thật là bài toán thử thách khó giải đáp. Ngay cả cái nhìn của bạn bè giới trẻ ngoại dù có hồn nhiên dễ dãi nhưng cũng vô tình vô tâm. Họ sẵn sàng chấp nhận sự khác biệt mà vẫn phủ nhận điều bất bình thường đó.

Nhiều lần mẹ bắt gặp con ứa nước mắt, khóc ròng trên chồng sách vở khi bị điểm xấu, ngạo chê. Tất nhiên con nhớ lại ngày còn ở quê nhà, bạn bè ríu ra ríu rít kể chuyện trường lớp, ganh đua nhau từng điểm, xầm xì thầy cô thiên vị bạn nầy đẹp bạn kia khéo nịnh hơn. Sang đây, mỗi ngày đi học từ sáng đến chiều tối mới về, đêm đến học bài đắm mình trong ngôn ngữ khác, con từ từ xa dần tiếng mẹ, tập tục tổ tiên.

Quả là một cuộc thay đổi lớn. Cha mẹ cũng thế, phải học lại từ đầu, từ cách dùng muỗng đĩa dao đến phục sức, nếp ở cách ăn. Quần quật với cuộc kiếm sống lương thiện bằng công sức mình, cha mẹ đâu còn thì giờ lo cho con cái nhiều được nhất là ở một xứ mà mình không biết chữ nhứt một nào.Người Việt ta ai cũng rán nuôi con ăn học huống hồ người tị nạn buộc lòng xa xứ nầy.

Bây giờ nghĩ đến đây bố mẹ thấy thương và cám ơn các con vô cùng. Các con đã biết lùi bước, cúi đầu can đảm kiên trì nuốt nước mắt, học lấy học để làm thầy cô ngạc nhiên. Các con đã giải tỏa, cất bớt đi cho bố mẹ một gánh nặng, cục đá lo âu, hồi họp phân vân, hối hận đè nặng trong tim. Điểm hay nữa là các con luôn cố giữ truyền thống nề nếp quê hương dù phải cố gắng hội nhập thích nghi. Không quá khích đua đòi theo thời trang ‘mốt’,văn minh tự do Âu hóa quá trớn, luôn tìm cách bảo trì giá trị trung thực của chính mình.

Thật tình mà nói, các con ngày nay vất vả hơn nhiều dù được hưởng tự do, tiện nghi đầy đủ nhưng con người đâu chỉ sống vì mảnh áo miếng cơm thôi. Đến khi lập gia đình, các con phải tự lập, tự lo xoay sở việc làm việc nhà theo cuộn sóng trào lưu tiến bộ thôi thúc cuốn nhanh. Khác hẳn với thời trước, đại gia đình, dù có tuổi, cha mẹ vẫn còn lo giúp con cái được, phụ nuôi dưỡng cháu, để mắt đến chuyện nhà cho con rảnh tay rảnh trí hơn như mẹ có ngoại vậy

Bây giờ ở xa các con, bố mẹ cũng đành âm thầm lo mà chẳng trực tiếp giúp được gì nhiều. Vả lại các con cũng không muốn cha mẹ già mà còn phải cưu mang bận bịu thêm, cần tận hưởng hậu quả công sức mình theo quan niệm mới đương thời. Ngày ngày gọi thăm, có dịp là cả đàn thê tử tụ họp về xin mẹ nấu những món ăn dân tộc ưa thích khoái khẩu, để mẹ có dịp ’thả giàn’ nuông chìu con cháu, hạnh phúc đơn sơ đang ở trong vòng tay của mọi người. Cảm ơn Ơn Trên đã cho gia đình sum họp, con cái quyết tâm tự trọng vươn lên.

Nhớ lại bài ‘’ Đứa trẻ’’ (L’enfant) của Victor Hugo:

’Khi đứa trẻ xuất hiện,

Cả nhà vỗ tay reo.
Vầng trán buồn nản nhất
Chợt hết nét nhăn nheo.’’
Con cái quả là lý sống của cha mẹ, tương lai của dòng họ, điểm tựa của tuổi già, bức họa của niềm ước mơ, hình ảnh mờ ảo của quá khứ, bức tranh con đường xuyên suốt cuộc đời, kết tinh công sức óc tim, thành quả vĩ đại con người tạo ra được, hy vọng truyền nhân giống trên quả đất xanh. Cha mẹ là nhà vườn ươm giống, cấy trồng cho sinh sôi nẩy nở, kho tàng kinh nghiệm, vòng tay ấm áp thương yêu luôn âm thầm theo dõi hiện diện cho đến suốt cuộc đường trần.

Thời gian vút qua, tre già măng mọc. Rồi đây đến phiên mình các con cũng sẽ trải qua thời kỳ ấy.Qua kinh nghiệm của các thế hệ trước, các con đã được chuẩn bị một số vốn liếng sống cho cuộc hành trình nầy từ lâu rồi. Hãy tập bước theo nhịp của cuộc đời đừng vừa tiến vừa luôn quay nhìn về quá khứ. Thế hệ sau tất nhiên phải hơn thế hệ trước, xã hội mới tiến bộ được. Nhưng phàm thực hiện điều gì cũng cần có mục tiêu đường hướng rõ rệt để rồi tùy thời tùy cơ cải tiến. Do đó phụ huynh không thể phó mặc con em cho xã hội, dù là xã hội tân tiến cực văn minh vì thế giới ngày nay chưa phải là địa đàng hoàn toàn bình đẳng tự do, không còn người không có tình người.

Về phần cha mẹ, còn có cơ may là không được chần chờ đắn đo để đến thăm con. Không có lần nào giống lần nào, cảm xúc cũng thế. Các con có lớn lên thế nào đi chăng nữa, các con vẫn là núm ruột nhỏ vô hình suốt đời ràng buộc với tim óc mẹ cha. Vậy con đừng nhíu mày khi mẹ vô tình làm trái ý con, đừng bực bội nhăn nhó nói:”Bộ mẹ tưởng con là con nít chắc”, “Con đâu có ngu đến nổi như mẹ tưởng”. Dễ thương nhất là con cứ cười cười gật gật, dạ dạ vâng vâng lái qua chuyện khác, nếu cần .

Vẫn biết các con ngày nay không thể sử dụng tiếng Việt tinh tế, sắc sảo theo truyền thống quê nhà vì ảnh hưởng “nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc”.Các con cũng bị xâu xé bởi hai nền văn hóa Á Âu, nghiêng bên nầy tất nhẹ bên kia. Vả lại lối suy nghĩ cũng thật khác nhau, cách xử sự càng cách nhau một trời một vực. Không còn “nam nữ thọ thọ bất thân” chẳng hạn, gặp nhau là tay bắt mặt mừng thật sự chứ không phải là chỉ để ví von thôi, ôm nhau, hôn ba cái trên má như ở Bĩ đây. Lối phát biểu cũng không kém, trực tiếp, sòng phẳng, thẳng thắn không e dè, nghĩ gì nói nấy, có khi “nửa nạc nửa mỡ” tự do tranh luận trong niềm ôn hòa tương kính.

Sang đây các con được tiếp cận thụ hưởng ánh sáng đó nhưng cũng là con dao hai lưỡi thật sắc bén của hai nền văn minh lâu đời dường như đối kháng nhau, một bên hướng về nội tâm hơn, một bên thực tế. Bên “chín lượng kẻ mười cân”, nếu dung hòa được thì thiên đàng nhỏ rồi. Và nếu không vì quá khích, tự cao tự đại quá độ, bị khủng khoảng bởi ngọn sóng thần tsunami tự do quá trớn, mà biết ngồi lại với nhau chung hưởng những ngày còn được hít khí trời trên quả đất mẹ màu xanh nầy thì hạnh phúc như có thật ở trần gian..

Ở xứ mình, việc đi học của các con là thường tình như các trẻ khác. Sang xứ người là cả một biến động mọi bề, hậu quả thật khó đoán, kim đồng hồ xe quay về số không, điểm xuất phát. Các con cũng đừng so sánh hoàn cảnh mình với của ai cả chỉ tổ làm lòng mình bớt thanh thản hơn thôi. Con lớn thì cha mẹ già như chu kỳ của ‘parabole’ vậy, con tiến lên cực thì cha mẹ tuột dần từ cực điểm đi.

Bây giờ ai cũng bận rộn với công việc nên khó có cơ hội thăm nhau thường xuyên. Trái lại về hưu, dù rảnh rỗi hơn nhưng sức người có hạn, việc thăm con lắm lúc cũng không phải việc đơn giản dễ làm. Nhìn các con mẹ nhớ lại ngày ngoại đi thăm mẹ lúc mẹ ở nội trú Gia long xa nhà. Lần đầu tiên bóng ngoại khuất dần sau cánh cửa cổng đóng sầm khép kín, mẹ cảm thấy bơ vơ làm sao. Bạn bè đồng cảnh ngộ ai cũng nước mắt chực đầy mi. Cảm giác cô đơn đó mẹ cũng cảm thấy mỗi lần các con về thăm không bao lâu rồi lại ra đi.

Thăm các con cũng thế, cũng bầu trời xanh trên đầu, gió mát nắng đẹp lung linh vậy mà sao lòng mẹ vẫn vấn vương buồn tiếc. Còn nói chi những ngày mưa giông tuyết đổ, hàn thử biểu xuống độ âm, cái lạnh rét căm căm càng nung nấu niềm lo. Vậy các con đừng bực dọc khi thấy bố cứ dặn dò từng ly từng tí tùy theo đài khí tượng thay đổi từng ngày. Mục đích đối tượng của cha mẹ bây giờ vẫn là các con, các con có khuyên bảo gì cũng quên hết, nhớ đâu làm đó, cứ tưởng tượng rồi lo cho hết thì giờ. Còn trẻ làm sao các con hiểu được mà hiểu để làm chi cho sớm.

Rồi cũng đến lúc nào đó không thể tự lo cho mình được, tất nhiên phải vào nhà dưỡng lão bên những người người khác cùng cảnh ngộ như mình. Hình ảnh của những ông bà lão còn hồng hào mà bị hạn chế trong cử chỉ hành động nói năng mẹ nhớ đến ngoại già gần 90 tuổi đời rồi mà vẫn còn minh mẫn đùa vui cười ha hả dỗ dành, xuýt xoa ôm cháu vào lòng mỗi lần cháu chạy chơi vấp ngã. Các con cũng đừng có gì phải hối hận nếu chúng ta phải rơi vào trường hợp ấy vì “ nhập gia tùy tục” mà, các con có làm gì đáng trách đâu. Cha mẹ già nào chắc cũng đã chuẩn bị tinh thần cho mình rồi, không ít thì nhiều vì có ai biết chắc được ngày mai ra sao.


Trước đây, còn trẻ khoẻ, ai cũng thích than van rên trời trách đất không bao giờ vừa lòng. Nắng hạn than nực nội mất mùa, mưa tuyết cũng bị bình phẩm ít nhiều, đi làm than cực, thất nghiệp chửi đời. Về già lắm khi tiếc rẻ bao nhiêu điều quá khứ mình thiếu kiên trì can đảm thực thi. Vậy nào chúng ta hãy cùng nhau vui hưởng những ngày còn quây quần đoàn tụ bên nhau dù biết trước là cuộc đời tất có hợp có tan, lo chi chuyện bất biến xảy ra.

Thăm con, cha mẹ cũng tập yên hưởng khoảng đời còn lại như việc đến thăm con cũng  mang cho thế hệ mai sau bao chi tiết của mặt phải trái cuộc đời để lấy đó nghiệm suy.

 Thăm con vì thật ra cha mẹ già còn là hình ảnh sợi giây huyết thống vô hình buộc ràng con cái nhắc nhở nhau dòng họ cội nguồn, quyển album kỷ niệm thân thương sống động, hình ảnh, tiếng nói gia đình, tia nắng huyền diệu, gió mát ấm êm, chiếc cầu quê hương nối liền quá khứ với tương lai .

                                                                                 Cô Trần Thành Mỹ
                   

 
ĐỒNG HƯƠNG © 2012 - Xây dựng bởi Blog Thiết Kế – Hỗ trợ bởi Người Áo Lam - Giao diện Rumah Dijual