HỌP MẶT HD XUÂN ĐINH DẬU NK 68-75 NGÀY 04/02/2017

TÌNH MUỘN



                    Tôi biết anh từ sau 1975 chừng vài tháng, khi mà mấy ông Thầy bị sàng lọc và đuổi ra khỏi trường mà không cần biết lý do, để đưa những tên cán bộ chính trị của Đại học Pắc Pó từ miền Bắc vào giảng dạy. Cộng Sản là thảm họa của cả miền Nam kể từ dạo ấy và đối với riêng anh việc bị đuổi ra khỏi trường Văn Khoa là một biến cố đau buồn nhất trong đời, nó thường xuyên ám ảnh đến cả giấc mơ đầy ác mộng của anh sau này. Anh là bạn thân của ông Thầy dạy tôi thời Trung học, hai người bạn thất nghiệp đi lang thang và ghé vào căn phòng trọ của cô học trò nhỏ, cả Thầy trò đều xác xơ đến tội nghiệp, tôi loay hoay nấu cơm bằng cái nồi nhỏ xíu với chút rau luộc và cái trứng vịt dầm nước mắm, buổi cơm đạm bạc nhưng chân tình. Tôi ấm ức kể cho Thầy nghe những bực bội trong cuộc sống mới mà tôi phải chịu đựng, những bất mãn hậm hực trong chế độ XHCN nói một đàng làm một nẻo này, tức mà không biết nói với ai..Tôi viết nhật ký và in roneo cả xấp, không biết để làm gì nữa nhưng chắc cũng đở buồn đôi chút. Thời buổi này biết tin ai bây giờ ngoài Thầy, tôi không có dịp học với anh dù nửa chữ, nhưng tôi kính anh như thầy mình. Tôi đưa bản nháp cuốn nhật ký cho hai ông, coi như có người để chia sẻ tâm sự..Năm 1978 Cuốn nhật ký được một người thân lén chuyển qua Mỹ, và được in làm nhiều kỳ trong bán nguyệt san Việt Nam Hải Ngoại tại San Diego. Và đầu năm 1979 tôi vào tù, tôi nghĩ chuyện tới đó là chấm hết.
                    Thời gian như cuồng phong phẩn nộ cuốn phăng mọi thứ, mất hút trong mưa giông là những dề lục bình tuổi thơ mơ mộng của bạn bè tôi, dật dờ rác rưởi trong chế độ mà “đôi dép râu làm sầu tuổi trẻ, nón tai bèo dẫm nát mộng đời trai”, gió đưa gió đẩy không về rẫy Kinh Tế Mới thì cũng ra khơi vượt biển tìm Tự Do. Thời điểm sôi bỏng lúc đó ai cũng muốn đi, dù biết chắc rủi ro phía trước.
                Cuộc sống bức bách trong thời gian đầu khiến anh không thể chịu đựng nổi, Anh dẫn vợ con ra khơi trên chiếc ghe chông chênh túm húm phó thác tánh mạng cho Trời. Tôi chọn sự ở lại để cùng chồng mưu toan “bẻ gậy chống trời”, mọi việc không thành, cả nhà bị bắt, chồng tôi bị tuyên án Tử Hình, tôi chôn tuổi trẻ của mình hơn 10 trong lao tù Cộng Sản, thằng con trai mới hơn một tuổi cũng bị vạ lây vướng vòng lao lý đến độ tật nguyền. Câu chuyện đau thương và trãi dài biết bao khốn khổ bất hạnh trong suốt những năm tháng buồn hiu đó. Cuối cùng thì tôi cũng ra tù, con trai tôi được một tổ chức nhân đạo bên Thụy Sĩ mang ra khỏi trại giam trước đó vài năm, sự giải thoát chậm trể đã khiến nó tàn tật suốt đời, chính điều này đã làm tôi đau đớn ân hận mãi không nguôi.
                     Phần anh sau chuyến vượt biển thành công, chiếc ghe mong manh tấp vô một đảo nào đó bên Indo chờ ngày qua Mỹ định cư, giống như định mệnh được báo trước, những ngày trong trại tỵ nạn, tạp chí VNHN tình cờ lọt vào tay anh và những đoạn nhật ký rời rạc trong đó khiến anh thảng thốt vì anh đã biết tác giả là ai, anh đã từng đọc nó bằng bản roneo nhòe mực, và anh đã đốt nó trước khi xuống tàu ra đi, anh chọn sự bỏ cuộc và cô học trò chọn sự ở lại để đối đầu với cả một chế độ. Tuổi trẻ của cô ta thật dũng cảm, anh đã không làm được điều đó. Có cái gì như ân hận ray rức khiến anh bồn chồn trong bụng.
                 Vài năm sau, khi cuộc sống tạm ổn định anh gọi về Sài gòn gặp người bạn cũ để hỏi thăm tin tức về con nhỏ năm xưa, Thầy tôi cũng nghe loáng thoáng trong đám học trò “..hình như nó bị bắt và chết trong tù..” Anh thực sự đau buồn thương tiếc một người con gái trẻ sớm lìa đời...
                   Những bầm dập trong tù đã không làm tôi gục ngã, tôi sống sót để trở về với bao tang thương mất mát không cách gì bù đắp nổi
                 Ra trại, trở lại cuộc sống bình thường nhưng không yên ổn, cơm áo mưu sinh vất vả, thường xuyên đối mặt với những kỳ thị hoạnh họe của chính quyền địa phương, với cái lý lịch tăm tối tù tội trong quá khứ khiến tôi thật sự mệt mỏi. Trong một lần đi họp trường xưa bạn cũ, tôi đến chào Thầy, ông ngỡ ngàng nhận ra “con nhỏ học trò”thuở nào và buột miệng “ em còn sống hả Ánh? Em còn nhớ Thầy S không? nó cũng hay về thăm tôi, có lần nó hỏi thăm em, tôi nói em chết rồi , nó buồn xo..” Mấy chục năm qua rồi, gặp anh một lần như thoáng gió, có yêu thương hò hẹn gì đâu mà nhung nhớ, tôi lúc đó hừng hực lửa hai mươi, còn anh có vợ 4 con bộn bề trăm nỗi. Cái buồn xo nếu có chắc cũng chỉ là tội nghiệp đứa học trò lận đận mà thôi!.
                   Trong mùa hè nào đó, tôi nhận được cú phone lạ “ Thầy S đây, con có nhớ thầy không?” Phản ứng rất tự nhiên tôi “dạ - không” gọn lỏn, bên kia đầu dây ngập ngừng một chút “ Ờ hôm nào Thầy trò mình gặp nhau nhe”.
                    Cũng không có gì bất ngờ luống cuống, hai ông thầy lại đến thăm cô học trò  đã già hơn xưa sau hai mươi mấy năm không liên lạc, lại có bữa cơm thân tình nhưng tươm tất hơn trước, lại những câu chuyện kể đứt khúc như cuốn phim buồn, thật tình tôi muốn quên đi quá khứ đau thương. Ra về anh ghi vội cho tôi email để Thầy trò liên lạc nhau, và tôi vẫn kính cẩn “Thưa Thầy” mặc dù tới bấy giờ Thầy vẫn chưa dạy tôi cách dùng email để viết ..thư tình.
                     Thời đó có Computer trong nhà là một mơ ước của tôi, anh đâu biết mỗi lần trả lời email tôi phải chạy hàng mấy cây số mới tới chỗ dịch vụ Internet, loay hoay tự học mổ cò từng chữ.

                     Rồi thư qua thư lại, lúc đầu chỉ là những chia sẻ trong cuộc sống ở hai bờ đại dương xa lắc, anh còn đi dạy, lũ học trò tiểu học dễ thương, các con đã lớn có cuộc sống riêng, vợ anh ly dị đã lâu, anh ở một mình trong căn nhà rộng vắng vào ra cô đơn lặng lẽ, cơm nước tự nấu bữa sống bữa chín.
             Còn tôi làm công nhân trong một xưởng gỗ tư nhân, mỗi ngày đạp xe hì hục trên xa lộ nắng cháy mà không biết tai nạn chết chóc xảy ra lúc nào, không có bằng Đại Học thì chỉ làm công nhân suốt đời, tôi nghĩ vậy mà cố gắng ghi tên học lại, rồi mấy năm đèn sách vất vả cũng qua đi.Khi anh gặp tôi thì mọi việc có vẽ như ổn định, tôi tự đứng dậy được trên đôi chân của mình. Email qua lại cả hai năm trời, anh gọi phone cho tôi thường xuyên hơn, thân thiết hơn và không biết từ chữ “Thầy” chuyển qua chữ “Anh” lúc nào mà tự nhiên chúng tôi không còn thấy khoảng cách hàng mươi ngàn cây số giữa Mỹ và Sàigòn xa xôi mút chỉ nữa, những lá thư tình chất đầy ngăn kéo đã kết nối đôi bờ.

                   Mùa hè 2004 Anh quyết định bay về nói chuyện kết hôn,  Má tôi im lặng một hồi mới nói “ Già rồi ở vậy cho rảnh” nhưng nói là nói vậy thôi, Má sợ tôi bước thêm bước nữa rồi khổ. Nhưng Má ơi, tử vi nói con hết cơn bỉ cực rồi Tôi chợt nhìn xuống chân”ông rể” tương lai của Má, ai đời buổi ra mắt nhà vợ đầu tiên mà anh mang vớ chiếc xanh chiếc xám bê bối thấy mà thương, mới biết anh chàng đã làm mềm lòng trái tim tưởng đã hóa thạch của tôi từ những điều nhỏ nhặt.

                  Vậy đó, tôi làm cô dâu ở tuổi 50, trong chiếc áo dài đơn sơ giản dị, bạn bè hai bên chừng vài bàn, buổi tiệc nhỏ đầy ấm cúng, ai cũng chúc mừng cho hạnh phúc muộn màng nhưng rạng rở của tôi, lối xóm bàn tán “cô ta hên ghê có chồng Việt kiều về cưới”. Anh nắm tay tôi ấm áp dỗ dành, tôi nghĩ mình thật hạnh phúc và bình yên khi có anh bên cạnh.
                   Sau ngày cưới, thấy không thể nấn ná trong cái xã hội đầy rẫy sự bất an ngang ngược từng ngày này, anh quyết định mang tôi đi xa hơn về miền đất hứa...
               Ngày tôi lên máy bay rời Sài gòn cũng vào mùa hè, tháng 5 và những chùm phượng đỏ rưng rưng ướt đẫm trong cơn mưa đầu mùa, tôi biết mình đã mất Quê Hương từ cái ngày 30/4/1975 đáng nguyền rủa ấy, nhưng lần ra đi này mới thật sự thấy thấm nỗi chia ly, biết bao người đã bỏ nước ra đi và chết tức tưởi trên biển cả, còn tôi đã may mắn hơn triệu triệu người khi vượt biển trên chuyến bay American Airlines, để đến một nơi mà mình biết chắc là có Tự Do Hạnh Phúc thật sự chứ không phải thứ Tự do được rêu rao bịp bợm gian trá trong cái gọi là CNXH.
                Qua rồi những bão tố gian nan, những cay nghiệt khốn khổ trong cuộc sống tù đày của ba mươi năm trước, tôi khép lại quá khứ nhọc nhằn, lau khô những giọt nước mắt bi thãm để nắm tay anh đứng dậy. Cuộc sống vốn ngắn ngủi cho những ai bi quan, tôi nghĩ mình đang hướng về phía mặt trời. Như cuốn tiểu thuyết có hậu ở trang cuối, tôi cám ơn anh đã viết Tình Yêu bằng chữ hoa trân trọng cho những năm tháng còn lại của chúng tôi. Hạnh Phúc thật sự chỉ có trong trái tim rộng lượng, chân tình.

                Cám ơn anh, cám ơn nước Mỹ đã dung chứa thêm một người tị nạn khốn khổ như tôi. Chào một ngày mới bắt đầu trên quê hương mà bao người mơ ước được đặt chân tới. “America Dream”


                                                                                                    Ngọc Ánh
                                                                                                (Tháng 8/2018)
 

CHIẾC LÁ NGÃ VÀNG


                                      


Một ngày hè tắt nắng. Nhìn lại lần cuối nơi quen thuộc bằng ánh mắt thân thương, quay phắt gót bước nhanh không ngoảnh mặt, lời từ biệt sao mà làm tê mặn lưỡi môi. ‘‘Bay bay’’ bước đi không dám hẹn ngày tái ngộ vì lời hứa đôi khi không còn tùy thuộc ở mình. Nuốt lửng đi thổn thức nghẹn ngào bịn rịn, gói trọn tâm tư trong đáy vô thức một lần thôi. Hai thế giới vô tình ngấm ngầm ngăn đôi không chuyển tiếp, khoảng trời xanh lịm hẳn nhường chỗ cho mảnh tím mịt mờ. Màu cầu vòng trộn pha thành sắc trắng như giọt sương, nước mắt chạm đất vỡ ngang. Cuộc đời tất có hợp có tan, vừa thấy đó mà mất đi lúc nào ai đoán được. Tâm hồn trẻ, còn sức khoẻ, cuộc sống sao mà ngắn ngủi, chưa làm gì xong mà đã đến tuổi phải ra đi. Lại có người lo âu rồi đây quan tha ma bắt vì đã từng bỏ sức bôn ba không nghỉ cho đến nỗi mỏi gối long chân rời rã khi phải về hưu.

Nhớ lại khoảng thời gian ‘’sáng vác ô đi, tối vác về’’, ai chẳng mong có ngày nghỉ đền bù. Tự do dệt mộng tương lai, vẽ mây cữi gió. Phải làm cái chi chi để tỏ rõ ý chí của mình, sức mạnh được thắp đuốc trí tuệ bùng lên vững tin tiến bước. Cứ lao về phía trước, tuổi nầy là ngọn sóng càn bờ, thủy triều dâng lên ngập bến, xung phong vào cuộc đời với tất cả vốn liếng vật chất lẫn niềm tin. Không có tầm phóng đầu tiên e đà nhảy khó dài, không có sào chống dẻo dai, nhảy cao khó đạt. Đừng do dự chần chừ làm nhục chí nhưng thật khó mà không nôn nả, nóng nảy, bướng ngang. ‘’Hãy đứng dậy ta có quyền vui sống’’ thôi thúc làm sôi sục bầu nhiệt huyết trẻ trung. Đường đời còn thênh thang rộng mở, thua keo nầy bày keo khác có mất mát gì đâu . Cứ làm gì mình tưởng là thích, đem hết cả khả năng ý sức lao thẳng vào lý tưởng mộng mơ.

Đời là cuộc đấu tranh, ai không tranh đấu thì tụt lùi xuống dốc. Mà trong bất cứ cuộc thư hùng nào tất có mất mát buồn vui. Có những người may mắn, người khác thua thiệt luôn. Và cuộc chiến với ngoại nhân thường còn dễ hơn với chính mình mới lạ. Do đó nhan nhản những tấm bi hài kịch xảy ra, Anh hùng tính biến thành anh hùng cá nhân, cá lớn nuốt cá bé. Sự choảng nhau giữa các fans của bao thần tượng, băng đảng mọc lên như nấm. Hòa bình với chiến tranh không còn chiến tuyến, thực hư chẳng biết làm sao phân biệt giả chân.
Ngay cả tôn giáo, giáo phái cũng tung ra nhiều chưởng lạ, Đấng Tối cao không còn chỉ là Trời, Phật, Chúa, Allah....Các Giáo chủ Chưởng môn ai chẳng đai diện Thiên cơ xuống thế dạy người đời lánh dữ làm lành hầu đừng sa hỏa ngục, “ kiếp sau xin chứ làm ngườI” cũng đừng “làm cây thông đứng giữa trời mà reo”. Làm việc thiện như tạo cho con người trần thế những bước thang hay cái vé bước vào cửa Thiên đàng hưởng phước đời đời.

Tự do tháp cánh vào ảo mộng cộng thêm sức hút nhiệm mầu của khoa học kỹ thuật biến con người ngày càng điêu luyện nhuần nhuyễn sáng tạo hơn, những nhà phù thủy văn minh buôn bán không màng văn tự đất trời huyền hoặc chưa ai biết. “Ai mua trăng tôi bán trăng cho” thơ Hàn mặc Tử tướng chừng như rơi vào hư vô, không tưởng, thế mà ngày nay đã có dự tính chia lô phân đất trên mặt trăng và ngay cả Hỏa tinh. Đây là hiện hữu có thể xảy ra trong tương lai. Như thế mới thấy rằng mọi bình diện ngày nay tiến nhanh vượt bực, mỗi phút giây sao gây bao chuyện bất ngờ.

Vả lại mỗi xã hội có truyền thống tập tục riêng, mỗi con người là một thế giới duy nhất, do đó càng tiến bộ, văn minh càng tạo cái đòn bẩy phóng nhanh vào lòng ích kỷ, tự tôn độc nhất. Ai ai cũng lo chạy đua với thời gian không bao giờ trở lại, kim đồng hồ đời chẳng biết quay ngược bao giờ. Lắm lúc người ta như không còn thì giờ để sống cho mình, thiếu dưỡng khí trong ngoài mà tìm hụt hơi mới có. Cũng chẳng biết tin ai mà cũng chẳng còn tìm đâu ra lý tưởng, kêu Trời biết Trời có thấu, van đất, đất có nghe ? Ngày nay, mặc chiến tranh, bệnh tật tàn sát không ngơi, dân số cứ tăng lên vùng vụt, con người chẳng phân biệt được bạn thù cứ vô tình tìm cách tiêu diệt lẫn nhau.

Cuộc sống ở các nước văn minh ngày nay khác hẳn. Chưa lọt lòng, vì sinh nhai cha mẹ đã phải tìm cách gởi con từ khi còn trong bụng mẹ. Tất bật với cuộc sống đã choán mất bao thì giờ quí báu. Trẻ đã quen sống riêng từ hai tháng tuổi. Nếu còn ông bà khỏe mạnh giúp đỡ tay chân thì dó cũng là một đặc ân. Đấy cũng là công tác ước mong mà nội ngoại nào cũng thích. Tiến bộ giúp con người càng sống lâu hơn trước. Người sắp già có còn sức đi chăng nữa vẫn phải về hưu. Chiếc lá ngả màu còn đứng vững trên cành đâu ngăn nổi gió đời bắt rụng.

Trước đây, chắc bạn đã từng mơ nghĩ, đường về hưu thênh thang rộng mở, mộng viễn du sẽ thực hiên cho bằng được hầu bù những năm tháng gò bó nhọc nhằn. Nào là phải thức dậy cho kịp giờ, không phạm vi kỷ luật. Ăn nói, giao tiếp cho đúng phép học làm người. Ở sở làm có chán ngán bực mình thi cố rán về nhà mà xả xú báp, chứ đừng nhăn nhăn nhó nhó chỉ gây khó cộng thêm bao nỗi phiền lo. Về hưu, tự do vùng vẫy, từ đây tưởng chừng như không gì gò bó nổi, ta làm chủ khoảng đời già còn lại của ta như Luật nhân quyền viết rõ trắng đen .

Đi đâu ta cũng sẽ được thế hệ sau kính nể, “ kỉnh lão đắc thọ”mà. Giới trẻ nhìn chúng ta như chiếc gương trước mắt, những bậc tiền bối đã tiếp nối tạo ra của cải quê hương. Những chiến sĩ anh hùng trong bao mặt trận đời ít nhiều kinh nghiệm, còn sống tất phải là người can đảm, khôn ngoan, dám dấn thân đương đầu với bao kẻ thù trong ngoài khó biết. Những kỵ mã thúc ngựa lao vào trận tuyến sống còn khai rừng phá núi lấp sông đổi mới để giành được miếng ăn, chỗ trú. Thế hệ trước viết những trang sử hào hùng hay khốc liệt đều là những chấm phá nét vẽ đầy màu sắc trên  bản đồ thế giới quê hương.

 Hãy vui sống thêm đi các cụ, lịch sử ta há chẳng đã ghi công các bô lão dự Hội Nghị Diên Hồng. Các cụ sẽ bảo đó là chuyện thời xưa, thời nay đâu còn nữa. Hãy thử nhìn qua tôn giáo chính trị đàn thế giới tiến bộ hiện giờ, các cụ sẽ không thất vọng mà thấy rằng các nhà lãnh đạo vẫn còn thường là những bậc “lão làng” vào tuổi hoàng hôn, “thập cổ lai hy”.

 Cuộc đời là đường thẳng từ trẻ đến già, chỉ có thể bị đứt đoạn chứ không bao giờ quay bước. Nhưng theo lẽ tuần hoàn con người luôn biết thích nghi đoán ước. Hơn thế nữa, con cháu ta không ngớt nghĩ lo cho thế hệ cha ông. Khoa học kỹ thuật thẩm mỹ chẳng hạn là phương tiện tạo cho ta một thời hứng thú, cải lão hoàn đồng tưởng chừng như tuổi già xồng xộc bị đấp mô thụt lùi, nhượng bộ. Bao nhiêu thứ thuốc linh dược được nghiên cứu, phát minh, bào chế, phổ biến để phục vụ sức khoẻ của thế hệ về chiều mà Viagra là một liều đáng kể ?

Nhưng thật ra mỗi người mỗi hoàn cảnh, mỗi tâm tánh nên cách sống tất nhiên khác nhau, không so sánh được. Dù sao cũng phải công nhận đối với người già thiếu thốn, cô đơn hay tha hương trên đất nước quá khác biệt từ khí hậu đến ngôn ngữ, sự hòa đồng đòi hỏi nhiều công khó và nhẫn nại vô vàn. Ra vào thường làm bạn với trời trăng mây tuyết, cây cỏ đổi thay biến dạng theo mùa. Vả lại đối với con người, danh vọng không thể trẻ trung hoá, vĩnh cửu ta như phú quí bạc tiền ta cũng không mang được sang bên kia thế giới.

Biết thế để thấy rằng già trẻ là chuyện tất nhiên, có làm cách gì vẫn không giải quyết như ta ước muốn. Oán than, buồn tiếc không là cơ phương cho tuổi già nhượng bước, trách trời hận người chỉ gậm nhấm riêng mình thôi. Cũng đừng vì quá nhớ một thời dĩ vãng mà khắt khe với trẻ, cứ ngỡ thế hệ mình là thế hệ vàng ròng. Con cháu mình đâu thế nào lật ngược quay ngang trang sử, sao không nhớ rằng mình cũng đã từng âm ức hậm hực phản đối trách móc chê bai. Thôi cố gắng sống như dòng nưóc trôi xuôi uốn khúc đổ ra biển khơi mất hút hay cạn khô không dấu tích vĩnh hằng.

Nếu có dịp vui vẻ cất tiếng ngân nga bài’’Je ne regrette rien’’ và tin rằng mình đã làm được ít nhiều trong cuộc sống. Ôn cố tri tân những kỷ niệm vui buồn bằng cách quay lại khúc phim dĩ vãng một cách khách quan.

 Đừng bỏ lỡ cơ hội, dù tóc bạc răng long, nhắc nhở giới trẻ kinh nghiệm đời thời trước, như tập tục lễ giáo truyền thống hầu cho thế hệ hậu sinh nhận thấy tự do ngày nay đáng quí và khác biệt đến dường nào. Nhìn cách phục sức, ăn mặc gọn gàng xinh đẹp, hợp thời trang của các con mà nhớ đến ngày nào đầu còn để chỏm, đi học chân không, tóc ngắn. Vào sân trường, dép guốc cũng tuột ra để nhảy giây, đánh nhà, đánh u, chuyền một, hai ba trong lúc đánh tên.

Sao không nghĩ ông bà cũng là con người với ưu khuyết điểm, cũng từng bị đòn, bị mắng rầy la. Anh em cũng choảng nhau chí choé, giận hờn đấm đá rồi xin lỗi làm hòa. Bạn bè cũng không khác có người thân, kẻ phá chọc tức ganh tị bực mình.

Mỗi tuổi cho mỗi thời, “avec le temps, va, tout s’en va” sao muốn níu kéo làm chi cho thời gian trở lại. Tiếc nhớ chuyện bất di bất dịch cũng hoài công vô ích mà tốt nhất là luôn sẵn sàng hiện diện tiếp nối cuộc hành trình theo dự án đã theo .

Đừng tự ái xằng khi con trẻ hơn mình vì nhận chân quan niệm ông bà lắm lúc lỗi thời “cổ lỗ xĩ’’kém văn minh’. Các cụ sẽ cảm thấy hảnh diện và vui sướng biết bao được xẻ chia chung hưởng với thệ hệ đương thời những thành quả tiến bộ xã hội như sử dụng máy vi tính, nhìn máy robot Spirit, Opportunity Mỹ đáp xuống Hõa tinh....

Sao lại ngại kiểm điểm tự phê khuyết lỗi hay kể những mẫu chuyện buồn vui
-‘’Ông hồi còn bé cũng một cây phá phách đấy, qua cầu khỉ thì chẳng chịu đi cũng chẳng cần vịn cọc mà cứ ngồi “chàng hảng” dạng hai chân lòng thòng, lết bon bon trên thân gổ bắt ngang cho đến qua bên kia bờ mới thôi.’’
-.’’Còn bà nội con, có lần tập xe đạp, bướng bỉnh không cho vịn, bảo chỉ cần giữ được trọng tâm, ai dè lạng quạng té xuống mương khóc mếu’’.
-‘’ Ông con ngày xưa từng được phần thưởng danh dự toàn trường, bà con có lần đọc diễn văn thay mặt học sinh chào mừng quan khách.’’

 Vui miệng thuật lại cho con cháu nghe những cuộc biểu tình, nhảy rào bị lựu đạn cay, bao bố nhìn mặt dưới thời Pháp thuộc. Học sử từ nhỏ đã phải thuộc nằm lòng câu “ Nos ancêtres sont des Gaulois” dù chẳng mủi lõ mắt xanh. Sao mà nhớ quang cảnh gia đình Việt ta trong những ngày lễ Tết giỗ, đoàn tụ quây quần họp mặt sum vầy, gói giấy đỏ lì xì, quà mứt, bánh tét bánh chưng, bánh giò bánh nếp...

          Đó là đề tài góp phần vào văn hóa nước nhà như những truyện cổ tích, tiếu lâm, đời xưa quen thuộc. Câu chuyện kể do kinh nghiệm bản thân là những khoen xích ràng buộc con cháu vào gia tài dòng họ, khẳng định cội nguồn. Giới trẻ cảm thấy mình có giây mơ rễ má, tên tuổi, gia đình tổ quốc quê hương.

            Rõ lẩn thẩn nếu không tìm cách hưởng và duy trì hanh phúc trong giai đoạn ngồi chơi xơi nước nầy một cách an nhàn, yên tĩnh vì bồn chồn lo lắng cũng đâu đổi được thời cơ. Đừng mặc cảm tuổi già là gánh nặng rồi đâm ra chán nản thờ ơ trách con buồn cháu. Có thể ví như chiếc cột cái trong nhà chân ràng buộc với nền, đầu với mái, rui, kèo, chỗ tựa nương cho gia đình ấm cúng.

Đừng chần chừ nữa nên cạn bầu tâm sự, thảng không, đến ngày nào quẳng gánh trần ai lại tiếc ngẩn tiếc ngơ là mình quên mất bao điều chưa dặn dò thực hiện. Còn làm được là cố hết mình, vừa hưởng thụ vừa an dưỡng, moi cả óc tim, trưng dụng cả sức, cảm nghĩ suy còn lại trước khi ngọn đèn bất ngờ phụt tắt, để rồi khi nào nhắm mắt không còn thắc mắc vướng bận ân hận nhẹ nhõm buông xuôi.

 Vì đời đáng sống chính là thời gian được sống.

Ơ kìa nhìn cảnh mặt trời lặn với những ánh rán nắng còn vương mắc trên chân trời, lúc hồng, khi đỏ, người Việt ta đã chẳng bảo ông trời nấu cơm sao? Vậy là sắp đi vào hoàng hôn mất dạng, mặt trời vẫn ung dung tỏa ánh sáng nhạt dần, rồi từ từ nhẹ nhàng khuất bóng sau bức màn tiếp giáp đất trời. Đó quả là hình ảnh quí vị lão thành cao tuổi còn thung dung không ngại bước lên các bậc cuối cùng của chiếc thang mây.


Thật ra thế hệ nào cũng là hòn đá viên gạch cấu tạo quê hương và chứng nhân lịch sử mỗi thời. Rồi trang sử đời được lật qua nhiều lắm là hơn trăm cuốn lịch, đâu có lý do gì làm ta cứ mãi vướng bận, lo âu. Chữ “phải chi thế nầy, thế nọ” đâu giúp ích được gì, cố khiêm tốn tự hào xứng đáng là người đi trước.

Mỗi ngày là ngày mới khác nhau, chớ phí của trời, như những sợi tóc ngả màu là những cây cổ thụ trong đám rừng già ngạo nghễ vươn cao. Đó cũng là thời kỳ tai hoa tàn rụi nhường chỗ cho nhụy vàng, trái ngọt, như than đá qua bao nhiêu năm trui luyện trở thành những viên kim cương quí hiếm sáng ngời.

Có thể xem về hưu là khoảng thời gian chuyển bước giữa cuộc đời trần gian với thế giới tương lai. Đời là cõi tạm, cát bụi trở về cát bụi, sống gửi thác về phong phú hóa tầm phóng của cuộc sống tâm linh, Từ là một bào thai trong bụng mẹ, tuổi về hưu là bước sửa soạn lối về trong lòng đất nuôi ta.

Bây giờ quả là giai đoạn tính sổ cuộc đời, tổng kết khuyết ưu và là khởi đầu giả từ vĩnh biệt để chuẩn bị cuộc hành trình bước vào một cõi hoàn toàn xa lạ chưa hề một ai biết rõ. Đi về đâu thiên đàng hay địa ngục ? Có nhân quả luân hồi ? Sẽ gặp lại ông bà cha mẹ, cửu huyền thất tổ, bạn thù ở cõi âm ty, nơi chín suối ? Tuổi hoàng hôn nầy là chiếc cầu nối liền quá khứ hiện hữu với tương lai ảo mộng, cuộc sống thật với thế giới vĩnh hằng mơ ước, giữa hình ngày với bóng mờ mờ ảo ảo trong đêm.

Chắc chắn không phải cứ nhắm mắt xuôi chân cho phận số rủi may là hợp thời cơ
        “Chẳng hay muôn sự tại TrờI”...
      “Bắt phong trần phải phong trần,
    Cho thanh cao mới được phần thanh cao”.

 Vì thái độ mặc cảm buông thỏng, chán chường cũng chẳng thay đổi được gì. Tốt hơn là nên cố gắng luôn luôn nhập cuộc, đừng vì lý do gì mà hờ hững đứng bên lề cuộc đời. Hãy chứng tỏ cho thế hệ mai sau nhận chân rằng cuộc đời là con đường một chiều không phân biệt ai ngồi xe hay đi bộ, không lùi quay ngược được, như không một ai có thể tráo trở hối lộ, mua vé chợ đen để hoãn lại cuộc hành trình, chận đứng tuổi già, nếp nhăn trên má.

 Ai chẳng là khách lữ hành đơn thân độc mã cùng hưởng chế độ thời gian ròng rã mỗi ngày hai mươi bốn tiếng, không thể quên thở, nhịn ăn chả uống. Hệ thống sinh bệnh lão tử kềm kẹp bủa vây ta bằng bàn tay bọc nhung hay khắc nghiệt, có bao giờ ta hiểu nổi nguyên nhân. Đó cũng là chuyện tất nhiên, thệ hệ nầy đi qua, thế hệ sau tiếp nối. Chiếc lá ngã vàng sẽ rụng để nhường chỗ cho chiếc lá khác tươi xanh hơn. Hy vọng !
                                                                                                             Cô Trần Thành Mỹ 
                                                                      



BIẾT LÀM GÌ


                                                                                             

         
              Một người bạn gái vui mừng báo tin được sắp sang Mỹ không phải theo diện HO hay theo diện đoàn tụ gia đình mà lập gia đình với người Việt ở Mỹ. Thoạt tiên tôi cũng lây cái hạnh phúc của bạn, hy vọng tìm đúng con đường thoát khỏi nghèo túng, một tương lai tốt đẹp hơn, giúp đỡ rỡ mặt gia đình.

            Nhưng rồi trong thâm tâm, thành thật mà nói, dựa qua bao kinh nghiệm sống một phần tư thế kỷ ở nước ngoài, bao câu hỏi được đưa ra thật đa dạng khó khăn và nhiều vấn đề không giải đáp. Chị lại xin ý kiến nhưng chị đã quyết định rồi thì bàn ra bàn vô còn có ích lợi gì ? Vả lại, hoàn cảnh khác nhau, xứ định cư không giống nhau, lời khuyên bây giờ chẳng giúp ích chị nhiều hay chỉ  như ‘nước đổ  lá môn’.

            Nhớ lại trước kia, sinh viên du học tự túc thường là con nhà giàu có, học sinh xuất sắc tuyển chọn được học bổng quốc gia, quân nhân công chức đi quan sát tu nghiệp nước ngoài nên thường được người bản xứ trọng nể. Sau 75 ai cũng được xem là dân tị nạn cần giúp. Những quốc gia rộng lớn giàu có và nhất là có liên quan trực tiếp với chiến tranh Việt nam, những nước đồng minh của Việt nam Cộng hòa thì có dự trù phương án đặc biệt giúp đỡ người tị nạn, các nước nhỏ ít tài nguyên cũng không quá thờ ơ trong việc nhân đạo nầy. Tuy nhiên, cái nhìn của các nước ngoài càng ngày càng thay đổi vì tình hình chính trị và kinh tế thế giới.

            Khí hậu của Âu Mỹ càng ở lâu càng thấm thía tính thong dong của dân Việt ta. Ở đây, mỗi mùa mỗi loại y phục cần thiết thích nghi. Phương tiện di chuyển như ô tô cũng điều hòa không khí mùa hè, mùa lạnh có máy sưởi ấm. Nhà cửa tất nhiên phải trang bị cho thời tiết nầy. Do đó tổn phí nhu cầu đó cần được dự trù và điều nghiên luôn. Không trả tiền điện nước ga điện thoại quá thời hạn qui định thì bị cúp ngay. Người ta thường kháo nhau là điện ga cúp thì không chết đói thì cũng bị chết teo.

            Có dịp sang một lần ở các nước của lục địa già cổ Âu châu chẳng hạn, bạn sẽ nghiệm ra câu « Đông Tây khó gặp nhau » không phải hoàn toàn vô lý nhất là đối với những người lớn tuổi mà cuộc đời đã hằn sâu phong tục truyền thống, kinh nghiệm và kỷ niệm hơn phân nữa cuộc đời. Nhìn chung từ hình thể, cách sống suy tư, đến cách làm việc, tất cả như đều khác nhau. Không dễ gì trong một vài tuần vài tháng cả vài năm mà quên cái quá khứ của mình được, chỉ cố gắng thực hiện «  nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc » vì tương lai con em.

            Hơn thế nữa, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cũng gây bao xáo trộn trong cuộc sống hiện nay. Phải an cư rồi mới lạc nghiệp. Thế mà tiền mướn nhà cũng leo thang và giá cả cũng thừa thắng bay cao. Tiền vay ngân hàng theo lãi xuất di động làm cho người vay nghèo bất thần không kịp trở tay có khi buộc lòng dời chỗ ở hoặc bán nhà đi tìm nơi nào khác sống dễ hơn.

            - Chị biết không, nhiều lời khuyên trái ngược nhau lắm, chị tâm sự qua điện thoại. Người thì nhất định là nước ngoài bây giờ dù sao cũng là thiên đàng hạ giới, đại hay tiểu thôi. Bà bạn nầy kể vanh vách tiểu sử của một đứa cháu gái nghèo ‘rớt mồng tơi’ sau vài năm lấy chồng Việt kiều ở Mỹ,  trời đất ơi giàu lắm, gửi tiền về nhà xây cất cho cha mẹ nhà lầu mấy tầng, đầy đủ tiện nghi hiện đại. Về xứ, nữ trang vòng vàng y phục sang trọng ai cũng trầm trồ ngợi khen. Nghe bán tin bán nghi mình cũng lựa lời hỏi thêm về  nếp sinh sống bên ấy

          Người ta cho biết rằng nghe đâu ông chồng vượt biên sang đó trên 20 năm, học thêm có bằng cấp cao thạc sĩ tiến sĩ gì lận, giám đốc hảng điện tử ở Thung lũng Xi li côn (Silicon Valley) nổi tiếng nhất của Mỹ đó, giỏi lắm. Chị biết đó chứ, người Việt mình thông minh, chịu gian chịu khó, giỏi đánh Mỹ, Tây, …gì gì còn thắng thì việc đánh giặc nghèo đâu phải là chuyện mò kim đáy bể, làm giàu chắc dễ như trở bàn tay. Con cái lớn lên rồi cũng có địa vị ông nầy bà nọ cả, cho nên cô gái nầy may mắn như ‘ chuột sa hũ nếp’.
             - Còn tuổi tác, vợ con ?
             - Chuyện đó ăn thua gì, ông nầy lại góa vợ nữa. Thông thường điều kiện ‘đầu tiên’ là ‘tiền đâu’ để giải quyết mọi việc, đấy mới là tiên quyết. Người Việt ta lại chẳng bảo :
                  « Áo dài chẳng nệ quần thưa,
               Tám mươi có của cũng vừa mười lăm. » ( ca dao ) 

      Có lần một anh bà con khá lớn tuổi góp ý :’’ Tôi cũng biết một gia đình khác cũng có con ở nước ngoài, thực tế hơn cho rằng ở đâu cũng phải làm mới có ăn. Không có nước định cư nào trợ cấp mãi vô điều kiện người tị nạn. Mà nếu chỉ trông cậy vào tiền xã hội, trợ cấp gia đình làm sao có tiền dư được ? Trước kia trong những năm đầu, nhiều người tị nạn cũng hưởng trợ cấp nhưng còn có dịp ở nhà lãnh lương rồi tìm cách làm việc đen nghĩa là không khai, nên tích trữ lâu dài, có tiền. Bây giờ, Nhà nước kiểm tra chặt chẽ hơn, việc qua mặt đó khó áp dụng nữa.

    - Cũng có nhiều người muốn giàu nhanh, đốt giai đoạn lao thân vào casino, vé số, lô tô.
 Thường chỉ thua cháy túi hơn nhưng còn bám hy vọng, biết đâu « nếu có một ngày » Thần tài gõ cửa. Liều hơn nữa như « điếc không sợ súng » thì nhập vào thế giới bất hợp pháp, buôn lậu, hàng giả, trồng cây cấm như cây canabis ma túy. Bị phanh phui thì bị kết án nặng nề, phất nhanh mà phá sản cũng nhanh. Vậy đừng tin ai nói rằng ra nước ngoài là tự nhiên trở thành giàu liền, nói dóc tổ ».

             - Chị thấy không, bao ý kiến trái ngược nhau, người nào cũng có lý, phản ảnh phần nào sự thật, tôi cũng biết thế, nhưng bây giờ đã đâm lao rồi chắc phải theo lao thôi. Ở nhà hoài cứ bán tín bán nghi, chi bằng mình quyết định một lần, sau nầy cũng không phải hối tiếc gì cả, vậy một ăn một thua. Vả lại hiện có một vài cái phao đang nhấp nhấp, cố tính sao cho đúng lúc giật mạnh cái cần câu vì bây giờ « Một con cá lội, mấy người buông câu ». Việt kiều Mỹ cho đến thế kỷ thứ 21 rồi vẫn còn có giá hơn nhiều đám cưới với dân Nam Hàn, Đài loan, Trung quốc.

             - Chị nói đúng thôi. Ở đâu cũng phải làm để sống, nhưng ở các nước giàu có văn minh thì tùy sức và may mắn của mình, hy vọng vươn lên được. Nhìn người Việt tị nạn, ít có gia đình nào mà không phất được đâu, ít nhiều nếu chịu khó làm thôi. Bằng cớ là số tiền ngoại gửi về hàng năm, hoặc số người về thăm quê hương thì cũng thấy người xa quê giỏi dang như thế nào. Chẳng những thế tính hiếu học của người Việt ta cũng phải làm cho người ngoại quốc nể nang.

              Chị có dọ hỏi hoàn cảnh gia đình của anh bên ấy không ? Con cái thế nào ?
              - Thật ra, theo chị bạn giới thiệu thì thấy không có gì trở ngại cả. Con cái của ông ấy đã lớn hết rồi, có gia đình, có công ăn việc làm khá giả, hai ông bà sống một vợ một chồng từ trước đến nay, bà chẳng may qua đời cũng cả gần mươi năm rồi, nay nghe nói đến mình mà trước kia ông ta cũng có biết nên mới nhờ chị bạn mình dọ hỏi cho ông ta liên lạc. Qua một thời gian điện đàm, ông ấy nhất định xin về cưới rồi bảo lãnh sang Mỹ, vấn đề kinh tế đừng lo.

              -  Cuộc hôn nhân nầy, theo tôi nghĩ, không phải vì tình, tiếng sét ái tình, mà theo chị kể sơ sơ đầu đuôi gốc ngọn cũng không hẳn là do kinh tế. Vậy lý do sâu xa nào chị quyết định lên xa hoa, từ biệt mẹ già, anh chị em vào tuổi hưởng nhàn nầy ?
              - Chị hỏi câu hay quá mà đánh trúng ngay chỗ chấn thương của tôi. Thật sự tôi cũng chẳng bao giờ dám tự hỏi lòng câu đó mà chỉ lo giải đáp vòng vòng vấn đề bên ngoài. Chị biết tôi từ trước đến nay, «  Dù ai nói ngã nói nghiêng,
      Thì ta cũng vững như kiềng ba chân. » (Ca dao )
Không phải có ý xuất gia đi tu vì tôi quan niệm
            « Tu đâu cho bằng tu nhà,
          Thờ cha kính mẹ hơn là đi tu ».

Thật ra đã là con người, ai cũng hy vọng có một gia đình riêng, hạnh phúc, tôi cũng vậy thôi. Và để đạt được mộng ước đó, mỗi người đều có phương cách trang bị cho mình dù vẫn nghĩ rằng cuộc đời luôn bị chi phối bởi bao nguyên nhân, hoàn cảnh không biết căn do người ta đổ cho số mệnh, may mắn, kiếp trước,…
          Có lẽ mình «  số cao » nên độc thân đến ngày nay vậy.

          - Tụi mình hiểu nhau quá mà, tụi nầy cứ kháo nhau bà thờ chủ nghĩa độc thân, bà khép kín lòng mình dù bà có nhiều dạm hỏi cưới xin. Vì vậy quyết định của chị thật bất ngờ.


            - Phần tôi, đây là một bức phá cuối cùng cuộc đời. Như chị biết, từ trước đến nay, tôi luôn cố sống lương thiện bằng sức của mình giúp người thân trong gia đình để rồi mấy lần bị bạn bè lường gạt đến gần phá sản, bị hăm dọa thưa kiện thiếu điều tù tội. Cái họa nghèo thời điểm nầy đã biến tôi thành một người khác hồi nào tôi không biết được, tôi cũng phải sống và bảo vệ tiếng tăm gia đình nữa, tôi phải cứu mình bằng mọi giá trừ bán thân mình là tốt rồi. Chị cũng đã nghe cảnh đáng thương của bao thiếu nữ lao động xứ người.

             Có lần vay tiền ngân hàng làm ăn không gặp thời thua lỗ, cái thiếu nầy chồng chất cái nợ kia, càng cố vùng vẫy thì càng thêm thấm mệt, thôi đành buông tay cho rảnh trí. Tôi e làm khổ không những cho riêng cá nhân mà còn cả gia đình thân quyến mà hối hận hơn là không trả được nợ người đã từng giúp tôi qua truông trong lúc gặp nạn đã hoàn toàn thương tin tôi không một tiếng trách hờn. Đáng buồn hơn là tôi biết rõ hoàn cảnh khó khăn của họ cũng rất chật vật nuôi con cho đến thành người.

            - Lạ thật, chị rất bươn chải, siêng năng, bắt việc nầy sang việc kia, chị lại sống độc thân chị đâu phải có tiền để nuôi ai cũng không cần làm giàu mà chi, tôi không hiểu nổi khi biết chị đã phất lên trở lại được rồi mà bây giờ lại quyết… ra đi ‘có đèn có lộng’ nữa.

            - Nhiều người cũng khuyên bảo người lớn tuổi ở ngoại quốc buồn lắm, con cái đi làm, cháu đi học. Cha mẹ cảm thấy cô đơn hơn có khi còn thấy bơ vơ như bị bỏ rơi vì các con không thường xuyên thăm viếng vì bận rộn hay ở xa nhau quá. Tôi chưa có kinh nghiệm sống như thế đâu mà biết được, chứ tôi thấy nhan nhản các bà về nước người nào cũng sung sức trắng hồng, sang trọng. Họ hàng bà con hãnh diện ra mặt, đúng thôi.

            Đáng chán là những người sợ bà con nghèo xin tiền lẻ mà thích làm việc nào cốt ý như để khoe khoang danh phẩm người từ nước ngoài. Làm việc thiện thì tốt, biết chia xẻ cho người cần người thiếu thật đáng hoan nghênh nhưng ta có câu « của cho không bằng cách cho » mà nhất là thời bây giờ cần phải biết rõ đối tượng cần giúp. Nhiều khi thấy các ông bà kiểu cách, làm bộ làm tịch, chê bai đủ điều đủ loại, thấy ứa gan luôn. Ngược lại ở bên đây, cũng không thiếu gì gia đình có thân nhân ngoại gửi tiền về phủ phê, họ sống phè phỡn làm chơi ăn thật, tiền đẻ ra tiền, thật cũng là cảnh trái tai ngứa mắt quá.

           Nhiều ông về một mình, giả thật không ai biết, mà thôi ông nào ông nấy cũng tuyên bố rêu rao giàu có nứt vách, giám đốc hảng nầy nọ, áo quần bảnh bao, đi đâu cũng kè kè chai nước lọc ngán bị ‘Tào Tháo’ rượt, buồn cười hơn nữa mười ông chín ông tuyên bố không thôi vợ, vợ bỏ, thì sắp ly dị ly thân, mới vừa góa vợ đang đi tìm người an ủi cho đến hết cuộc đời sung túc sung…sức. Có lẽ vì thế các bà, dù là Hoạn thư đi nữa vẫn ngán để các ông về du lịch một mình ênh nên đi kè bên sát nút e các ông mê tơi nét « duyên dáng »  thời mở ngõ lạc vào các động tiên huyền, nâu, thần Bạch mi hay lạc vào ‘vườn khế ngọt’ mất nhẵn túi tiền và quên cả đường về.

          - Thế hệ trẻ nước ngoài về thì thế nào ?
          - Thành phần nầy thì có biết chút ít hay không để ý gì về tình hình đất nước đâu. ‘ Ăn phải chỗ, ở đúng thời’ để dễ bề hội nhập vào cuộc sống mới, chỉ cố gắng học hầu chiếm được mảnh bằng có địa vị trong xã hội, báo hiếu cha mẹ hãnh diện với đời và hưởng thụ theo khuynh hướng thời đại. Du lịch là cốt yếu theo phong cách sống mới các nước văn minh để mở rộng tầm nhìn kiến thức, hòa đồng thân thiện với mọi dân tộc trên quả đất xanh cần bảo vệ cho loài người chúng mình. Thế thôi.

             - Chị nhớ chuyện con sư tử con được sống với bầy dê. Ngày ngày nó cũng gậm cỏ non, uống nước bên giòng suối trong mát, chơi đùa nhảy cỡn kêu be be như các dê nhỏ khác, giống như con em ta sang các nước định cư nói tiếng trôi chảy cư xử như trẻ con bản xứ vậy thôi. Quá khứ của cha mẹ tổ tiên đâu có dịp khơi lại, mà có nhắc đến cũng không thể nào hiểu được vì môi trường sống khác hẳn xa rồi. Ở trường ai đề cập tới đất nước, các em cũng có sinh hoạt riêng bù đầu bù cổ để kịp theo bước văn hóa văn minh hiện đại. Người lớn cũng không dành thì giờ để lo hoàn toàn cho con cái, ai cũng cố làm ra tiền để lo cho gia đình bên nầy bên kia. Rời đất nước, người Việt ta đều có gì để lại và mang theo trong tâm hồn, tình cảm, vật chất, một người thân, một ngôi mộ, một mối tình, một lời thề,….

             Tuy nhiên mặc dầu thanh thiếu niên ngày nay tự do hơn nhưng cũng hiểu rằng muốn hội nhập vào xã hội phải được trang bị bằng tài năng cá nhân và lòng kiên trì quyết vươn lên. Không ỷ lại được như cô nương cậu ấm ngày xưa hay các công tử « con ông bà lớn »ngày nay vung tiền vào các cuộc vui chơi hưởng thụ hay bạch hóa núi « tiền dư » của cha mẹ trùm tư bản đỏ đen. Do đó tất nhiên cán cân lệch một bên, quan niệm về đất nước, tình hình trở nên mơ hồ không quan tâm. Rồi càng ngày mài miệt vào việc hội nhập, vô tình càng ngày càng xa dần văn hóa tập tục nước nhà. Phụ huynh cũng nhận ra điều ấy nên đâu đâu ngày nay cũng cố gắng khuyến khích người trẻ biết cội nguồn.

 Còn các con của anh ấy có ý kiến gì không ?
            -  Mình chỉ biết điều anh ấy kể thôi, tất cả đều có gia đình hết rồi ở riêng, nên cho rằng việc anh ấy lập gia đình trong lúc nầy rất cần thiết và nhất là tìm được người đàng hoàng thì thật là đáng mừng. Chỉ cần mình đồng ý thì anh ấy sẽ về ngay tổ chức đám cưới rồi làm giấy tờ cần thiết để bảo lãnh mình càng sớm càng tốt, chúng mình không còn trẻ gì đâu.

            - Còn bên gia đình chị thì thế nào ?
            - Tôi quyết định một mình rồi mới cho gia đình hay. Chắc chắn là không ai vui lắm đâu vì đến từng tuổi nầy tôi mới « lên xe hoa » và lần đầu tiên tôi lại đi xa biết ngày nào gặp lại. Hôn nhân là chuyện vui thế mà trở thành việc bất thường vừa lo ngại vừa mừng ngầm cho mọi người thân nhưng chuyện đã xảy ra rồi. Không ai nỡ lòng dập tắt mộng ước hạnh phúc cuối đời của một con người dù sợ e rằng đó có thể là mộng tưởng ảo ảnh ?

              Tôi cũng biết hiện giờ chị cũng bó tay không ý kiến, chị có thương tin mình chị cũng chỉ lặng thinh trước cái quyết định bất ngờ bề ngoài có vẻ đầy cân nhắc, nhẫn nại mà chị không cách nào hiểu được. Thôi thì chị chúc cho đứa em gái nhỏ của chị may mắn đi trong cuộc hành trình nầy dung rủi do Bà Nguyệt Ông Tơ ?

            Đúng vậy biết làm gì hơn bây giờ ? Khoảng cách, hai bến bờ, Đông Tây tuy xa mà gần mà cũng gần mà xa tùy cơ may, số phận nhưng căn bản vẫn do chính mình thôi mà thật ra quyết định thế nào là hợp lý ?

            Người xây mộng có thể bị hành quyết bức tử nhưng riêng hồn mộng thì không một ai có thể tước bỏ hủy diệt được và niềm hy vọng có một ngày… mãi mãi trường tồn !

                                                                                      Cô Trần Thành Mỹ


             

NGƯỜI GIÀ LY HÔN



Nhiều phụ nữ tây phương cứ thấy hết hứng thú hay muốn tìm sự bình đẳng trong cuộc sống với người đàn ông hiện tại thì tự tin vui vẻ chia tay, khác với lễ giáo tập quán phương đông: đức hy sinh vì con cái, sự lệ thuộc kinh tế... khiến nhiều phụ nữ Á chấp nhận cuộc sống hôn nhân đau buồn, cho đến gần hết cuộc đời.

Có những cặp vợ chồng sống với nhau hơn nửa đời người nhưng vẫn ra tòa ly hôn bởi những lý do thật oái oăm, ngang trái. Chỉ tiếc là sau bao năm cùng chèo lái con thuyền hôn nhân, tuổi già của họ lại dậy sóng.

Con người ta khi đến tuổi trung niên, trải qua bao thăng trầm cũng là lúc ta thấu hiểu nhiều điều trong cuộc sống. Ở cái tuổi đã xế chiều đáng ra nhiều cụ ông cụ bà thường dành thời gian vui thú điền viên, dạy dỗ con cháu để hưởng hạnh phúc tuổi già. Thế nhưng, thực tế cuộc sống muôn hình vạn dạng, không phải lúc nào cũng diễn ra êm ả. Có những tình huống ly hôn ở tuổi xế chiều thật oái oăm, ngậm ngùi. Nhiều cặp đôi vẫn tưởng rằng sau ly hôn sẽ thấy thoải mái, cảm giác nhẹ nhõm vì được giải thoát khỏi rắc rối, và thời gian sẽ hàn gắn mọi nỗi đau, vết thương lòng sẽ lành miệng. Nhưng không, thời gian để bình ổn lại sau ly hôn của đàn ông ít nhất là hai năm rưỡi (theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ – Ly dị, cơ may và nỗi đau – Judith.S Wallerstein). Tuy nhiên, đó chỉ là sự ổn định bên ngoài, những chấn thương tâm lý bên trong nội tâm vẫn âm thầm sưng tấy. Trong ấy về phần người phụ nữ thì nỗi đau âm ỉ ít nhất cũng 3 năm rưỡi (theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ – Ly dị, cơ may và nỗi đau – Judith.S Wallerstein). “Mỗi cuộc ly hôn khai tử một nền văn minh nhỏ bé riêng tư của mỗi người” (nhà văn Pat Convoy). Ly hôn, khái niệm từng là nỗi ám ảnh của biết bao người, bao gia đình. Nó chứa đựng những nỗi đau đớn của chia lìa, mất mát, tổn thương. Thật khó có thể diễn tả trọn vẹn những cung bậc cảm xúc của người trong cuộc, từ thương yêu tới giận dỗi, nghi ngờ, đau đớn, dằn vặt, thao thức, tủi hờn, bực tức căm hận và cô đơn,… Đa số người vợ, người chồng sau ly hôn đều có tình trạng tâm lý cá nhân bất ổn.

Người tây phương thường gọi ly hôn ở người cao tuổi là ly hôn đầu bạc (silver splitter) hay ly hôn hiếm quý (diamond split). Việt nam ta gọi là ly hôn tuổi vàng hay thế nào đi nữa thì ngày nay thế hệ baby boomers, tức những vị vào hàng sáu đến hàng bảy như chúng ta có nhiều vụ ly hôn hơn trong khi đó chúng ta nghĩ đây là thời điểm bắt đầu của một cuộc sống hưởng thụ lúc về hưu. Nhiều nghiên cứu cho thấy khuynh hướng gần đây có nhiều vụ ly hôn đầu bạc, nhất là ở Hoa Kỳ, Anh quốc, Úc, Ấn độ và Canada cũng đang tiến dần theo khuynh hướng này. Người dân bắc Mỹ nghĩ rằng sống càng thọ chưa hẳn mang lại đời sống lứa đôi lâu dài hơn.

Người ta cảm thấy có cái gì dị thường oái oăm và ngặm ngùi khi thấy một cặp vợ chồng 75 tuổi đưa nhau ra tòa ly dị. “Theo kinh nghiệm cá nhân tôi thì ly hôn ở tuổi bạc đầu ngày càng thịnh hành”, theo một vị luật sư gia đình tên Diana Isaac của văn phòng luật sư Shulman Law firm ở Toronto Canada cho biết. Thống kê Canada chưa có dữ liệu chính xác về số lượng ly dị theo tuổi tác. Nhưng các thống kê gần đây rút ra từ các văn phòng luật sư cho thấy có sự thay đổi lớn. Tuổi trung bình ly dị từ năm 2008: đàn ông nhảy vọt từ 38 đến 44 tuổi và đàn bà từ 36 đến 41 tuổi. Văn phòng này đang kiểm lại dữ liệu có từ hơn 10 năm nay cho thấy là ly hôn tuổi bạc đầu đang tăng trưởng mạnh. Mười năm trước đó chỉ có 10% khách hàng trên 50 tuổi làm đơn ly dị so với 40% ngày nay. Đồng thời người ta thấy trên 60 tuổi có thay đổi nhiều hơn về vấn đề ly dị - tăng 50% so với 10 năm trước mặc dù đây vẫn còn là số lượng khách hàng ít hơn so với lứa tuổi khác. Theo bà Isaac thì người ta càng ngày càng sống thọ hơn và lứa tuổi ly hôn cũng tăng theo chiều hướng đó.

Tuổi thọ của dân Canada có tăng theo thời gian. Ví dụ từ năm 1921 đến 2005, tuổi thọ tăng từ 58.8 tuổi đến 78 tuổi cho đàn ông và từ 60.6 đến 82.7 cho đàn bà. Người ta ước đoán vào năm 2031 tuổi thọ đàn ông sẽ tăng lên 82 và 89 cho đàn bà.

Người ta vẫn nghĩ rằng tuổi thọ càng ngày càng tăng đồng nghĩa với việc sống chung với người bạn đời cũng sẽ lâu hơn. Điều này chưa chắc nói lên được hết sự thật về cuộc sống lứa đôi ở tuổi về chiều vì tính tình và cách suy nghĩ của hai người sẽ thay đổi theo thời gian, có thể vì khác biệt về đam mê/gu cá nhân, theo trách nhiệm và cách dạy dỗ con cháu, theo ảnh hưởng của bạn bè hay gia đình thân thuộc gần gũi, v.v...Lúc khởi đầu của một hôn nhân người ta tin là đã tìm đúng người phối ngẫu. Và khi ta trưởng thành hơn người ta mới thấy mình lầm lỡ. Từ đó ta chú trọng về cuộc sống còn lại là sống như thế nào để ta có nhiều hạnh phúc hơn.


Có nhiều cặp vợ chồng sau bao nhiêu sống chung và khi về hưu nhàn rỗi có thì giờ nghĩ cho riêng mình và tự hỏi là mình hiện tại có sống hạnh phúc chăng hay phải thay đổi cuộc sống mới để đạt nhiều hạnh phúc hơn. Có một người bạn phái nữ ở tuổi về chiều còn than phiền “Tôi sống khổ lâu rồi, giờ tôi cũng không còn sức đâu phục vụ ông nhà tôi nữa. Tôi xin rút lui, chia tay nhau để mỗi người đi con đường riêng cho thoải mái. Tôi hết thương ông rồi". 

Sống thọ hơn cũng đồng nghĩa với phẩm chất cuộc sống cao hơn và kỳ vọng của họ cũng cao hơn cho những năm còn lại của cuộc đời.

Việc tìm mục kết bạn trên mạng cũng ảnh hưởng không ít đến việc ly hôn.

Vợ chồng cùng bước vào giai đoạn khủng hoảng tuổi trung niên và có những lệch pha trong tâm sinh lý. Người vợ đến tuổi mãn kinh, không còn nhiều ham muốn, trong khi người chồng thì không trải qua hiện tượng này. Mâu thuẫn xảy ra khi một bên muốn còn một bên thì không có nhu cầu. Đặc biệt người đàn ông bước vào giai đoạn khủng hoảng giá trị, luôn cố gắng đi tìm giá trị bản thân, xem mình còn hấp dẫn không, còn khả năng chinh phục hay không. Lúc này, nhu cầu khẳng định cái tôi của người đàn ông rất lớn.

Ly hôn khi tuổi đã cao có những điểm khác biệt so với ly hôn khi còn trẻ. Nguyên nhân ly hôn có hai dạng khác nhau.

Dạng thứ nhất: hôn nhân đã rạn nứt từ thời còn trẻ, lẽ ra vợ chồng chia tay lúc ấy nhưng vì nhiều lý do mà họ tiếp tục chịu đựng để nuôi dưỡng con cái cho đến lúc trưởng thành. Lý do đầu tiên là họ thương con, có trách nhiệm với con nên không muốn con còn nhỏ mà phải chịu cảnh gia đình ly tán, họ muốn đợi đến khi con trưởng thành mới ly hôn. Một lý do khác là họ sợ ảnh hưởng đến uy tín, sĩ diện, công ăn việc làm, công danh sự nghiệp. Họ còn sợ phải phân chia tài sản. Vì vậy, các đôi vợ chồng đến già mới tính đến chuyện ly hôn…

Người trẻ tuổi ly hôn chịu nhiều áp lực về các vấn đề như trách nhiệm nuôi dạy con, việc tái hôn, vượt qua cú sốc về tâm lý… Người cao tuổi khi ly hôn sẽ phải đương đầu với những áp lực mang tính chất khác: dư luận xã hội không đồng tình, sự phản đối gay gắt của các con đã trưởng thành, v.v...

Phụ nữ trẻ ở bắc Mỹ ngày nay có trình độ học vấn cao hơn và kỳ vọng vào cuộc sống cũng như hôn nhân nhiều hơn. Vì thế, họ chờ đợi ở người chồng nhiều hơn. Đồng thời, họ cũng không có ý định tự trói mình trong mối quan hệ vợ chồng không có tình yêu. Nếu hôn nhân không hạnh phúc, họ nhanh chóng đâm đơn ly dị nhanh hơn thế hệ mẹ của họ.

Dạng thứ hai: mâu thuẫn và rạn nứt phát sinh khi vợ chồng cao tuổi vì các nguyên nhân như công việc làm ăn thua lỗ, ngoại tình (ở thời điểm hiện tại hoặc đã từ lâu nhưng đến hiện tại mới phát hiện), sự trái tính trái nết không thể dung hòa của cả hai do tuổi tác, bệnh hoạn, chồng ta vợ tây, v.v...vì vậy họ muốn ly hôn. Ngoài ra, nhiều cặp vợ chồng có thái độ thụ động trong suốt nhiều năm trời. Tình trạng vô cảm của họ trở nên gay gắt hơn khi con cái lớn khôn và đã có cuộc sống riêng của chúng. Nay họ không còn chia sẻ mục đích chung là nuôi dạy con cái nữa. Và đó là lý do những khác biệt giữa họ sớm trở thành xung đột khó hòa giải.

Người chồng về hưu cũng chẳng có lợi gì cho mối quan hệ vợ chồng rạn nứt. Thêm vào đó, người chồng ở nhà suốt ngày và còn can thiệp vào công việc nội trợ hằng ngày hoặc cuộc sống của vợ. Chúng tôi đã từng chứng kiến nhiều đôi vợ chồng lớn tuổi cải vã vì những chuyện lặt vặt trong nhà, chuyện nhỏ mà xé ra to...

Dù thuộc dạng nào, vợ chồng cao tuổi ly hôn cũng chỉ vì mong muốn được giải thoát khỏi cuộc hôn nhân không như ý, được sống bình an, thanh thản trong những năm tháng cuối đời, không bị ức chế… Đã chịu đựng gần hết cả cuộc đời, họ không muốn phải chịu đựng cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.

Ở cái tuổi gần đất xa trời, kề vai sát gối với nhau nhiều thập kỷ, nhưng nhiều cặp vợ chồng khi đưa ra lý do ly dị vẫn nói vì không hợp. Người không hiểu thì phì cười, còn người trong cuộc thì ngậm ngùi, chua xót...

Nói cho cùng, người cao tuổi có quyền tự giải thoát bản thân khỏi cuộc hôn nhân bất như ý để được tự do sống cuộc sống của chính mình, để thanh thản trong những ngày cuối đời. Một khi ly hôn là điều hợp lý và chính đáng thì đừng quá bận tâm đến dư luận hay thái độ phản đối của con cái.

Kéo dài cuộc hôn nhân trong đau khổ và ức chế, chịu đựng là tù ngục mà người ta hành hạ nhau. Một khi hôn nhân không thể cứu vãn và ly hôn là giải pháp cuối cùng và tốt nhất thì vẫn phải ly hôn dù tuổi đã cao. Hãy cứu lấy những tháng ngày cuối đời của chính mình. Đừng vì bất cứ ly do gì mà phải chịu đựng trong ức chế.

Nhằm mục đích củng cố đời sống lứa đôi cũng như làm giảm tình trạng ly hôn ở tuổi trung niên và xế chiều, theo chuyên gia tâm lý, vợ chồng nên hiểu được sự thay đổi tâm sinh lý của người bạn đời để có những đối xử phù hợp.

Hơn nữa ở Bắc Mỹ có nhiều tổ chức thiện nguyện do các tôn giáo thành lập, tổ chức các buổi trò chuyện thường xuyên thân mật và tư vấn cho nhiều cặp vợ chồng nhằm mục đích làm thăng tiến hôn nhân, để vợ chồng thành thật sống mà hiểu nhau hơn. Trong những buổi họp ấy người hướng dẫn viên, thường là các Cha sở hay các Sư Thầy khuyến khích vợ chồng thẳng thắn nói ra các vấn đề cá nhân gây ra xung đột trong gia đình để cả nhóm bàn bạc tìm giải pháp hòa giải rồi sau đó họ khuyên vợ chồng nên tâm sự với nhau nhiều hơn, cố gắng tìm ra những sở thích chung, dù có thể chỉ đơn giản là cùng nhau đi bộ buổi sáng hay cầu kỳ hơn là tham gia các chuyến du lịch cùng nhau. Đặc biệt người vợ nên quan tâm sát sao người chồng, trong vấn đề sinh lý cũng nên chiều chồng vì nghĩa vụ. Im lặng là cách giết chết mối quan hệ giữa người với người nhanh nhất, đặc biệt trong quan hệ vơ chồng. Có bất kì mâu thuẫn nào thì hãy nói ra với nhau, càng im lặng sự hiểu lầm càng nhân lên đến mức không thể cứu vãn, tất yếu tan vỡ.

Thật ra, cãi vã trong hôn nhân có khi còn đỡ hơn rất nhiều so với “chiến tranh lạnh”. Khi cãi ít ra mỗi người nói suy nghĩ của mình cho đối phương biết, nhờ đó hiểu hơn về người đối diện, dễ thông cảm và đi đến hòa giải.

Vợ chồng nên thông qua con cái để tác động đến người bạn đời, đánh giá cao vai trò làm cha, làm mẹ của người đó. Người đàn ông sẽ rất phấn khởi và sẽ cố gắng làm tốt trách nhiệm của mình với gia đình khi được vợ con thừa nhận và đánh giá cao. Vợ chồng nên để ý đến nhau, có giải pháp tức thì ngay khi người kia có biểu hiện khác thường, không nên thờ ơ, để đến khi câu chuyện trở nên nghiêm trọng ngã ngửa ra.

Câu hỏi được đặt ra: Như vậy con người sống càng thọ thì có hạnh phúc hơn không. Câu trả lời rất phức tạp và tùy thuộc vào nhiều yếu tố như sức khỏe, sự nhường nhịn lòng kiên nhẫn và sự hợp tính/hợp gu của vợ chồng, cuộc sống có mang lại niềm vui hài hòa giửa vợ chồng và với con cháu không...

Ví dụ một cặp vợ chồng nọ tưởng chừng yêu nhau thắm thiết, sống đến gần hết đời vì nhau, cuối cùng tình yêu năm nào chỉ vì phút cả giận mất khôn mà tự tay ném đi bao thứ tốt đẹp. Cũng tại một lần người đàn ông đánh mất lòng tin ở bà, thật khó khăn để lấy lại. Cuối cùng hai ông bà chia tay, ông move vào sống trong một viện dưỡng lão còn bà cũng ở một viện khác cho cuộc đời còn lại trong sự hẩm hiu oán hận...

Trong xã hội dân chủ bắc Mỹ ngày nay mọi người nhìn nhận việc ly hôn với con mắt cởi mở hơn. Bất kỳ lý do hay độ tuổi nào cũng có thể đưa nhau ra tòa. Ngay cả khi đã “gần đất xa trời” các cụ vẫn có thể đưa nhau ra tòa ly hôn. Nhưng khi nghe được và biết được sự thật đằng sau những vụ ly hôn đó, thì không chỉ có luật sư, gia đình con cháu mà bản thân người trong cuộc cũng không tránh khỏi những vết thương tâm lý khó lành, nhất là ở cái tuổi mong muốn và khát khao bình yên nhất...

Nguyễn Hồng Phúc
Cuối Hè 2018

 
ĐỒNG HƯƠNG © 2012 - Xây dựng bởi Blog Thiết Kế – Hỗ trợ bởi Người Áo Lam - Giao diện Rumah Dijual